Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego Książki o historii najnowszej - książki, ebooki i audiobooki

Książka przedstawia mało znany epizod ewakuacji żołnierzy Wojska Polskiego z Francji na Wyspy Brytyjskie po jej klęsce w 1940 roku. Autor szczegółowo opisuje tajne szlaki przerzutowe przez Hiszpanię, Portugalię i Andorę, a także działalność polskich placówek ewakuacyjnych. Szczególną uwagę poświęcono urzędniczce Konsulatu Honorowego RP w Barcelonie Wandzie Tozer z d. Morbitzer i kpr. Józefowi Węgrzynowi – kluczowym organizatorom akcji ratunkowej. Publikacja ukazuje nie tylko ...

Zbiór studiów poświęcony historii edycji źródeł dotyczących powstania styczniowego (1863-1864) oraz współczesnym inicjatywom publikacji nieznanych dotąd materiałów. Autorzy analizują tradycje edytorskie w Polsce, na Litwie i Białorusi od XIX wieku po współczesność, ukazując rozwój badań nad pamiętnikami, korespondencją i dokumentami urzędowymi. Publikacja prezentuje zarówno pionierskie przedsięwzięcia wydawnicze, jak i współczesne projekty cyfrowe. Podkreśla znaczenie krytycz...

Tadeusz Mazowiecki’s Reports from Yugoslavia are being published on the 30th anniversary of the Srebrenica genocide. It was in protest against the passivity of the United Nations and the powerlessness of the international community that contributed to the Srebrenica tragedy that Mazowiecki made the unprecedented decision to resign from his position as Special Rapporteur in the former Yugoslavia. This volume presents the 18 reports that were drawn up during his mission from 19...

Autorka analizuje indyjskie pisarstwo podróżnicze w języku bengalskim, skupiając się na opisach wojaży po Europie w czasach kolonializmu i zaraz po nich. Relacje z tych podróży to fascynujący zapis doświadczania świata znanego z brytyjskich podręczników szkolnych i europejskich książek upowszechnionych w Indiach w wyniku kolonialnej podległości, a niekiedy doświadczania także trudnej konfrontacji wyobrażeń z rzeczywistością. To również dowód, jak przemożny wpływ na kształtowa...

Rozmowy przeprowadzone przez Emila Marata przybliżają czytelnikom sylwetki wybitnych polskich badaczy, którzy pracowali na wielu ważnych stanowiskach archeologicznych. Stefan Jakobielski uczestniczył w legendarnych badaniach w Faras, a później w Dongoli. Również z Dongolą związany był Włodzimierz Godlewski. Michał Gawlikowski przez dziesięciolecia kierował badaniami w Palmyrze. Karol Myśliwiec ma za sobą wspaniałą karierę naukową zwieńczoną odkryciami w Sakkarze. Piotr Bieliń...

Publikacja stanowi pełne opracowanie kolekcji graficznej Jana Ponętowskiego. Jej dogłębna analiza – zarówno jako całości, jak i poszczególnych części – daje wgląd w ogólniejsze, a wciąż niedostatecznie zbadane procesy tworzenia, porządkowania i rozumienia kolekcji grafiki w Europie schyłku XVI wieku. Autorka przybliża biografię Jana Ponętowskiego, która nie doczekała się dotąd kompleksowego opracowania, oraz analizuje jego kolekcję, będącą cennym źródłem do poznania ówczesnyc...

Nowy, uzupełniony i poprawiony przekład klasycznej publikacji „Ruś wikingów”. Autor w fascynujący sposób opowiada o początkach państwowości na ziemiach Europy Wschodniej i o tym, jaki udział w jej tworzeniu mieli Skandynawowie. O wyjątkowym charakterze tej publikacji stanowi fakt, że kluczowym materiałem analiz są tu przedmioty kultury materialnej, choć oczywiście autor odnosi się również do źródeł pisanych. Badania archeologiczne stanowisk wczesnośredniowiecznych prowadzone...

Prezentowany tom zawiera pierwszą pełną edycję korespondencji Jana Długosza (zm. 1480), najwybitniejszego historyka późnośredniowiecznej Polski. Publikacja obejmuje 43 listy: 37 napisanych przez Długosza i sześć do niego skierowanych. Z tego 13 listów znanych jest z oryginałów (dwa to autografy Długosza), 26 – z kopii (głównie XV-wiecznych), cztery zaś – z XIX-wiecznych wydań. W przypadku dwóch listów jest to ich pierwsze wydanie, w przypadku trzeciego – pierwsze od XVII w. M...

