Wydawnictwo Naukowe UAM Literatura - książki, ebooki i audiobooki

Res Gestae Divi Augusti, zwana „Królową Inskrypcji”, to wyjątkowe źródło historyczne dla epoki wczesnego Cesarstwa Rzymskiego, wczesnego pryncypatu. Jest to najdłuższa spośród zachowanych inskrypcji z okresu Cesarstwa Rzymskiego. Res Gestae Divi Augusti to nie tylko wyjątkowe źródło, unikatowa osobista relacja twórcy pryncypatu, ale również niezwykle złożona, wielowarstwowa narracja, która stanowi spore wyzwanie interpretacyjne dla współczesnych historyków. Tekst ma charakter...

Nowy przekład wybranych epizodów (ok. 1/5) z genialnego eposu Owidiusza, dokonany studentów i absolwentów filologii klasycznej w Instytucie Filologii Klasycznej UAM w Poznaniu. Każdy epizod jest opatrzony niewielkim wstępem naświetlającym istotne tło opowieści i jej konteksty. Tom nie jest szczególnie obciążony nadmiernym komentarzem filologicznym, a język przekładu to współczesna polszczyzna, dlatego książka może trafić do szerokiego grona czytelników zainteresowanych staroż...

Monografia zatytułowana Ekspresje buntu. O wyznaniach poetek została pomyślana jako swoista kontynuacja czy też kolejna odsłona badań nad współczesną literaturą kobiecą, których pierwsza część została opublikowana w tomie Pasja przemijania, pasja utrwalania. O dziennikach pisarek (2019). Prezentowane prace dotyczą tych wymiarów kobiecego buntu przeciw rzeczywistości, które pozornie nie naruszają społecznych porządków, a jednak w ostatecznym rozrachunku ukazują z wielu pers...

Książka Anny Horniatko-Szumiłowicz Twórca odzyskany. Życie i piśmiennictwo Wasyla Tkaczuka bada biografię, działalność literacką w ramach lwowskiego ugrupowania „Dwunastka” oraz nowelistyczną twórczość zapomnianego ukraińskiego pisarza lat 30. XX w., dowodząc, iż w pełni zasługuje on na przywrócenie pamięci o nim i o jego spuściźnie. Książka zawiera unikatowe wywiady, cenne fotografie, a także kilkanaście nowel i szkiców pisarza dotąd niepublikowanych w formie książkowej....

Anne of Green Gables L.M. Montgomery ukazała się po raz pierwszy w Polsce pod koniec roku 1911 w tłumaczeniu R. Bernsteinowej jako Ania z Zielonego Wzgórza. Przez około osiemdziesiąt lat ten przekład był jedynym polskim tłumaczeniem powieści, zyskując status kanonicznego i znacząco wpływając na polską recepcję opowieści o Anne Shirley. Przez kilka dekad mało kto wiedział jednak, że Bernsteinowa wprowadziła w tekście wiele zmian, tak by dostosować go do ówczesnych konwencji ob...

Turkuć Podjadek (Curculio) to jedna z najzabawniejszych komedii Plauta. Jej tytułowy bohater, sprytny pasożyt, pomaga młodzieńcowi, który zakochał się bez pamięci i bez pieniędzy. Niestety, wybranka jego serca pozostaje w rękach bezdusznego stręczyciela, Azjaty, i tylko pokaźna suma pieniędzy mogłaby nakłonić go do zmiany decyzji i złamania wcześniejszej umowy z żołnierzem Rabanorwetesem. Podjadek znajduje jednak inne rozwiązanie – wkrada się w łaski żołnierza, by zagrać z ni...

Czy milczenie może być gestem artystycznym? W jaki sposób niewypowiedziane znaczenia i przekonania manifestują się w dziełach awangardowych? Odpowiedzi na te pytania czytelnicy znajdą w monografii Milczenie awangardowe. Gesty, znaki, obrazy, która zgłębia fenomen milczenia w sztuce XX wieku i jej kontynuacjach. Autorzy tekstów eksplorują różnorodne aspekty tego zjawiska – od poezji minimalnej po kino eksperymentalne. W kolejnych artykułach analizie poddano nie tylko milczenie...

Książka proponuje rozpoznanie stanu badań literackich, jaki wyłania się po zanegowaniu konstruktywizmu. Po okresie typowej dla konstruktywizmu dominacji przekonania o tekstowej naturze realności, dyskursywnego charakteru ludzkiej rzeczywistości oraz narracyjnej tożsamości każdego podmiotu pojawiają się zupełnie nowe stanowiska, które monografia zbiorczo charakteryzuje. Dzięki filozofii obecności, nowej fenomenologii, zwrotowi ku rzeczom, ekokrytyce i innym przekroczeniom kons...

