Dyskurs polityczny Rzeczypospolitej Obojga Narodów (1569–1795) był zjawiskiem niesłychanie ciekawym, bogatym, zakorzenionym w europejskiej tradycji mówienia o państwie, a zarazem – swoistym, wynikłym z rzeczywistości politycznej kraju, w którym dyskusja stanowiła jedną z postaw życia publicznego. Celem książki jest próba jego opisania przez analizę najważniejszych funkcjonujących w nim pojęć, pokazania, w jaki sposób i przy pomocy jakich terminów mówiono w sprawach wspólnoty,...
Starotestamentowa opowieść o proroku Jonaszu połkniętym przez morskiego potwora, do której Czesław Miłosz nawiązywał w Ziemi Ulro, doskonale obrazuje problematyczność jego własnej sytuacji poznawczej – aktywnego uczestnika dziejów nowoczesnych, a zarazem ich świadka czy sędziego. Miłosz to poeta nieustannie skoncentrowany na tym, by wypowiedzieć, nazwać i poddać analizie swe egzystencjalne uwikłanie w nowoczesność, w której na co dzień żyje, która go otacza, a nawet w pewnym ...
Badanie kultury, tworzenie silnej wspólnoty interpretacyjnej powinno być głównym zadaniem polskiej humanistyki, stąd niniejsza monografia – zbiór kolejnych odczytań Norwida potwierdzających wagę pisarza i jego miejsce w naszej kulturze. Autorzy artykułów skoncentrowali się na aspekcie pozornie najbardziej oczywistym i uchwytnym w literackim obrazowaniu – na rzeczach, materialnych artefaktach. Używają kategorii „rzeczy”, a nie „przedmiotu”, ponieważ rzeczy w dziełach artysty –...
Czy sięgając po niemiecką traumę ucieczki i wypędzenia ze Wschodu, trzecie powojenne pokolenie niemieckojęzycznych pisarzy chce przedstawić Niemcy w roli ofiary i zrelatywizować ich odpowiedzialność za II wojnę światową? Dlaczego i w jaki sposób „niemieccy wnukowie” podejmują problematykę związaną z opuszczeniem przez swoich przodków ich wschodniego Heimatu w Prusach Wschodnich, na Dolnym Śląsku i Pomorzu? Autorka poszukuje odpowiedzi na te pytania, odwołując się m.in. do ws...
Niniejsza publikacja – Kobiece dwudziestolecie 1918–1939 – mieści się we wciąż niedostatecznie obecnym, „praktycznym” nurcie studiów feministycznych i rekonstrukcji historii kobiet. Zbiór artkułów na tematy kobiece w głównej mierze jest przywracaniem znaczących postaci i działań kobiet, nie zaś teoretyzowaniem, któremu, przyznajmy to, czasami zdarza się żyć własnym życiem, w oderwaniu od jego zdeterminowanej historycznie i geograficznie praktyki. Na tle wciąż ewoluujących wom...
„Wacław Lewandowski w swojej nowej książce zaskakuje i nie zaskakuje… Przesłana do oceny monografia jest kontynuacją jego badań literatury, kultury, życia kulturalno-literackiego i piśmiennictwa polskiego na londyńskim wychodźstwie i tzw. Drugiej Emigracji – to nie jest zaskoczenie. Przedmiotem opisu jednak są teksty niemal całkowicie zapoznane, wyparte ze zbiorowej literackiej pamięci […]. I to w kontekście dotychczasowych prac Lewandowskiego jest zaskoczeniem. Dotąd klucz j...
„Rzecz bowiem nie w tym – to główna teza tej monografii – żeby rozliczyć reżysera z jego praw i obowiązków wobec tekstu literackiego, tradycji i kultury, lecz aby znaleźć sposoby uważnej, naukowej analizy jego zabiegów na tekście i nie ulegając generalizacjom i pokusom łatwego osądu, dostrzec artystyczne efekty tych zabiegów interpretacyjnych bądź recepcyjnych. Cóż po wierności, kiedy na „wiernym” do szpiku kości przedstawieniu wysiedzieć trudno, cóż po derridiańskich dekonst...