Publikacja jest pierwszym kompleksowym opracowaniem dziejów i architektury historycznego zespołu budynków Uniwersytetu Warszawskiego znajdujących się w obrębie Krakowskiego Przedmieścia i ulicy Oboźnej oraz sąsiadującego z nimi kościoła Sióstr Wizytek. To unikatowe założenie urbanistyczne powstało w miejscu dawnej rezydencji królewskiej dynastii Wazów (XVII w.), rozbudowanej i przekształconej następnie w Szkołę Rycerską (2. poł. XVIII w.), a wreszcie w kampus uniwersytecki (X...

Heroism, music, museums, poetry, drama, love, hunting, war, sacrifice… Pottery is a route into so many subjects. This accessible book offers ready-to-use lesson plans and resources for teaching about the ancient world, and for teaching a range of topics via antiquity. The materials use pottery as a resource for understanding ancient culture. Each lesson plan incorporates a particular vase and an animation made from that vase by the Panoply Vase Animation Project (www.panoply....

Książka jest poświęcona zwyczajom Uniwersytetu Warszawskiego od momentu jego utworzenia w 1816 r. aż po wiek XX. To pierwsza tego typu monografia dotycząca uczelnianych uroczystości oraz ceremonialnych rekwizytów UW. Autor ukazuje rolę, jaką obrzędowość akademicka odgrywała w wielu sferach funkcjonowania uniwersytetu. Swój wywód uzupełnia reprodukcjami archiwalnych zdjęć i dokumentów oraz licznymi kolorowymi ilustracjami przybliżającymi bogaty świat ceremoniału uniwersyteckie...

Tadeusz Mazowiecki (1927-2013), pierwszy niekomunistyczny premier Polski po II wojnie światowej, był niewątpliwie ważną postacią polskiego życia publicznego drugiej połowy XX wieku. Powstała zatem inicjatywa przygotowania kilkutomowej edycji rozproszonych pism Mazowieckiego oraz dokumentów z nim związanych, która obejmowałaby czasy jego działalności społecznej i politycznej. Protokoły posiedzeń rządu Tadeusza Mazowieckiego stanowią drugi tom serii pism i dokumentów związanyc...

W prezentowanym tomie opublikowano trzy źródła skarbowe zawierające najcenniejszy materiał do badania historii wojskowości litewskiej w okresie panowania Jana Kazimierza Wazy: sumariusz wydatków skarbu litewskiego z lat 1650–1652, rejestr wydatków skarbnego Gabriela Karola Kimbara z lat 1662–1663 oraz księgę komisji wojskowo-skarbowej z Wilna z 1667 r. Dzięki temu Czytelnicy mają wyjątkową okazję do zapoznania się z informacjami na temat liczebności, składu i struktury armii ...

Filip Orlik (1672-1742) – hetman kozacki, następca Iwana Mazepy, którego był najbliższym współpracownikiem, pełnił funkcję pisarza generalnego wojska zaporoskiego. W 1709 roku, po klęsce Szwedów i sprzymierzonych z nimi wojsk kozackich w bitwie pod Połtawą, obaj schronili się w Imperium Osmańskim. Po śmierci Mazepy, 16 kwietnia 1710 roku Orlik został wybrany na hetmana przez starszyznę kozacką i wojsko. Przyjęto wówczas wspólnie Konstytucję Praw i Wolności Wojska Zaporoskiego...

Prezentowana książka została poświęcona zjawisku kultury pamięci elity władzy miasta Krakowa w okresie średniowiecza i czasów nowożytnych (do końca XVIII w.). Autor koncentruje się przede wszystkim na funkcjonowaniu miejskich „wehikułów pamięci” – a więc praktyk politycznych zaangażowanych w wytwarzanie, kształtowanie i instytucjonalizację oficjalnej pamięci miasta, której podstawowym nośnikiem były przywileje strzeżone na ratuszu. Owa swoista polityka pamięci władz miasta Kr...

Tadeusz Mazowiecki (1927–2013), pierwszy niekomunistyczny premier Polski po II wojnie światowej, był niewątpliwie ważną postacią polskiego życia publicznego drugiej połowy XX wieku. Powstała zatem inicjatywa przygotowania kilkutomowej edycji rozproszonych pism Mazowieckiego oraz dokumentów z nim związanych, która obejmowałaby czasy jego działalności społecznej i politycznej. Prezentowany tom, dotyczący okresu, kiedy Tadeusz Mazowiecki pełnił funkcję premiera, składa się z dw...

Publikacja przybliża sylwetkę profesora Andrzeja Koźmińskiego, a jednocześnie jest portretem inteligenckiej warszawskiej rodziny profesorskiej, której korzenie sięgają kresów Rzeczypospolitej. Poznajemy uczonego o proeuropejskim, kosmopolitycznym nastawieniu, nauczyciela akademickiego prezentującego pozytywistyczną etykę pracy i oświeceniowy krytycyzm, zafascynowanego nowymi technologiami lidera, wrażliwego poetę i kolekcjonera sztuki. W jego opowieści biograficznej nie braku...