Książka jest propozycją spojrzenia na współczesne, XX- i XXI-wieczne teksty kultury z szerokiej transdyscyplinarnej perspektywy. Poszukiwanie nowego języka opisu, analizy i interpretacji zjawisk w naukach humanistycznych autorka przeprowadza „w poprzek”, w „splątaniu” różnych dziedzin i dyscyplin. Trudność w znalezieniu właściwego języka teorii nie jest oczywiście żadnym odkryciem. Jednak samo poszukiwanie i próba odnalezienia języka „pomiędzy” dyskursami wydaje się nową jako...

W książce omówiono zjawisko asymilowania przez kino przeznaczone dla młodego widza treści i konwencji estetycznych filmów zdefiniowanych gatunkowo i skierowanych dla dorosłych. Jest ono konsekwencją zarówno zaniku ponadgatunkowej kategorii film familijnego, jak i zmieniającej się i rosnącej świadomości kulturowej dzieci i młodzieży w dobie późnej nowoczesności. Sytuacja ta nie jest wyłącznie pochodną zabiegów samych twórców, ale w równym stopniu wynika z działalności oficjaln...

Monografia Literackie dorzecze Odry poświęcona jest odrzańskim narracjom w literaturze polskiej i niemieckiej po 1945 roku. Autorka podjęła doniosłe zagadnienie dotychczas jeszcze nierozpoznane w badaniach literackich na tak szeroką skalę. W pierwszej części przedstawia koncepcję badawczą „literackiego dorzecza”. Posługuje się pojęciem zapożyczonym z geografii i hydrologii, przenosząc je w metaforycznym znaczeniu do badań literackich. Ramę teoretyczno-metodologiczną rozprawy ...

Przygotowana książka składa się z ponad 30 artykułów wcześniej opublikowanych w różnego rodzaju pracach zbiorowych, z natury swej trudno dostępnych. Zamierzeniem autorki jest, aby tom ten – stanowiący swoiste i subiektywne kompendium recepcji antyku w nowożytności – mógł trafić do szerszego grona odbiorców.

W monografii podjęta została interdyscyplinarna refleksja nad literaturą, filmem, muzyką i obrazem w powiązaniu ze sztuką operową i jej kulturowymi kontekstami. Autorzy kolejnych rozdziałów punktem odniesienia uczynili dzieła, w których dochodzi do różnego typu transpozycji operowych stylów, zarówno w sztuce wcześniejszych epok, jak i w zjawiskach kultury współczesnej (m.in. poezji, powieści, teledysku, teatrze tańca, grze komputerowej). Pojęciową kotwicę dla poruszanych zaga...

Książka stanowi zbiór rozważań podejmujących kluczowe problemy badawcze współczesnego komunikowania w ujęciu interdyscyplinarnym z perspektywy: semiotyki, komunikologii, lingwistyki, poetyki, sztuki słowa i obrazu, kognitywistyki i psychologii społecznej. Publikacja jest efektem studiów autora nad zagadnieniem z lat 2017–2023.

Monografia powstała w ramach Humanistycznego Konsorcjum Naukowego UAM–UJ, artykuły dotykają wszystkich niemal zagadnień, aspektów oraz sfer aksjologicznych i znaczeniowych związanych z kulturowymi reprezentacjami pychy – od nowatorskiego spojrzenia na antyczne strategie jej ujmowania i na zasoby chwytów retorycznych służących opisywaniu i ekspresji wyniosłych postaw i megalomańskich uroszczeń przez średniowieczne rozważania o skomplikowanych relacjach łączących dumę z własnyc...

Literatura jest oddechem życia jest zbiorem wyselekcjonowanych (1967–2017) wierszy wybitnego współczesnego poety cypryjskiego, Kiriakosa Charalambidisa. Książka Prologiem wprowadza czytelnika w zawiły świat historii, kultury, tradycji i literatury cypryjskiej, stosunkowo mało znanej polskiemu odbiorcy. Cypr, wyspa bogini Afrodyty, był przez wieki podwórkiem zmagań wojennych, a swoje panowanie naznaczyli tu Fenicjanie, Rzymianie, Ptolemeusze, Lusigianie, Wenecjanie, Turcy seld...

Tom Poematy zainicjował wydanie edycji krytycznej dzieł Ignacego Krasickiego w 1998 r. (w opracowaniu Zbigniewa Golińskiego, wydanej po raz pierwszy nakładem wydawnictwa Zakładu Narodowego im. Ossolińskich), kontynuowanej od 2016 r. tomami Komedie (w opracowaniu Józefa Tomasza Pokrzywniaka) i Zbiory wierszy (w opracowaniu Teresy Kostkiewiczowej). Obecnie Poematy zostały ponownie przejrzane i poprawione przez zespół redakcyjny w składzie: Teresa Kostkiewiczowa, Andrzej Piotr L...

Monografia jest poświęcona naukowej refleksji nad relacją pomiędzy zmysłem słuchu a komunikacją, przekazywaniem informacji i wiedzy. W złożonym systemie percypowania, rozszyfrowywania i analizowania bodźców wzrok łączony jest z poznaniem, a słuch z komunikacją, której głównymi elementami są mówiący i słuchający. W niniejszym tomie wyniki badań nad percepcją audytywną przedstawiają badaczki i badacze reprezentujący językoznawstwo, literaturoznawstwo, kulturoznawstwo, psychol...