Antoni Smuszkiewicz Artystyczny ślad na naukowej drodze. Twórczość literacka Andrzeja Stoffa Część I. W kręgu filozofii i teorii literatury Adam Grzeliński James i Santayana. O estetyce i powinowactwach obu koncepcji Leszek Żyliński Historiografia jako literatura Dorota Korwin-Piotrowska Milczenie i nie-milczenie współczesności Bernadetta Kuczera-Chachulska Z Ingardenowskiej filozofii człowieka (komunikat) Tomasz Waszak Roman Ingarden a niemiecka teoria fikcji Jel...
Monika Krajewska – doktor nauk humanistycznych, adiunkt w Katedrze Filologii Słowiańskiej UMK w Toruniu. Tłumaczka, autorka prac z zakresu przekładoznawstwa, współredaktorka czasopisma „Rocznik Przekładoznawczy. Studia nad teorią, praktyką i dydaktyką przekładu”. Mariusz Wilk przez ponad dwie dekady mieszkał na północy Rosji, co znajduje odbicie w dziennikach pisarza – nie tylko w podejmowanych zagadnieniach, ale też w języku. Jednakże Wilk nie pozostawia czytelnika bez odpo...
Tom drugi „Dyskursów krytycznoliterackich 1764-1918" przedstawia prace, które są bezpośrednio związane z realizacją dużego projektu badawczego, koordynowanego w Uniwersytecie Mikołaja Kopernika we współpracy naukowej z Instytutem Badań Literackich PAN, projektu poświęconego historii polskiej krytyki literackiej. Kontynuuje w głównych rysach krąg zagadnień podnoszonych już w tomie pierwszym, wydanym przez IBL w 2010 roku pod redakcją Grażyny Borkowskiej i Magdaleny Rudkowskiej...
"Układanie dramatu. Rzecz o „Nie-Boskiej komedii” jest uporządkowanym zbiorem studiów, z których każde pozostaje odrębną lekturą dramatu zogniskowaną wokół motywu (grupy motywów), elementu lub fragmentu tekstu, jakości, gatunku czy relacji intertekstualnych. Książka nie jest klasyczną monografią, choć autor porusza zasadnicze zagadnienia artystyczne i ideowe dzieła. Analiza immanentna przeważa tu nad dociekaniami genetycznymi. Ważne są wierność tekstowi w szacunku dla jego „c...
Książka prezentuje poezję polskiego futuryzmu na tle europejskiej twórczości awangardowej i polskiej tradycji literackiej, koncentrując się na zagadnieniach historycznej poetyki dźwięku. Jasieński, Czyżewski, Wat, Stern i Młodożeniec uruchomili prawdziwą „fabrykę” brzmień – nigdy wcześniej w literaturze polskiej nie podejmowano na tak wielką skalę działań waloryzujących tkankę dźwiękową wierszy. Ogląd i „odsłuch” awangardowej sztuki słowa autorka podporządkowuje zagadnieniom ...
„Niby wszystko w porządku: dziś wręcz bardzo dobrze. Ale przeklęte wspomnienie przeżytych chorób wciąż mnie dręczy […]. Podobnie jak Ezop, który schodząc z góry, płakał, że znowu będzie musiał na nią się wspinać, tak i ja, mimo radosnego i spokojnego nastroju, widzę przed sobą jeszcze niejedno strome wzniesienie”.
Wsiewołod Garszyn
Monografia zbiorowa Współczesne badania nad folklorem i literaturą rosyjską proponuje Czytelnikom wyniki interdyscyplinarnych poszukiwań naukowych badaczy polskich i rosyjskich, poświęcone najnowszym rozpoznaniom ideowo-formalnym z zakresu folkloru i literatury rosyjskiej. Autorzy tekstów omawiają tytułowe zagadnienie w rozmaitych przekrojach tematycznych i problemowych, rozpatrując je w kategoriach literaturoznawczych, antropologicznych, kulturologicznych i historiograficzny...