Publikacja zawiera edycję 29 biogramów uczonych, polskich i zagranicznych, zajmujących się szeroko rozumianą starożytnością: filologią klasyczną, historią starożytną i archeologią klasyczną. Pochodzą one z archiwum domowego filologa klasycznego Ryszarda Gansińca (1888–1958), jednego z najwszechstronniejszych polskich uczonych. Biogramy powstały w okresie międzywojennym, a w kilku przypadkach w latach II wojny światowej i po 1945 r. Ich lektura dostarcza bardzo cennych informa...

Monografia jest próbą rekonstrukcji dziejów infrastruktury sportowej w międzywojennej Warszawie. Sport w Polsce tego okresu był dynamicznie rozwijającą się sferą życia społecznego. Powstawały kluby, sekcje i organizacje sportowe zrzeszające coraz więcej ludzi pragnących w wolnym czasie realizować się w fizycznej rywalizacji. Generowało to potrzebę rozwoju specjalistycznej infrastruktury: boisk, bieżni, kortów, lodowisk, torów kolarskich, przystani wioślarskich. W latach 1918–...

Książka stanowi studium zjawiska, które jest obecne w kulturze europejskiej od dwóch tysięcy lat i wciąż się rozwija, mimo iż opiera się na nieprawdziwym założeniu, jakoby starożytni Egipcjanie posiedli wiedzę innym niedostępną i zazdrośnie strzeżoną, co wywoływało domysły i mnożyło legendy. Erik Hornung, niemiecki egiptolog, wykazał, jak wielki wpływ wywierała ezoteryka egipska na historię europejskiej umysłowości. Czerpały z niej nie tylko alchemia, astrologia czy inne nauk...

Historia życia Józefa Mianowskiego (1803-1879), rektora Szkoły Głównej Warszawskiej. Książka powstała dla uczczenia rocznicy 140-lecia istnienia dawnej Kasy Mianowskiego, powstałej w 1881 roku, oraz 30-lecia działalności odrodzonej Kasy im. Józefa Mianowskiego – Fundacji Popierania Nauki, która reaktywowana została w 1991 roku.

XV-wieczna kronika Leoncjusza Machierasa "Wykład o słodkiej ziemi Cypru «Cronaca», to jest Kroniką, zwany" to bez wątpienia najwybitniejsze dzieło kronikarstwa greckiego średniowiecza. Stanowi główne źródło do dziejów Cypru po opanowaniu go przez frankońskich krzyżowców, a zarazem pomnik żywej potocznej greki cypryjskiej wieków średnich. Kronika obejmuje 1131 lat dziejów Cypru: od odnalezienia Prawdziwego Krzyża przez świętą Helenę w 327 roku, aż po schyłek panowania Franków ...

Monografia stanowi analizę najważniejszych żeńskich założeń monastycznych powstałych w kręgu dynastii piastowskiej w XIII w. Ukazuje je na tle porównawczym, przedstawia ideę klasztoru kobiecego we wczesnośredniowiecznej Europie Zachodniej i jej recepcję w Europie Środkowej. Zarysowuje też (nieco inaczej prezentujące się) początki żeńskich wspólnot w Polsce, przywołując przy tym także znaczące dwunastowieczne fundacje możnowładcze. Piast Dynasty Foundations of Female Monaster...

Publikacja stanowi zbiór tekstów poświęconych piśmiennictwu o charakterze diarystycznym z okresu II wojny światowej. Autorzy, analizując dzienniki polskich pisarzy i pisarek, prezentują w niej nowatorskie postulaty dotyczące zmiany definicji oraz języka, zwykle stosowanych w dotychczasowych badaniach literaturo- i kulturoznawczych związanych z diarystyką. Writing the War. Diaries from 1939–1945 The publication is a collection of texts on diaries from the Second World War. T...

Tom przedstawia materiały pierwszej z serii konferencji pod zbiorczym tytułem "Hinc Omnia. Zbiory historyczne, artystyczne i specjalne w bibliotekach oraz innych instytucjach kultury". Artykuły w dwóch (polsko-angielskiej) lub trzech (polsko-angielsko-rosyjskiej) wersjach językowych poświęcone są traktowaniu, ochronie i udostępnianiu XIX-wiecznych kolekcji, m.in. artystycznych, muzycznych, rękopiśmiennych i specjalnych, np. albumów z fotografiami i zielników. ****** Hinc Om...