Przedstawione w tej monografii dociekania obejmują swym zasięgiem dźwiękowy wymiar religijnego i kulturowego dziedzictwa stworzonego przez prawosławne wspólnoty monastyczne od tysiąca lat istniejące na Świętej Górze Athos w Grecji. Badania ukazują zakres i sposób wykorzystania zmysłu słuchu i dźwięków jako kreatorów oraz receptorów materialnej i duchowej rzeczywistości, przejawiającej się w liturgicznym śpiewie, sztuce, a także w mistyce, modlitwie i sposobie życia codzienneg...

Książka jest kolejnym tomem monograficznego opracowania poświęconego tajwańskiemu teatrowi tańca. Praca stanowi rezultat wieloletnich studiów prowadzonych przez badaczkę w tajwańskich i europejskich bibliotekach, ośrodkach naukowych i teatralnych archiwach dzięki wsparciu Narodowego Centrum Nauki (Polska), DAAD (Niemcy), National Central Library i Chiang Ching-Kuo Foundation (Tajwan). Tym razem autorka bada pięćdziesięcioletnie dzieje i metamorfozy jednego z najsłynniejszych ...

Tom zbiorowy Nasz Szekspir jest efektem zajęć, prowadzonych w roku akademickim 2020/2021 w ramach seminarium dla doktorantów z UAM. Temat zajęć został sformułowany ogólnie – „Szekspir w kulturze popularnej”. W zajęciach udział brało 20 niezwykle bystrych i kreatywnych młodych ludzi. Ich eseje były podstawą do prowadzenia dyskusji na każdych kolejnych zajęciach. Część z nich zechciała owe eseje nieco dopracować i tak powstała ta niewielka książeczka. Autorzy są z różnych wydzi...

Estetyczne impresje. Powtórzenia – powroty – perspektywy to książka jubileuszowa dedykowana profesor Annie Krajewskiej, literaturoznawczyni, twórczyni Zakładu Estetyki Literackiej na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, redaktorki czasopisma naukowego „Przestrzenie Teorii”. Składające się na tom teksty to dwadzieścia dwa artykuły naukowe ofiarowane profesor Annie Krajewskiej przez uczniów, współpracowników i przyjaciół nie tylko z Uniwersytetu im. Adama Mickiewicz...

Przekład jednego z najważniejszych dziel Krystyny de Pizan (1364–ok. 1430), pierwszej francuskiej pisarki żyjącej dzięki swojemu pióru. Napisana w latach 1404–1407 Księga o Mieście Pań (Livre de la Cité des Dames) jest dziełem poświęconym obronie kobiet. Aby dać odpór mizoginistycznym poglądom wysuwanym przez filozofów i moralistów, Krystyna de Pizan napisała księgę, w której centrum znajduje się budowa alegorycznego miasta, a podzielone na różne kategorie żywoty wyjątkowyc...

Monografia jest poświęcona jest inspiracjom astronomicznym w literaturze polskiej. Ich wyrazem jest popularyzacja naukowego obrazu kosmosu oraz zespalanie astronomii z ideową i estetyczną problematyką kolejnych okresów historycznych – od epok dawnych do współczesności. Inspiracje te ujawniają się też w „dyskretnej obecności” astronomii w zróżnicowanych pod względem gatunkowym tekstach artystycznych oraz w szeroko pojętym piśmiennictwie. Różnorodność nawiązań do wiedzy o wsze...

Książka poświęcona jest szeroko rozumianej kategorii fantastyki, która w epoce romantyzmu otwierała zróżnicowane możliwości ekspresji nowych idei wobec narastającego kryzysu zaufania do rozumowego poznania rzeczywistości. Kategoria wielozakresowa, różnorodna i transgresyjna zachęca do ujęć interdyscyplinarnych i komparatystycznych prowadzonych w rozmaitych kluczach metodologicznych. Książka poddaje również refleksji żywotność romantycznych wzorców fantastyki w wybranych obsza...

Poezja Dragana Boškovicia jest wyjątkowym zjawiskiem we współczesnej serbskiej poezji przynajmniej z trzech powodów. Po pierwsze twórczość Boškovicia bywa porównywalna do poezji Branka Milijkovicia ( 1934-1961), tragicznie zmarłego serbskiego poety, który zginął w tajemniczych okolicznościach w 27. roku życia. Neosymbolizm, widoczna tradycja serbskiego nadrealizmu, apoteoza życia i witalizm – to cechy łączące Miljkovicia i Boškovicia. Po drugie, poezja Boškovicia posiada pods...

Urzeczenie – najnowsza książka krytyczna wybitnej amerykańskiej literaturoznawczym Rity Felski – to rozprawa poświęcona teorii, interpretacji i akademickim uwarunkowaniom sztuki. Badaczka dyskutuje w niej ze zobiektywizowanymi, bezosobowymi dyskursami analitycznymi i wykazuje ich niewystarczalność w obliczu afektywnych uwikłań odbioru tekstów kultury. Jak przekonuje Felski, w dotychczasowych praktykach naukowych brakowało wykorzystania pojęć takich jak zafascynowanie, wzrusze...