Prezentowana książka stanowi próbę odczytania alternatywnych historii kobiet w pięciu najwybitniejszych powieściach Teodora Parnickiego. Zawarte w niej interpretacje zostały przeprowadzone z wykorzystaniem narzędzi wypracowanych na gruncie literaturoznawstwa, teorii historiografii, szczególnie zaś z antropologii i feministycznej krytyki literackiej. Studium m na celu odsłonięcie innego wymiaru powieściopisarstwa Teodora Parnickiego, ukazanie Genderowej wrażliwości autora „No...
Jak na recepcję twórczości Hansa Christiana Andersena wpłynęły konteksty literackie, wydawnicze, pedagogiczne towarzyszące wprowadzaniu jej w polską kulturę na przełomie XIX i XX w.? Które wątki dzieł i biografii wielkiego Duńczyka są żywotnym źródłem inspiracji artystycznej? Jaki Andersen objawia się nam dziś w reinterpretacjach literackich, muzycznych, teatralnych, filmowych i plastycznych? Książka Andersenowskie inspiracje w literaturze i kulturze polskiej wyrasta z przek...
Któż z nas w dzieciństwie nie czytał Podróży za jeden uśmiech, Wakacji z duchami czy Stawiam na Tolka Banana? Dziś to niemal kultowe książki kilku pokoleń czytelników. Niezaprzeczalne walory prozy, której autorem jest Adam Bahdaj, to: intersujące kreacje bohaterów literackich, doskonała znajomość psychiki dziecięcej, atrakcyjna fabuła, zręcznie zawiązana intryga, szybka akcja i spiętrzanie przygód, wartości wychowawcze, humor i optymizm wyrastający z humanistycznej wiary w cz...
Niniejsza książka przynosi częściową odpowiedź na pytanie o zakres wpływu twórczości literackiej Stanisława Lema na najnowszą polską fantastykę. To bez wątpienia ważny w rozwoju konwencji niewerystycznej wątek, mimo że czytelnicy rodzimej literatury fantastycznej dziś już coraz rzadziej sięgają po prozę Lema. Autor Niezwyciężonego stał się przede wszystkim „marką”, o której niemal każdy kolekcjoner popularnych serii fantasy słyszał, ale niekoniecznie zna jego utwory. Niemniej...
W literaturze i sztuce polskiego modernizmu, obok postaci melancholików, przywoływanych najczęściej w procesach repetycji dawnych, głównie romantycznych, wzorców (np. Hamleta, Don Kichota, rzadziej – w tym znaczeniu – Ikara, Don Juana), pojawiła się problematyka amor vacui, przestrzeni nasyconej emocjami, znaczonej i znaczącej. Pejzaż melancholiczny – eksponujący klasyczne rozumienie melancholii (obecny na płótnach Edvarda Muncha, por. Melancholia, czy w twórczości Przybyszew...
Zygmunt Krasiński i Henryk Reeve – młody Polak i młody Anglik, ich korespondencyjne dialogi, spory o istotę poezji, wpisywane w listy fragmenty powstających utworów, pragnienie przeistoczenia świata w duchu romantyzmu – to główne, ale nie jedyne wątki książki ukazującej mało znane relacje początkujących poetów. Co wynikło z ich wzajemnych fascynacji? Czym jest romantyczna przyjaźń, a czym kochanie? Czy można żyć inaczej, pełniej, radośniej przeżywać świat i głębiej odczuwać p...
Język modernizmu to pierwsza w Polsce próba całościowego opisu nowoczesnej polskiej literatury jako odrębnej a rozległej (czasowo i przestrzennie) formacji artysty no-kulturowej. Tego rodzaju ujęcie zbliża polski modernizm do rozumienia modernizmu w literaturze światowej (i, zresztą, inspiruje się jego współczesnymi opracowaniami), co pozwala na rozważenie zarówno jego cech typowych, jak swoistych, w szerokim porównawczym kontekście. nie oznacza ani mechanicznego dostosowania...
W dotychczasowym piśmiennictwie na temat Drugiej Emigracji brak prac o ambicjach syntetyzujących dotyczących krytyki literackiej. Dominują studia poświęcone poszczególnym krytykom, ich zapatrywaniom, zainteresowaniom, sympatiom i antypatiom literackim. Dr Rafał Moczkodan jako pierwszy próbuje ogarnąć emigracyjne piśmiennictwo krytycznoliterackie szerzej, co nie znaczy, że bez pewnych ograniczeń. Stanąwszy w obliczu ogromu materiału, musiał zdecydować się na radykalną selekcję...