Publikacja wyznacza nowe drogi badań nad polskim filhellenizmem, przede wszystkim w dwóch obszarach: ustalenia pełnej wiedzy o Polakach wspierających walki greckie oraz recepcji powstania greckiego w prasie polskiej. Artykuły wybitnych znawców tematu stanowią wprowadzenie do problematyki polskiego filhellenizmu, a także rozwijają zagadnienia związane z odtworzeniem życiorysów polskich uczestników powstania greckiego i z zainteresowaniem Polaków pieśniami nowogreckimi. ******...

Niekonwencjonalne spojrzenie na epokę oświecenia, początki nowoczesnego myślenia o przyrodzie, odkrywczych podróży w Europie i poza nią. Autor wydobywa mało znane fakty z dziejów szkolnictwa artystycznego, naukowej eksploracji gór, lodowców, dalekich mórz w XVIII wieku. Analizuje dzieła i postawy zarówno twórców sławnych (Goethe, Turner), jak i całkowicie zapomnianych malarzy i grafików z wielu krajów. Wydobywa ciekawostki z dziejów kultury, którym nadaje rangę znaczących sym...

Autor opisuje działalność niemieckich planistów przestrzennych, urbanistów, architektów, projektantów wnętrz i ich „obsesję porządkowania”, mającego służyć całkowitej germanizacji nowo opanowanych terenów. Jako przykłady podaje liczne projekty i realizacje, nieomawiane wcześniej w literaturze przedmiotu. Analizuje moralne aspekty tej pracy oraz aktywne zaangażowanie jej wykonawców w politykę okupacyjną i Zagładę. Śledzi losy konkretnych specjalistów zarówno podczas wojny, jak...

W prezentowanej książce Christian Domnitz analizuje publicystykę polityczną w PRL, NRD i Czechosłowacji od podpisania Aktu końcowego KBWE w Helsinkach w 1975 r. do upadku komunizmu w 1989 r. Porównując narracje europejskich partii komunistycznych oraz publicystyki podziemnej, wyjaśnia znaczenie różnych koncepcji Europy. Ukazuje także ich przemiany, rywalizację między nimi oraz rolę poszczególnych publicystów. A Turn Towards Europe: Transformations of the Public Sphere in Rea...

Tom IV obejmuje ponad 150 lat historii stosunków polsko-białoruskich, w tym przełomowych wydarzeń historycznych, jakie w tym okresie miały miejsce: I wojnę światową, wojnę polsko-sowiecką 1920 roku, traktat ryski 1921 roku oraz sytuację geopolityczną regionu po II wojnie światowej. Książka jest zbiorem 30 artykułów znanych naukowców z Polski i Białorusi. Poszczególne tematy dotyczą polskiej oświaty, rywalizacji o Białoruś jako strefę wpływów podczas I wojny światowej, postaw...

Książka stanowi pierwszą całościową próbę opisania polityki władz Księstwa Warszawskiego (1807–1815) wobec Żydów. Było to państwo na granicy epok, między światem feudalnym a XIX-wiecznym marzeniem o postępie. Wprowadzało mechanizmy nowoczesnego zarządzania, ale dawne wyobrażenia i postawy społeczne pozostawały ogromnie żywe. To napięcie między nowymi regulacjami a starymi przyzwyczajeniami jest przedmiotem książki. Praca opiera się na szerokiej bazie źródłowej, na podstawie k...

Praca dr Leszka Szerepki to ciekawe studium rosyjskiego kozactwa – tematyki mało znanej polskiemu czytelnikowi, w szczególności polecane studentom związanym z tematyką wschodnioeuropejską w szerokim znaczeniu tego pojęcia. Książka napisana jest potoczystym, przystępnym językiem, równie zrozumiałym dla specjalisty w kwestiach rosyjskich, jak i dla laika. Autor w bardzo jasny sposób wykłada swoje przemyślenia, dobrze widoczne są tezy, popierające je argumenty i polemiki z inny...

Wydane nakładem wydawnictwa SEW UW Dzienniki Władysłwa Wielhorskiego, wieloletniego dyrektora Instytutu Wileńskiego, wyjątkowo zasłużonej postaci historycznej, działacza mniejszości, polityka i publicysty. Władysław Wielhorski... Nie ma jednego rzeczownika, którym można byłoby przedstawić tę błyskotliwą postać – teoretyk i praktyk rolnictwa, działacz mniejszości polskiej na Kowieńszczyźnie, publicysta, badacz stosunków narodowościowych, polityk, wreszcie administrator bardzo...

W pierwszych latach po II wojnie światowej zyskujące na popularności magazyny ilustrowane określały horyzont świadomości odbiorców w różnych miejscach globu. Fotoreporterzy, bohaterzy frontowi obserwowali świat podnoszący się z ruin i dręczony kolejnymi konfliktami, a ich fotografie, niekiedy wstrząsające, innym razem kojące, wykorzystywano w rozmaity sposób – niejednokrotnie odbiegający od autorskiej intencji. Język nowoczesnego fotoreportażu, kształtujący się przede wszystk...