Cierń nostalgii to jedyna w swoim rodzaju antologia liryki światowej, zawierająca wiersze o miłości, życiu i śmierci pisane w różnych epokach i krajach. Łączy je refleksja nad sensem istnienia, poczucie nieodwracalności losu i melancholia. Utworom oryginalnym towarzyszą przekłady pióra Jerzego Danielewicza. Zebranie w jednej książce zbliżonych tematycznie wierszy około 80 poetów tworzących w różnych językach i czasach (od VII wieku p.n.e. do III wieku n.e. oraz w wiekach XIII...

Książka stanowi studium związków Teofila Lenartowicza z tradycją europejskiego odrodzenia. W centrum zainteresowania badawczego pozostają wybitne postaci renesansu włoskiego i polskiego. Autor analizuje literacką i artystyczną spuściznę lirnika mazowieckiego. Swoje badania opiera na epistolografii sztukmistrza, archiwaliach i innych tekstach pochodzących z XIX wieku.

Książka stanowi przekład z łacińskiego oryginału Zwieńczenia dzieła Vera Christiana Religio Emanuela Swedenborga (1688-1772), szwedzkiego mistyka i wizjonera, który wywarł olbrzymi wpływ na literaturę i kulturę XIX i XX wieku. Dodatek wieńczący teologiczną summę Swedenborga zawiera słynne szczegółowe relacje z zaświatów, oparte na wizyjnych „podróżach” autora. Przekładowi towarzyszy tekst oryginału oraz wstęp (zatytułowany „Vera spiritualis relatio. O zaświatach Emanuela Swed...

Książka stanowi studium związków Teofila Lenartowicza z tradycją europejskiego odrodzenia. W centrum zainteresowania badawczego pozostają wybitne postaci renesansu włoskiego i polskiego. Autor analizuje literacką i artystyczną spuściznę lirnika mazowieckiego. Swoje badania opiera na epistolografii sztukmistrza, archiwaliach i innych tekstach pochodzących z XIX wieku.

Autor bada postać mistrza literatury ukraińskiej Mychajły Kociubyńskiego (1864–1913) w trzech symbolicznych odzwierciedleniach – biograficznym, estetycznym oraz społecznym. Analizie poddano życiorys, światopogląd oraz relacje prywatne pisarza. Prześledzono ewolucje artystyczną, efekty synestezji w prozie pisarza, europejską ideę oraz tożsamość narodową, wyeksponowano formuły wprowadzenia jego twórczości w kanon literatury ukraińskiej. Książka skierowana do czytelników zainter...

Na publikację składają się trzy studia literaturoznawcze nad związkami literatury z nowoczesnym dyskursem nauk o życiu: od botaniki przez biologię ewolucyjną po biochemię. Analizy i refleksje autorów dotyczą tekstów pisanych w różnych częściach Europy od połowy wieku XIX do połowy wieku XX, włączając w swój zakres, z jednej strony, kulturowe oddziaływanie osiągnięć takich badaczy i myślicieli, jak Piotr Kropotkin, Elisée Reclus, Charles Darwin, Ernst Haeckel, Louis Pasteur i ...

W dziewiętnastym wieku odkrycia naukowców rezonują nie tylko w zamkniętych ścianach laboratoriów i akademii, ale również w przestrzeni literackiej i społecznej. Zmieniają sposób przedstawiania życia i człowieka w literaturze: od tej pory możliwe jest snucie rozważań o prapoczątkach życia, dalekich przodkach ludzi oraz gatunkach, które zastąpią człowieka w toku biologicznej ewolucji. Niniejsza książka ma pomóc przybliżyć polskiemu czytelnikowi te nieoczywiste związki między li...

Książka stanowi próbę historycznego spojrzenia na związki łączące literaturę francuską i polską z naukami przyrodniczymi w XIX wieku. W tworzących ją trzech studiach zaprezentowano zmianę naukowego paradygmatu, do jakiej dochodzi na przełomie XVIII i XIX stulecia; pokazano również wpływ, jaki wywarła ona na praktykach literackich w Polsce i we Francji. Przedstawione prace dowodzą, że nowożytna literatura nawiązywała dialog z przyrodoznawstwem rozwijającym się niezwykle intens...

Dzięki lekturom wielu dzieł polskiej literatury najnowszej książka odkrywa fundamentalne napięcie między niepokojąco zintegrowaną i zniewalającą współczesnością a różnorakimi formami bycia niewspółczesnego. W silnie naznaczonej doświadczeniami historycznymi polskiej literaturze dochodzi do nowego uwrażliwienia na przeżycie czasu. Pojawia się w niej dojrzała forma życia asynchronicznego, którego ekspresje opisuje monografia, by pokazać na koniec, jak polska literatura wkracza ...