Zygmunt Krasiński i Henryk Reeve – młody Polak i młody Anglik, ich korespondencyjne dialogi, spory o istotę poezji, wpisywane w listy fragmenty powstających utworów, pragnienie przeistoczenia świata w duchu romantyzmu – to główne, ale nie jedyne wątki książki ukazującej mało znane relacje początkujących poetów. Co wynikło z ich wzajemnych fascynacji? Czym jest romantyczna przyjaźń, a czym kochanie? Czy można żyć inaczej, pełniej, radośniej przeżywać świat i głębiej odczuwać p...
Mirosław Strzyżewski - historyk literatury i edytor, kierownik Zakładu Tekstologii i Edytorstwa Dzieł Literackich UMK, autor książek: „Działalność krytyczna Maurycego Mochnackiego” (1994), „Michał Podczaszyński. Zapomniany romantyk” (1999), „Maurycy Mochnacki. Rozprawy literackie” (2000; 2 wyd. – 2004), „Mickiewicz wśród krytyków. Studia o przemianach i formach romantycznej krytyki w Polsce” (2001), „Henryk Elzenberg i literatura” (2003), „Romantyczna nieskończoność. Studium ...
Książka omawia europejskie źródła wiedzy o literaturze, upowszechnianej w Polsce średniowiecznej w toku nauki na poziomie trivium, a w szczególności – treści doktrynalne traktatów teoretycznych układanych przez rodzimych uczonych, głównie w XV stuleciu. W centrum zainteresowania znalazły się dwie dyscypliny: ars grammatica oraz ars rhetorica. W obrębie gramatyki uwzględniono dwa jej nurty: językoznawczy oraz literaturoznawczy (według formuły Kwintyliana: recte loquendi scient...
Głównym celem książki jest rekonstrukcja teorii retorycznej, wyłożonej przez Bartłomieja Keckermanna (1572–1609), profesora filozofii w Gdańskim Gimnazjum Akademickim, w obszernym traktacie pod tytułem System retoryki (Systema rhetoricae, Hanau 1608). Opierając się na przejrzystej metodzie, u której podstaw leżała zasada podziału dychotomicznego, wywiedziona wprost z pism logicznych Arystotelesa (Organonu), Keckermann przeprowadził systematyzację sztuki przemawiania. Dzięki t...
Galicja w okresie autonomii, jak żadna inna dzielnica Rzeczypospolitej pod zaborami, doczekała się wyrazistych etykiet wskazujących na jej specyfikę. Najbardziej znane: Polski Piemont czy galicyjska nędza wskazują co prawda na dwoisty obraz regionu, na ogół jednak dominuje dziś sentymentalna wizja Galicji utrwalona m.in. przez literaturę dwudziestowieczną. Tymczasem, sięgając do tekstów pisarzy galicyjskich z drugiej połowy XIX wieku, zauważyć można bardzo krytyczny osąd obse...
Na Tajemnice Torunia składają się trzy opowiadania, których akcja rozgrywa się we współczesnym Toruniu, ale intryga wiąże się z historią tego miasta. Irma i Ola to narwane bliźniaczki, wiodące typowe życie nastolatek, aż do dnia, w którym w niecodziennych okolicznościach poznają Mikołaja. We troje rozwiązują zagadkę morderstwa popełnionego w Forcie IV. Jako nieformalna grupa młodych detektywów w kolejnych częściach cyklu angażują się w śledztwa w sprawie domniemanego wypadku ...
Materia książki Pawła Bohuszewicza, zarówno w sensie teoretyczno-, jak i historycznoliterackim, jest złożona i bogata. Mierzy się on w niej nie z kilkoma, ale z wieloma problemami, co sprawia, że jego wykład jest czasem niełatwy. Jednak czytelnik może zawsze liczyć na wsparcie Autora, który ucieka się do częstych przypomnień i rekapitulacji. Poszczególne rozdziały są wprawdzie odrębnymi studiami, ale z drugiej strony każdy z nich ma kompozycję podporządkowaną tytułowej form...