Prezentowany tom traktuje o źródłach z ziem zabranych – dawnych ziem polskich w granicach Imperium Rosyjskiego – oraz obszaru Księstwa Warszawskiego, a następnie Królestwa Polskiego. Chronologicznie obejmuje okres XIX i początku XX stulecia, tematycznie zaś – różne typy źródeł: od homiletycznych, przez prawno-historyczne i biurokratyczne, po źródła do historii nauki i techniki. Rozważania autorów dotyczą wielu aspektów warsztatowych, metodologicznych i teoretycznych edytorstw...

Kontynuacja wydanej w 2015 r. książki "Szpiedzy tacy jak wy. Wywiadowcza (nie)codzienność kontaktów między PRL a NRD 1970–1990". Pracując później nad wydaniem edycji dokumentów wschodnioniemieckiej Stasi poświęconych analizie sytuacji w PRL od 1981 r., autor konfrontował je m.in. z "Informacjami Dziennymi" – periodycznymi opracowaniami polskiego MSW. Właśnie lektura tych ostatnich stała się jednym z impulsów do powstania niniejszej publikacji. Zgodnie ze stwierdzeniem gen. Cz...

Książka poświęcona kwestii modernizacji Polski w ujęciu dziejowym ze szczególnym uwzględnieniem procesu przekształceń po 1989 roku. Próba ujęcia teoretycznego, interdyscyplinarnego podjęta w kategoriach własnej teorii systemu społecznego (koncepcja Spotkania). Rozważania nad możliwością otwarcia drogi do nowej tożsamości Polaków i poszukiwanie wyjścia Polski ze stanu określanego jako peryferia świata. ****** Searching for the Third Way The book is devoted to modernization ...

Współczesne spojrzenie na modernizm z punktu widzenia architektury krajobrazu, wzbogacone o ciekawy materiał ilustracyjny. Autorki opisują ten nurt na tle poglądów dzisiejszych jego odbiorców: teoretyków, twórców i studentów związanych z kształtowaniem przestrzeni, a także „konsumentów” modernistycznych miast, dzielnic i osiedli, wskazując na relatywną niejednoznaczność jego fenomenu. Podejmują też próbę odpowiedzi na pytanie o przyszłość modernizmu. Celem badań było wskazani...

Prezentowana książka zawiera wybór osiemdziesięciu ośmiu kazań dla młodzieży żydowskiej (tzw. egzort), które powstały w Galicji pod koniec XIX i w pierwszych dekadach XX wieku. Stanowiły one część edukacji religijnej uczniów żydowskich uczęszczających do świeckich szkół, zarówno szczebla podstawowego, jak i średniego, czyli gimnazjów. Autorami kazań byli nauczyciele, m.in. Natan Szyper, Arnold Friedman czy Samuel Wolf Guttman, kaznodzieja synagogi postępowej we Lwowie. W tomi...

Edycja źródłowa ksiąg ławniczych Starej Warszawy z lat 1453-1535 została przygotowana przez Agnieszkę Bartoszewicz, profesora w Instytucie Historycznym Uniwersytetu Warszawskiego, oraz grono jej uczniów: Krzysztofa Mrozowskiego, Macieja T. Radomskiego, Katarzynę Wardę i Urszulę Zacharę-Związek. Publikacja obejmuje cztery księgi warszawskiego sądu ławniczego zawierające protokoły działalności tego urzędu i dokumentujące życie mieszkańców Starej Warszawy u schyłku średniowiecz...

Książka, będąca pokłosiem wieloletnich badań w archiwach i bibliotekach w kraju i za granicą (Białoruś, Litwa, Serbia, Wielka Brytania, USA), przedstawia losy arcybiskupa generała brygady Sawy (Sowietowa), hierarchy Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego. Autor omawia kolejne etapy życia i działalności władyki: młodość w okresie I wojny światowej, kapłaństwo w II Rzeczypospolitej, tułaczkę wojenną, służbę w Polskich Siłach Zbrojnych na Zachodzie w charakterze nacze...

Prezentowana monografia, powstała na bazie pracy magisterskiej obronionej w Instytucie Historycznym Uniwersytetu Warszawskiego w 2017 roku, poświęcona jest polityce pamięci Drugiej Rzeczypospolitej wobec powstań narodowych i walk zbrojnych z lat 1794-1864 oraz postaci z nimi związanych. Autor dowodzi, że wpisywała się ona w szerszy kontekst polityczny, społeczny i kulturowy oraz pokazuje zależność interpretacji historii dokonywanej przez ówczesne elity państwa od sytuacji tak...