Thomas Bernhard (1931-1989), prawdopodobnie najbardziej wpływowy (w aspekcie globalnym) autor niemieckojęzyczny drugiej połowy XX wieku, to pisarz tyleż w Polsce znany i zadomowiony (dzięki w większości bardzo udanym przekładom), co wciąż jeszcze słabo rozpoznany krytycznoliteracko. „Obok tego nieżyjącego olbrzyma nikt już nie może przejść obojętnie”, pisała Elfride Jelinek trzy lata po śmierci Thomasa Bernharda. Trzydzieści kolejnych lat potwierdziło tamte słowa, ale zmien...

Ranga prasy w kształtowaniu opinii publicznej i tym samym w formowaniu poglądów, postawy i zachowania ludzi nie jest przez nikogo podważana. Mimo zmiany warunków funkcjonowania prasy, zarówno prawno-instytucjonalnych i ekonomiczno-technologicznych, jak i społeczno-politycznych, zawsze odgrywała ona ważną i w gruncie rzeczy niezastąpioną rolę w społeczeństwie, które dzięki jej działalności stawało się lepiej poinformowane i bardziej aktywne publicznie, wyrażając również swoje ...

Książka zawiera prace prezentowane na kolejnym z cyklu sympozjów poświęconych literaturze i kulturze pierwszej połowy XIX wieku, którym patronuje Profesor Zofia Trojanowiczowa (1936–2015), badaczka romantyzmu i mistrzyni kilku pokoleń poznańskich historyków literatury. Publikowane tu artykuły zostały ułożone w dwu obszernych częściach zatytułowanych: Jak czytali romantycy – jak czytano romantyków oraz Pamięć lektur: intertekstualność i gry literackie. Pod tymi ogólnymi hasłam...

W monografii przedstawiono studia dotyczące autorów literatury niemieckiej i austriackiej oparte na pewnych aspektach teorii systemów (Niklas Luhmann), która, choć wywodzi się z socjologii, stosowana jest w innych dziedzinach, jak ekonomia, prawo, nauki polityczne, a także w literaturoznawstwie. Autor prezentuje szereg możliwych aplikacji do zagadnień dotyczących sporu, skandalu literackiego, kontrowersyjnego zaangażowania autorów oraz możliwości interpretacji samych tekstów....

Epos Oppiana, greckiego poety z II wieku n.e., zatytułowany Halieutika, był utworem tematycznie i artystycznie atrakcyjnym dla starożytnego odbiorcy. Takim pozostaje także dla współczesnego czytelnika. Autor snuje w nim potoczystą opowieść o zwyczajach zwierząt morskich, a kluczową zasadą przedstawiania podmorskiego świata i jego mieszkańców jest antropomorfizacja. Poetycka prezentacja zmagań rybaków z zamieszkującymi głębiny stworzeniami jest w zamierzeniu auto...

Twórczość pisarska Jorge Luisa Borgesa (1899–1986) stanowi jeden z kamieni milowych dwudziestowiecznej literatury. Tropami wyznaczonymi przez estetyczne eksperymenty pisarza podążało w minionym wieku na własny sposób liczne grono najbardziej wpływowych twórców. Niełatwo jednak uchwycić dyskursywnie pierwiastek twórczej osobności i osobliwości autora Fikcji. Niniejsza książka – jedno z nielicznych opracowań krytycznoliterackich w języku polskim – zbiera bieżące próby wielostro...

Bajka należy do najstarszych form narracyjnych, a wątki bajkowe – do najmocniej rozpowszechnionych. Jej wpływ można odnaleźć także w najnowszej literaturze niefantastycznej adresowanej do dorosłych odbiorców – i tę przestrzeń eksploruje niniejsza monografia, równocześnie sytuując ją wobec wcześniejszej polskiej tradycji, współczesnej kultury popularnej oraz literatury dla dzieci. Narracja, wątki fabularne oraz postacie to trzy podstawowe elementy, za sprawą których bajka uobe...

Zbiór interpretacji historycznoliterackich poświęconych twórcom z różnych, czynnych wówczas pokoleń. Centralne miejsce zajmują w nim szkice dotyczące Tajni Zenona Przesmyckiego (Miriama) jako poetyckiego manifestu symbolistycznego i Snów Marii Dunin Karola Irzykowskiego – nierozpoznanej dotąd polemiki z Miriamem. Bractwo Wielkiego Dzwonu to ironiczne określenie, jakim Irzykowski nazwał współczesnych sobie poszukiwaczy lub kreatorów głębokich sensów świata, młodopolskich artys...

Autorka przedstawia zmagania Borwicza z cenzurą oraz z trudnymi relacjami polsko-żydowskimi. Podejmuje ważkie kwestie często pomijane przez innych antologistów, bliskie jest jej też ujmowanie przez Borwicza literatury tworzonej in extremis jako formy przeżycia, samoobrony, wyrazu doświadczenia zarówno piszących, jak i bezpośrednich odbiorców – współwięźniów. „Czytanie Borwicza” służy tu wydobyciu z zapomnienia jego niedocenianych dokonań jako poety, redaktora, autora tekstów,...