Rozprawa Małgorzaty Liseckiej stanowi niewątpliwie cenny wkład w polskie badania nad staropolską poezją i w znaczący sposób wzbogaca dotychczasową perspektywę studiów nad związkami poetyki i muzyki. Jest to temat o dużej doniosłości i w tak całościowy sposób dotychczas u nas nie podejmowany. Autorka wydobywa z dużym znawstwem wszystko to, co stanowiło uniwersum dawnej kultury literackiej i muzycznej, jasno dostrzegając i porządkując najważniejsze zagadnienia badawcze i nie co...
„Danuta Kowalewska stawia sobie ambitny cel ustalenia miejsca i funkcji motywów magicznych i astrologicznych w literaturze polskiego oświecenia, a w konsekwencji weryfikacją zbanalizowanych sądów o jednostronnym i zdecydowanie krytycznym stosunku wieku świateł do magii i astrologii, przejawiającym się między innymi walką przedstawicieli oświecenia z tzw. zabobonami. Intencja ta rysuje się bardzo przejrzyście we wszystkich częściach opiniowanej książki. Praca oparta została na...
Książka Nieznośna płynność rzeczy. Dyskurs, retoryka, interpretacja jest monografią oryginalnego i inspirującego projektu austriackiego filozofa Josefa Mitterera. W jego koncepcji, zwanej nie-dualizującym sposobem mówienia, nie zakłada się dystynkcji między przedmiotem a jego opisem. Książka stanowi ambitny interdyscyplinarny projekt, w którym wskazuje się złożoność tej propozycji i jej wartość dla badań humanistycznych. Nie-dualizująca filozofia jest ujęta nie tylko w konte...
Monografia zbiorowa O kondycji człowieka w polskiej literaturze najnowszej pod redakcją Damiana Kaji i Macieja Wróblewskiego jest owocem namysłu literaturoznawców z różnych ośrodków uniwersyteckich nad kategorią „kondycji człowieka” w odniesieniu do najnowszej literatury polskiej. Kategoria ta, rozwinięta w dziele Helmutha Plessnera (1892–1985), dziś już nieco zapomnianego dwudziestowiecznego niemieckiego myśliciela, jednego z twórców antropologii filozoficznej, pozwala bad...
Tom Rozmaitości socrealistyczne (i nie tylko) stanowi kontynuację poprzednich książek Jerzego Smulskiego (Od Szczecina do... Października, 2002; „Przewietrzyć zatęchłą atmosferę uniwersytetów”, 2009). Składa się z dwóch części. Pierwsza z nich zawiera dwanaście szkiców poświęconych rozmaitym aspektom funkcjonowania literatury w dobie stalinizmu oraz ówczesnemu życiu literackiemu i naukowemu. Część druga to pięć studiów dotyczących pisarzy – Tadeusza Konwickiego, Kazimierza Br...
Książkę Anny Branach-Kallas pt. „Uraz przetrwania”. Trauma i polemika z mitem pierwszej wojny światowej w powieści kanadyjskiej można nazwać pionierską, stanowi ona bowiem obszerne omówienie tematyki istotnej dla literatury kanadyjskiej, ale jednocześnie dotychczas stosunkowo słabo opracowanej. Anna Branach-Kallas stawia sobie za cel omówienie motywu traumy (urazu) w powieści kanadyjskiej o tematyce związanej z pierwszą wojną światową. Jednocześnie interpretuje nowsze powie...
Niniejszy tom studiów monograficznych, poświęcony szeroko pojętym zjawiskom folkloru, ma uzmysłowić czytelnikom, że badania folklorystyczne są potrzebną i ważną częścią antropologii kulturowej, ogarniającej różne okresy, nurty, środowiska i działania. W jej obszarze jest miejsce na tradycję i współczesność, na dawne obyczaje, obrzędy i wierzenia, ginące formy folkloru, jak też współczesne działania i przekonania, których naturalnym środowiskiem popularyzacji staje się Interne...