Clearly, wherever myth forms part of an educational syllabus, value judgements have been made by those who chose the texts, with regard to content, approach, usage, emphases, purpose and many other elements. [...] the present volume examines the reception of such myth within formal education in the twentieth and twenty-first centuries […]. It focuses for the most part on school education, but with forays into post-high school where relevant, and includes a wide geographical a...

Powstała na stulecie Bitwy Warszawskiej publikacja ukazuje tę największą w dziejach Polski batalię w szerokim kontekście historycznym i kulturowym. Jej motywem przewodnim jest triumf militarny, na który złożyły się gigantyczny wysiłek całego narodu, geniusz militarny naczelnego wodza i jego generałów, dokonania oficerów wywiadu radiowego oraz ogromne wsparcie Kościoła. Wypowiedziom wybitnych historyków towarzyszą rozważania historyków sztuki prezentujących szeroką panoramę ik...

Książka jest antropologiczną analizą buntów chłopskich w czasach pańszczyźnianych (XVI-XIX wiek). Autor omawia przejawy chłopskiego oporu, wykorzystując do tego badania tzw. historii oddolnej (history from below), tradycje badań subaltern studies oraz koncepcję „broni podporządkowanych”. Wychodzi z założenia, że żaden bunt nie wybucha w próżni, zawsze jest poprzedzony tworzeniem się swoistej subkultury oporu, ma także własną logikę i cele oparte na tej subkulturze. Autor anal...

W monografii została ukazana wizja społeczeństwa, pojawiająca się w dokumentach powstania styczniowego, a przede wszystkim wyobrażenia o roli, jaką miało ono odgrywać w trakcie prowadzonej walki. Znalazły się w niej także refleksje o reprezentacyjności społecznej władz spiskowych i powstańczych. Omówiono również takie zagadnienia, jak: wizja przyszłego państwa, administrowanie ruchem spiskowym i powstańczym, podatki i inne świadczenia finansowe, powinności wojskowe, społeczne...

Zniszczenia dokonane przez wojska – zarówno szwedzkie, jak i własne – na terytorium Rzeczypospolitej w czasie tzw. potopu uchodzą za wyjątkowo dotkliwe w dziejach kraju. Czarna legenda głosi, że rabunki i zniszczenia tego okresu przyczyniły się do załamania gospodarki i ostatecznego upadku miast Rzeczypospolitej. Sceptycy nie kwestionują kryzysu gospodarczego i ustrojowego państwa, ale zauważają, że nawet po klęsce połowy stulecia w wielu koronnych ośrodkach miejskich trwało ...

Od ponad dwustu lat toczą się w Polsce dyskusje o nowoczesności. Przeradzają się często w gwałtowne spory, dotyczą bowiem najistotniejszych zagadnień polskiego życia zbiorowego, w tym także tego, czym jest i czym powinna być polskość. Kształtowanie się nowoczesnej kultury było na gruncie polskim od początku naznaczone poczuciem rozwojowego zapóźnienia. Problemy modernizacyjne, wśród których na pierwszy plan wysuwała się kwestia agrarna, w znacznej mierze określały kierunek dz...

Dzieje nauk humanistycznych w Uniwersytecie Warszawskim zaprezentowane w dwóch woluminach zostały podzielone na pierwsze (1816–1915) oraz drugie (1915–2016) stulecie. Tom pierwszy, autorstwa wybitnej znawczyni dziejów nauki XIX wieku, profesor Joanny Schiller-Walickiej, opowiada o historii uniwersyteckiej humanistyki od powstania uczelni, poprzez wszystkie zmiany jej tożsamości (Królewski Uniwersytet, Szkoła Główna, Uniwersytet Cesarski), aż do odnowienia polskiego uniwersyt...

Dzieje nauk humanistycznych w Uniwersytecie Warszawskim zaprezentowane w dwóch woluminach zostały podzielone na pierwsze (1816–1915) oraz drugie (1915–2016) stulecie. Tom pierwszy, autorstwa wybitnej znawczyni dziejów nauki XIX wieku, profesor Joanny Schiller-Walickiej, opowiada o historii uniwersyteckiej humanistyki od powstania uczelni, poprzez wszystkie zmiany jej tożsamości (Królewski Uniwersytet, Szkoła Główna, Uniwersytet Cesarski), aż do odnowienia polskiego uniwersyt...

Ernst Bernheim (1850-1942) – badacz średniowiecznych doktryn historiozoficznych i właściwy twórca współczesnej metodyki historycznej, na którego dorobku – świadomie bądź nie – opiera się praca zawodowych historyków. Edycja, zawierająca głównie jego listy do rodziców – ale też innego rodzaju źródła z okresu dorastania – stara się odpowiedzieć m.in. na pytanie o wpływ, jaki na tożsamość studenta i wreszcie karierę młodego badacza miał jego dom rodzinny. Daje też wyjątkowy wgląd...