Prezentowana książka jest zbiorem studiów poświęconych Czesławowi Miłoszowi i ujętych w szerokim, arcyciekawym kontekście komparatystycznym (Johannes Bobrowski, Aleksander Puszkin, Borys Pasternak, Oskar Miłosz,Stephane Mallarme). Rolf Fieguth, emerytowany profesor slawistyki we Fryburgu Szwajcarskim, autor powszechnie znanych i cenionych w Polsce zbiorów: Poezja w fazie krytycznej (2001) i Gombrowicz z niemiecką gębą (2011), oraz trzech monografii poświęconych twórczości Ada...

Książka powstała w ramach krakowsko-poznańskiego Humanistycznego Konsorcjum Naukowego (którego partnerami są Wydział Filologii Polskiej i Klasycznej Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu oraz Wydział Polonistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie) jako projekt zatytułowany „Dramaturg w teatrze, literaturze, sztuce”. Pomysłodawcą badań związanych z zawodem dramaturga był profesor Wojciech Baluch, który zainicjował współpracę między członkami Katedry Performatyki U...

Czy kategoria „artysty przeklętego”, fenomen raczej socjologiczny niż estetyczny, pozostawała tak długo kategorią teoretycznie nietkniętą, gdyż ta, w sposób nieunikniony, gotowa była wystawić teorię (historię i krytykę również) na płycizny „biografizmu”? Nie chodzi tu wszak o bezkrytyczny powrót do korzeni, lecz o świadomość, że to wciąż żywe, fascynujące zagrożenie, niekoniecznie w wersji z początku dwudziestego stulecia, stanowi w sposób wcale dwuznaczny siłę napędową rozwo...

Tom Buntowniczki. Głosy kobiet we współczesnej literaturze katalońskiej to zbiór artykułów poświęconych najważniejszym katalońskojęzycznym pisarkom XX i XXI wieku, które zapisały się na kartach historii literatury nie tylko dzięki swoim znaczącym dziełom, ale też i nonkonformistycznej postawie wobec pozycji kobiet i ich losu zarówno na polu literackim, jak i w innych sferach życia. Książka jest próbą wprowadzenia czytelników w wielowymiarową problematykę, począwszy od zarysu ...

Studium twórczości dwóch wybitnych współczesnych pisarzy hiszpańskich – Javiera Maríasa i Antonia Munoza Moliny – w oryginalny sposób wpisuje się w perspektywę interdyscyplinarnych badań nad męskością. W literaturoznawczej analizie tożsamości męskich bohaterów autorka odwołuje się do psychoanalitycznej teorii Jacques’a Lacana, w szczególności zaś do opracowanej przez niego kategorii fantazmatu. Przywołuje także propozycje teoretyczne współczesnych badaczy wykorzystujących to ...

W monografii przedstawiono etapy rozwoju eseju o tematyce emancypacyjnej i feministycznej, uprawianego przez serbskie pisarki i intelektualistki w minionych dwóch stuleciach. Autorka w sposób diachroniczny analizuje pierwsze, skromne jeszcze, przykłady tego gatunku w XIX wieku, bada jego dojrzalsze formy po roku 1900, opisuje ewolucję w okresie międzywojennym aż do pełnych wirtuozerii utworów z przełomu XX i XXI stulecia. Studiami objęto dokonania kilku pokoleń eseistek: od E...

Hermann Broch stwierdził, że literatura to niecierpliwość poznania, a pisarze próbują uchwycić wieloznaczną rzeczywistość w określony wzór, który pozwalałby uwierzyć, że jednak jesteśmy w stanie zrozumieć siebie i nasz świat. Wielu powie, że to niemożliwe. Takim niedowiarkom potrzeba dewizy kolejnego pisarza, Hermanna Hessego, który powtarzał, że aby dokonało się możliwe, trzeba ciągle próbować niemożliwego. Przecież tym literatura również jest: ćwiczeniami z niemożliwości. Z...

Publikacja wpisuje się w nowy nurt badań nad pamięcią indywidualną w dyskursie literaturoznawczym. Zebrane w tej monografii studia poruszają temat poetyckich reprezentacji doświadczenia znanego w psychologii jako tzw. efekt reminiscencji, czyli napływ wspomnień, w których powraca się do czasów dzieciństwa i młodości. Autorka zainspirowana pracami Douwe’a Draaismy (m.in. „Księga zapominania” 2012, „Fabryka nostalgii. O fenomenie pamięci wieku dojrzałego” 2010) kontynuuje refle...

Julian Przyboś, wybitny poeta dwudziestego wieku, jest autorem wielu tekstów publicystycznych. Część z nich zamieszczona została w zbiorach „Linia i gwar”, „Sens poetycki”, „Czytając Mickiewicza” oraz „Zapiski bez daty”, jednak wiele pozostawało w rozproszeniu. W książce zamieszczono artykuły ze „Zwrotnicy” i „Linii”, powojenne teksty z tygodnika „Odrodzenie”, recenzje publikowane w „Przeglądzie Kulturalnym” i „Życiu Warszawy”, często nieco zapomniane, choć ważne dla obrazu ż...