Literatura postmemorialna omawiana przez badaczkę podejmuje wysiłek dawania świadectwa świadkom oraz bycia świadkiem świadectwa – zapewne nigdy do końca udany. Niełatwy proces włączania opowieści o Zagładzie dla wspólnotowej pamięci, który obserwujemy od lat80. XX wieku, jest tutaj poddawany wnikliwej i krytycznej analizie. Autorka rozważa, na ile melancholijny podmiot literatury lat 90. ubiegłego stulecia przełamuje narcystyczną dominantę wcześniejszej dekady, i pokazuje, w ...
Listy Mariana Hemara do Mieczysława Grydzewskiego niespodziewanie układają się w tom niemal w całości przemyślany i zaplanowany, niczym dzieło literackie.
Istotą kompozycyjnego porządku jest dynamika nieustannie rysowanych sprzeczności: przyjaźni i złości, serdeczności i złośliwości, wdzięczności i wzajemnych uraz, wulgarności i czułości, czystego nonsensu i racjonalizmu, powagi i humoru.
Język modernizmu to pierwsza w Polsce próba całościowego opisu nowoczesnej polskiej literatury jako odrębnej a rozległej (czasowo i przestrzennie) formacji artysty no-kulturowej. Tego rodzaju ujęcie zbliża polski modernizm do rozumienia modernizmu w literaturze światowej (i, zresztą, inspiruje się jego współczesnymi opracowaniami), co pozwala na rozważenie zarówno jego cech typowych, jak swoistych, w szerokim porównawczym kontekście. nie oznacza ani mechanicznego dostosowania...
Książka dotyczy roli, jaką wyznaczył literaturze plan „propagandy monumentalnej”. Program „propagandy monumentalnej”, naszkicowany przez Lenina wkrótce po zwycięstwie rewolucji bolszewickiej, zmierzał do upowszechnienia idei komunizmu przy wykorzystaniu wielkich kompozycji plastycznych (pomników, płaskorzeźb, malowideł ściennych). Sztuka realizmu socjalistycznego (rozwijająca się w Rosji radzieckiej od wczesnych lat trzydziestych a w Polsce od 1948 roku) pod wieloma względami...
Książka poświęcona jest multimediom i roli, jaką odgrywają lub mogą odgrywać w komunikacji, w specyficznych praktykach czytelniczych oraz życiu kulturalnym osób z uszkodzonym słuchem, a zwłaszcza w środowisku ludzi głuchych, dla których językiem macierzystym jest język migowy. Rozważania usytuowane zostały w kontekście historycznym, z odwołaniem do czasów poprzedzających rewolucję cyfrową. Pozwoliło to na ukazanie przemian, jakie nastąpiły w postrzeganiu społeczności Głuchych...
Wysoka wartość, a dodam, że nawet niezwykłość tej książki polega na nowatorstwie i trafności wybranego i zastosowanego przez autorkę instrumentarium badawczego pozwalającego w sposób ściśle umotywowany dokonać znakomitej, odkrywczej interpretacji, czy raczej – reinterpretacji – twórczości Dygasińskiego i tym samym zweryfikować dotychczasowe sądy historyków literatury o prozie autora Zająca. […] Książka jest starannie zredagowana, istotną jej zaletą jest przejrzystość kompozyc...
Książka stanowi próbę monograficznego ujęcia problemu recepcji siedemnastowiecznego malarstwa holenderskiego w polskiej literaturze powojennej. O skali powziętego przez autorkę zadania świadczy to, że przedmiotem jej badań są nie tylko siedemnastowieczne obrazy holenderskie i, odnoszące się do nich, polskie utwory literackie, ale również teksty dziewiętnastowiecznych pisarzy i krytyków (najczęściej francuskich), które ukształtowały tak zwany mit Holandii złotego wieku. Autork...
Seria pt. Dokumentacja Życia Literackiego Kręgu Londyńskich „Wiadomości” (1945–1981) upowszechnia bezcenne archiwalia redakcyjne najważniejszego literackiego tygodnika polskiej emigracji pojałtańskiej, znajdujące się w zbiorach Archiwum Emigracji Biblioteki Uniwersyteckiej UMK w Toruniu.