Prezentowany katalog jest pierwszą w polskiej historiografii próbą całościowego zebrania wiadomości o pożarach miast i miasteczek Korony i Wielkiego Księstwa Litewskiego w XVI-XVIII w. Zawiera informacje o blisko pięciu tysiącach pożarów, z których około dwa tysiące zostało dokładniej opisanych. W szczegółowych notach uwagę zwrócono m.in. na przyczyny poszczególnych klęsk ognia, czas ich trwania, skutki, jakie za sobą pociągnęły, śmiertelne ofiary. Wszystkie zapisy dotyczące ...

Autor przedstawia najważniejsze epizody dwusetletniej historii Uniwersytetu Warszawskiego oraz sylwetki jego rektorów, wybitnych profesorów i absolwentów, w tym Fryderyka Chopina. Publikacja jest wprowadzeniem w historię Uniwersytetu, a także przewodnikiem po jego historycznych gmachach, zbiorach odlewów gipsowych czy rycin i rysunków przechowywanych w Gabinecie Rycin Biblioteki Uniwersyteckiej. Autor omawia osiągnięcia i spuściznę Wydziału Nauk i Sztuk Pięknych (1816–1831) o...

Książka Barbary Patzek, wykładowcy historii starożytnej na uniwersytecie w Essen, jest znakomitym wprowadzeniem do lektury Iliady i Odysei, dwóch poematów leżących u początków kultury literackiej i intelektualnej Zachodu. Autorka przybliża czytelnikowi podstawowe zagadnienia homerowej krytyki: autorstwo poematów, ich specyficzne miejsce w dziejach literatury greckiej, gdzieś na pograniczu kultury ustnej i dopiero kształtującej się kultury piśmiennej, wreszcie związek epiki he...

Próba rekonstrukcji źródeł oraz opisu profilu duchowości wybranych polskich wspólnot zakonnych w kontekście europejskim. Składają się na nią rozprawy prezentujące podstawowe wyznaczniki wartości polskiej kultury przedtrydenckiej w zakresie duchowości i pobożności. W kolejnych artykułach autorzy opisują wybrane wartości (religijne, polityczne, etyczne, estetyczne), sięgając po nowe, unikatowe źródła, w ogóle dotychczas niepoddawane analizie lub rozważane z innej niż przyjęta p...

The publication presents the results of research completed within the ‘Coins of the Roman Republic in Central Europe’ project implemented at the Institute of Archaeology, University of Warsaw. The author discusses the coins of the Roman Republic found in East-Central Europe north of the Sudetes and the Carpathian mountains (the territories of Poland, western Belarus and western Ukraine) – issues from the period of the first Roman emissions until 27 BC. The region of interest...

Księga przygotowana na stulecie urodzin profesora Aleksandra Gieysztora zawiera teksty dotyczące różnych dziedzin jego działalności, osobiste wspomnienia przyjaciół, współpracowników i uczniów oraz publikowane po raz pierwszy listy profesora (wybór). Tom uzupełniają fotografie, również w ogromnej większości do tej pory niepublikowane. Publikacja ukazuje bogatą działalność Aleksandra Gieysztora jako wykładowcy i mistrza młodych adeptów historii, badacza o światowej renomie utr...

Jacques Le Goff wielki historyk francuski, mediewista, współtwórca sławnej szkoły "Annales", jeden z pionierów antropologii historycznej i historii mentalności. Wszechstronny znawca historii Europy, twórca oryginalnej historii kultury, znakomity pisarz i popularyzator. W książce "Historia i pamięć" Le Goff przedstawia własne idee oraz inne współczesne koncepcje historii. Pisze o teorii historii i historii historii, wpisując ich problematykę w dzieje sporów ideowych i naukowyc...

Prezentowany tom może wnieść poważny wkład w badanie procesów narodowo-kulturowych w regionie Europy Środkowo-Wschodniej w ogóle, a na Białorusi w szczególności. Istnieje nadzieja, że tego rodzaju publikacje pomogą stworzyć naukowe podstawy dla rozwoju bezkonfrontacyjnej polityki pamięci zarówno na Białorusi, jak i w krajach sąsiednich oraz pozwolą na szacunek i dialog między kulturami sąsiadujących krajów i narodów. (Z recenzji prof. dr. hab. Victora Shadurskiego z Uniwersyt...

Edukacja w języku ojczystym jest najważniejszym warunkiem kształtowania się i rozwoju każdego narodu. Problem ten jest szczególnie istotny dla wspólnoty, która znalazła się w sytuacji mniejszości narodowej. Taki jest los Polaków na ziemiach białoruskich. Tom stanowi niezwykle cenne opracowanie dotyczące sytuacji oświaty polskiej na Białorusi od II połowy XIX wieku do dnia dzisiejszego. Należy podkreślić, że cały tom i poszczególne teksty mają oryginalny charakter. Całe opraco...