Monografia stanowi próbę syntetycznego ujęcia na gruncie slawistycznym (kroatystycznym) problematyki związanej z tematami tabu, przemilczeniami i zepchniętymi na margines wydarzeniami z historii Chorwacji w obu Jugosławiach, ukazując aktualny ogląd narodowej przeszłości XX wieku z wewnętrznej perspektywy. Zauważalna w ostatnich dwóch dekadach chorwacka (nie)pamięć o Jugosławii jawi się jako „zła pamięć” (M. Dąbrowska-Partyka), której przejawem jest dość krytyczny stosunek wob...

Autorzy kolejnych rozdziałów monografii rzucają nowe światło na tytułowe, wydawałoby się, już wielokrotnie opracowane tematy i na pierwszy rzut oka ostatecznie rozwiązane problemy aksjologiczne, poznawcze czy tożsamościowe. Począwszy od nowego odczytania starożytnych wzorców heroizmu i przykładów ich historiograficznych, mitycznych, literackich i artystycznych reprezentacji, przez przewijające się przez wieki kontynuacje i przekształcenia po ukazanie postmodernistycznych zabi...

Zebrane przez Autorkę studia i szkice pełnią funkcję rekonesansu, poznawczych wy-cieczek w różnych kierunkach, wypróbowywania nowych ujęć i kontekstów, tworzenia siatki pojęciowej, przerzucania kładek między literaturą polską a powszechną. Większość analizowanego materiału pochodzi z lat 50. i 60. XIX wieku, ale się do nich nie ogranicza. Tytułowa formuła „dziwne kształty życia” odnosi się tyleż do sytuacji eksperymentujących biografów, jak i do postawy autorki wobec ich pocz...

Monografia jest pierwszą polską publikacją naukową poświęconą twórczości argentyńskiego pisarza, Julia Cortázara. Autorzy poszczególnych studiów i esejów zawartych w tomie, literaturoznawcy, kulturoznawcy, tłumacze, artyści sztuk wizualnych, podjęli próbę nowego odczytania tekstów Cortázara – narracyjnych, ale również eseistycznych i sylwicznych.

Książka po raz pierwszy na gruncie polskim podejmuje w formie monografii problem uwarunkowań politycznych oddziałujących na ewolucję literatur afrykańskich języka portugalskiego i ich zależności od Portugalii, Brazylii oraz zmieniającej się sytuacji geopolitycznej tych krajów na przestrzeni ostatnich niemal stu lat. Autor podjął próbę przedstawienia ewolucji tych literatur w zależności od ideologii narzucanych Angoli, Mozambikowi, Gwinei Bissau, Wyspom Zielonego Przylądka, Wy...

Tom stanowi kontynuację „Dzieł zebranych” Krasickiego, zawierających „Poematy”, wydane w 1998 roku przez Ossolineum oraz „Komedie”, które ukazały się w 2016 roku nakładem Wydawnictwa Naukowego UAM. Przedstawiane zbiory wierszy obejmują: „Bajki i przypowieści”, „Bajki nowe”, „Satyry. Część pierwszą”, „Satyry. Część drugą”, „Listy”, „Wiersze różne”, „Listy z wierszami”, „Listy o ogrodach” wraz z dodatkiem krytycznym.

Książka poświęcona jest wzajemnym oddziaływaniom między antropologią (byt) i ironią („światło-cień”) w twórczości Cypriana Norwida, dla którego te sfery pozostają jednymi z najważniejszych pól problemowych. Autorka ukazuje, jak głęboko są one powiązane w płaszczyźnie znaczeń ontologicznych, egzystencjalnych, epistemologicznych i estetycznych. Antropologia stanowi jeden z najważniejszych „dalszych planów ironii”, podczas gdy ironia dla antropologii pozostaje „dalszym planem” j...

W monografii autorka rozważa ideę przestrzenno-metaforycznego zaułka, gdyż jego figuratywna wartość nadzwyczaj dobrze wpisuje się w szereg znaczących konceptów czy raczej quasi-konceptów, które wydają się błądzić w gąszczu problemów i tematów, wymykając się przy tym trudom przedstawieniowym i zachowując pożądaną płynność pojęciową. Szereg ów tworzą takie oryginalne pomysły, jak wnienachodimost’, niewspółobecność Michaiła Bachtina, herezja Jana Patočki, sobość i inność Emmanue...

Literatura dwudziestolecia międzywojennego stanowi punkt wyjścia dla przedstawionych w monografii rozważań. Autora interesuje to, w jaki sposób podobne – ale różnej rangi – problemy oraz tematy o charakterze społecznym obecne są w prozie przedwojennej i w jaki sposób pojawiają się potem w literaturze pierwszych dziesiątków lat powojennych. Ciągłość przedstawiających je narracji przerwała druga wojna światowa, która była wydarzeniem dla XX wieku centralnym, a związane z nią do...