Opracował i przypisami opatrzył Marcin Łukasz Lutomierski, konsultacja edytorska Beata Dorosz
Irzykowski, podobnie jak wielu współczesnych mu filozofów, uważał poznanie za wzaje3mne kształtowanie się podmiotu i przedmiotu poznania. Tworzenie subiektywnych, mentalnych przedstawień uznawał za pewną konstrukcję przedmiotu poznania, warunkowaną przez percepcyjne i intelektualne wyposażenie człowieka. Zwracał też uwagę na powtórzeniowy charakter procesów poznawczych - procesów tworzenia przedstawień mentalnych, a w szczególności pamięci. Dostrzegane i charakteryzowane prze...
Czy człowiek współczesny ma jeszcze szansę doświadczyć prawdziwej nudy? Nudy romantycznej, wymagającej wyrwania się z zaklętego kręgu codzienności i stanięcia w ostrym świetle prawdy o nas samych. Nudy koniecznej dla kształtowania się naszej tożsamości, nudy, bez której bylibyśmy tylko kukiełkami w toczącej się od początków ludzkości grze pozorów. Nakręconymi zegarkami, które chodzą, nie wiedząc po co. Manekinami, „pałubami woskowymi, zamkniętymi w budach jarmarcznych”, zmawi...
Książka Literatura i maszyna to rezultat kilkuletnich badań relacji między człowiekiem a urządzeniem, które od momentu rewolucji przemysłowej wyraźnie determinuje nasze zachowanie, nie wyłączając procesu twórczego. Rozważam w związku z tym kilka mniej lub bardziej szczegółowych problemów, uporządkowanych wokół trzech tematów: dyskursu maszynowego, dyskursu o maszynie i dyskursu maszyną. Pierwszy omawiam na przykładzie aktu pisarskiego, kładąc nacisk na uobecnianie się maszyny...
Janusz Tondel (ur. 1946) jest profesorem w Zakładzie Książki Dawnej i Współczesnej w Instytucie Informacji Naukowej i Bibliologii na UMK w Toruniu. Zajmuje się historią książki, dziejami typografii, bibliotek oraz bibliofilstwa. Cały jego życiorys zawodowy związany jest z Uniwersytetem Mikołaja Kopernika. Zanim zaangażowany został na etacie nauczyciela akademickiego, od 1971 do 1977 r. zatrudniony był w Bibliotece Uniwersyteckiej jako bibliotekarz. Przepracował w niej 6 lat. ...
Terencjusz – podstawowa lektura szkolna całej starożytności, średniowiecza, odrodzenia; źródło inspiracji dla komedii chrześcijańskiej, teatrów konwiktowych, dramy mieszczańskiej; wzór eleganckiej łaciny jej kolokwialnym rejestrze; skarbnica sentencji… Terencjusz stał się tak popularny, że przestał interesować badaczy, wydawało się bowiem, że nie można już nic powiedzieć, co nie zostałoby powiedziane wcześniej A jednak ostatnie dwie dekady przyniosły prawdziwy renesans w bad...
Tekstualizacja doświadczenia to próba syntetycznego opisu procesów, które doprowadziły do powstania „tekstowego obrazu świata” charakterystycznego dla kultury europejskiej. Analizując teksty Arystotelesa, Archimedesa, Ksenofonta i innych pisarzy starożytnych, autor tej książki chce wykazać, że średniowieczna, nowożytna i współczesna „kultura tekstu” w nauce i literaturze europejskiej nie wynika z uniwersalnych relacji między językiem, światem i doświadczeniem, lecz stanowi re...
Refleksja teoretyczna nad historią oferowana przez Haydena White'a na ogół pojawia się w dyskusjach o statusie poznawczym rezultatów pracy historyka, relacji między sztuką a historiografią i moralnych zobowiązaniach badaczy dziejów. Prezentowana książka skupia się na zaproponowanych przez amerykańskiego historyka opisie związków łączących pisarstwo historyczne i politykę. Podstawą myślenia White'a jest założenie o istnieniu ścisłej korelacji między poetyką a polityką pisarstw...