Publikacja omawia aktywność dyplomacji Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej w relacjach z Republiką Federalną Niemiec na przykładzie wizyty wicekanclerza i ministra spraw zagranicznych RFN Hansa-Dietricha Genschera. Autor wykorzystuje nieznane dotąd, odtajnione przez Instytut Pamięci Narodowej, akta obrazujące pracę analityczną i operacyjną polskiego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych, a także materiały wytworzone przez stronę niemiecką. Opisuje proces prowadzący do zrealizowania ws...

"Nowy Prometeusz" jest czasopismem specjalistycznym, dotyczącym stosunków politycznych, kulturowych, gospodarczych i wyznaniowych na obszarze Europy Wschodniej, Kaukazu, Azji Środkowej i basenu Morza Czarnego. Inspiracją do jego stworzenia były takie tytuły jak: "Prométhée", a następnie "La Revue de Prométhée", wychodzące w Paryżu w latach 1926-1940, dzięki wsparciu ówczesnych polskich władz. Prometeizm, choć dziś z oczywistych względów nie aktualny w oryginalnym znaczeniu ja...

Zbiór artykułów dotyczy dyskutowanego w polskiej archeologii zagadnienia początków inhumacji na ziemiach polskich, które są postrzegane jako świadectwo przyjęcia chrześcijaństwa. Dyskusja koncentruje się na próbie określenia, w którym momencie naszych dziejów rozpoczyna się stosowanie szkieletowego obrządku pogrzebowego: czy już po chrzcie Mieszka I w 966 r., w II poł. X w. czy też dopiero za jego następcy Bolesława Chrobrego w XI w. Ma to kluczowe znaczenie dla datowania poc...

Książka została poświęcona magicznemu rytuałowi znanemu z greckich i łacińskich źródeł antycznych, polegającemu na sprowadzeniu księżyca z niebios na ziemię. Na podstawie licznych relacji o tym fenomenie, pochodzących z okresu od połowy V wieku p.n.e. do połowy VI wieku n.e., autor omówił astronomiczne zjawiska zaćmienia księżyca oraz całkowitego zaniku miesiąca podczas czasu tzw. interluny (łac. interlunium), które były postrzegane przez niektórych ówczesnych ludzi jako efek...

To jest wydanie niezwykle ważne dla Studium Europy Wschodniej UW, zarówno z powodu okoliczności powstania na Jubileusz 30-lecia, jak i z powodu niemożności jego odbycia, w wyniku pandemii. Zadanie, jakie spadło na redaktora okazało się wyjątkowo trudne. Po pierwsze, zespół Studium ma nad wyraz rozległe zainteresowania naukowe. Po drugie, redaktor przyjął zasadę absolutnie minimalnej ingerencji w tytuły, tematy, ujęcie problematyki. Przyjąwszy takie kryteria należało znaleźć z...

Władysław Zahorski (1859–1927) – lekarz, działacz społeczny, współtwórca i prezes Towarzystwa Przyjaciół Nauk w Wilnie – to postać bardzo ważna dla historii Wilna przełomu XIX i XX wieku. Tom 1 jego wspomnień obejmuje dzieciństwo i lata nauki szkolnej w Wilnie i Ufie, tom 2 dotyczy studiów na Uniwersytecie Moskiewskim oraz wieloletniej pracy zawodowej w głębi Rosji. Tekst napisany barwnym językiem przynosi nie tylko mnóstwo informacji użytecznych dla historyka, lecz – dzięki ...

Władysław Zahorski (1859–1927) – lekarz, działacz społeczny, współtwórca i prezes Towarzystwa Przyjaciół Nauk w Wilnie – to postać bardzo ważna dla historii Wilna przełomu XIX i XX wieku. Tom 1 jego wspomnień obejmuje dzieciństwo i lata nauki szkolnej w Wilnie i Ufie, niniejszy tom 2 dotyczy studiów na Uniwersytecie Moskiewskim oraz wieloletniej pracy zawodowej w głębi Rosji. Tekst napisany barwnym językiem przynosi nie tylko mnóstwo informacji użytecznych dla historyka, lecz...

Księga jubileuszowa dedykowana znakomitemu archeologowi Profesorowi Michałowi Gawlikowskiemu, który kierował polskimi wykopaliskami w Palmyrze w latach 1973-2011. Publikacja zawiera 65 artykułów dotyczących funkcjonowania Palmyry, od architektury i rzeźby po religię i handel. Teksty te ukazały się w latach 1966-2010 w różnych czasopismach oraz tomach zbiorowych i obejmują te badania z okresu czterdziestu pięciu lat działalności Profesora, które nadal wydają się być interesują...