Jak pisał przed stu pięćdziesięcioma laty Charles Baudelaire, „Przyjemność oglądania teraźniejszości nie zależy tylko od piękna, które ją stroi, ale również od jej cechy zasadniczej – że jest teraźniejszością”. Przyjemność zatem, ale i pożyteczność przechadzania się po zmieniającej się literaturze ostatniego ćwierćwiecza, a więc czasów nam najbliższych i nas kształtujących, zależy właśnie od tej „cechy zasadniczej”: bycia teraźniejszością. Coraz szybsze tempo współczesnego ży...

Autorka zajmuje się dwujęzyczną (polsko-angielską) twórczością literacką Stefana Themersona od lat 80. XX wieku i opublikowała pierwszą w Polsce i na świecie monografię na ten temat. Spotykała się wielokrotnie z pisarzem i jego żoną Franciszką, wybitną malarką, graficzką oraz ilustratorką, przetłumaczyła również na język polski jego ostatnią, wydaną już pośmiertnie (Themerson zmarł w roku 1988) powieść „Wyspa Hobsona”. W „Studiach i szkicach” autorka zgromadziła swoje teksty ...

Monografia ukazuje twórczość Przybosia w nowym świetle i spośród wielu warstw palimpsestu próbuje wskazać te najistotniejsze. Palimpsestowe czytanie Przybosia, którym Edward Balcerzan otwiera tom znajduje swoją kontynuację w kolejnych artykułach. Propozycja interpretacyjna Piotra Michałowskiego, rozważania o powinowactwach ekologii i polityki Aliny Świeściak, obraz przemian dostrzeżonych przez Iwonę Misiak i omówione przez Joannę Grądziel-Wójcik zderzenie obrazów wiosny w wie...

Książka Pawła Grafa „Automobil w pędzie. Studia o futuryzmie i futurystach” ukazuje się dokładnie w stulecie debiutu polskich futurystów na arenie literackiej. Ich działalność artystyczna była jednym z ważniejszych polskich doświadczeń awangardowych, być może nawet najważniejszym z nich, zwłaszcza w perspektywie długiego trwania awangardy i jej aktualnego znaczenia. Automobil w pędzie proponuje nowe i nowatorskie spojrzenie na futuryzm (częściowo także formizm), przynosząc le...

Przedmiotem opracowania jest wycinek historii literatury francuskiej, niemal nieobecny dotychczas w pracach polskich literaturoznawców, jaki stanowi powieść francuskiego symbolizmu: jej charakterystyczna problematyka skoncentrowana na życiu duchowym jednostki i wywodząca się z różnych odmian filozoficznego idealizmu, jej swoisty estetyzm i oryginalne techniki narracyjne. W pięciu rozdziałach, poświęconych najbardziej reprezentatywnym dla tego nurtu utworom narracyjnym z lat ...

Monografia prezentuje badania nad literaturą i kulturą Prus Wschodnich w latach 1933–1945 w obszarze wpływów polityki kulturalnej uprawianej w polu napięć pomiędzy centrum Rzeszy Niemieckiej a prowincją Prus Wschodnich. Problem badawczy przedstawiony jest w planie analizy wschodniopruskiej mentalności, której rozumienie pokrywa się z antropologicznym pojęciem kultury rozumianej jako rzeczywistość myślowa charakteryzująca daną wspólnotę ludzką w czasie i przestrzeni. W studiu...

Książka stanowi owoc pierwszego z cyklu poznańskich sympozjów poświęconych literaturze i kulturze pierwszej połowy wieku dziewiętnastego (którym patronuje Pani Profesor). Odbyło się ono jesienią 2016 roku, w pierwszą rocznicę śmierci Autorki „Ostatniego sporu romantycznego”, i miało charakter swoistego, po części stricte naukowego, a po części typowo wspomnieniowego, upamiętnienia Jej osoby. Tom składa się z III części. W części I zebrano artykuły poświęcone Mickiewiczowi, pa...

Wieloautorski tom to cenna monografia, a zarazem podręcznik do historii literatury polskiej XX wieku uwzględniający równorzędny udział kobiet-pisarek w tworzeniu piśmiennictwa narodowego. Będzie to nie tylko obowiązkowa polonistyczna synteza uniwersytecka oraz lektura uzupełniająca dla przedstawicieli innych dziedzin humanistyki, lecz także książka zaspokajająca gusty wszelkich miłośników i znawców polskiej kultury dwudziestowiecznej. Część pierwsza, „Procesy i gatunki”, staw...

Monografia przedstawia nowatorskie ujęcie zjawiska portretu w świetle badań estetyki performatywnej, estetyki performatywności oraz dramatycznej teorii literatury. Pojęcie portretu zastosowano tu w bardzo szerokim znaczeniu, obejmującym dzieła literackie, malarskie i fotograficzne. Przywoływane w książce wizerunki w znacznej mierze wykraczają poza klasyczną definicję portretu, odsyłają nie tylko do myślenia obrazowego, ale również teatralnego, filmowego, powiązanego z zagadni...