Książka Magdaleny Kowalskiej przynosi – nieobecne dotąd w literaturze przedmiotu – panoramiczne ujęcie całego splotu związanych z Prowansją zagadnień w literaturze polskiej – i nie tylko polskiej. Dostarcza ważnych informacji o regionie, jego historii i kulturze oraz związanej z nim literaturze i sztuce, a działanie Autorki wielokrotnie przybiera charakter pracy detektywistycznej, polegającej na odkrywaniu ukrytych faktów, odniesień do rzeczywistości pozatekstowej, do geograf...
Opracowała i przypisami opatrzyła Paulina Matysiak, konsultacja edytorska Beata Dorosz Seria edycji pt. Dokumentacja Życia Literackiego Kręgu Londyńskich „Wiadomości” (1945–1981) upowszechnia bezcenne archiwalia redakcyjne najważniejszego literackiego tygodnika polskiej emigracji pojałtańskiej, znajdujące się w zbiorach Archiwum Emigracji Biblioteki Uniwersyteckiej UMK w Toruniu. Tom 7 zawiera listy Janusza Kowalewskiego (ur. 1910 r. w Warszawie, zm. 1996 r. w Londynie), z ...
Rozprawa jest poświęcona analizie trzech koncepcji „literatury stosowanej”, jakie zapisano w międzywojennych publikacjach trojga polskich badaczy (Romana Ingardena, Stefanii Skwarczyńskiej, Konstantego Troczyńskiego). Została w niej podjęta problematyka materialności świata realnego, jej wpływu na to, co symboliczne, a także trybów referencji w gatunkach literatury stosowanej. W tym samym 1931 roku zostały wydane: Romana Ingardena Das literarische Kunstwerk, Stefanii Skwarczy...
Książka dotyka obecnie ważnego problemu edukacji informacyjnej w zakresie korzystania z zasobów tzw. Ukrytego Internetu, traktowanego do tej pory w polskim systemie edukacyjnym powierzchownie. Autorka zwraca uwagę nie tylko nad wagę tego problemu, lecz także wychodzi z propozycją projektu edukacyjnego pozwalającego wypełnić tę lukę w polskim systemie edukacyjnym. Poza tym jest to jedna z nielicznych książek na ten temat, która zawiera cenną refleksję nad tym problemem w kon...
Historia nie jest kwestią przeszłości i martwych przedmiotów. Stanowi środowisko, w którym jesteśmy zanurzeni, sposób organizacji naszego postrzegania świata, ale też samych siebie, który ujawnia się w tekstach literackich i multimedialnych, w konwencjach i ideologiach, na ulicach naszych miast. Zebrane w tomie artykuły omawiają wizje historii odczytywane z esejów Miłosza, musicalu, komiksu, powieści, filmów i seriali, architektury Wenecji, a nawet spaceru po Koszalinie....
Poemat prozą wiódł dotąd w Polsce żywot utajony. Pozostawał formą rozpoznawaną i podejmowaną przez nielicznych wtajemniczonych, zazwyczaj znawców poezji francuskiej, która ten sposób pisania wynalazła w XIX wieku. Dla pozostałych był czymś w pewnym sensie niewidocznym, nie dość wyczuwalnym i nierzadko mylonym z innymi formami literackimi. O tym nieodczytaniu zdecydowały także przewrotna, dyskretna i stroniąca od pochwytności natura poematu prozą, celowa labilność tożsamości, ...
Seria pt. Dokumentacja Życia Literackiego Kręgu Londyńskich „Wiadomości” (1945–1981) upowszechnia bezcenne archiwalia redakcyjne najważniejszego literackiego tygodnika polskiej emigracji pojałtańskiej, znajdujące się w zbiorach Archiwum Emigracji Biblioteki Uniwersyteckiej UMK w Toruniu. Tom 2. zawiera listy Józefa Wittlina do redaktorów "Wiadomości" oraz do Juliusza Sakowskiego, a także listy Haliny Wittlinowej do Mieczysława Grydzewskiego i Stefanii Kossowskiej, które zach...
„Książka Aleksandra Madydy ukazuje […] różne wymiary pracy filologa […] i właśnie ta wieloaspektowość warsztatu badawczego stanowi o wyjątkowym charakterze tomu, o jego poznawczej wartości i – co należałoby szczególnie podkreślić – dydaktycznej użyteczności. Czytelnik wraz z badaczem stale przemieszcza się od filologii do antropologii, od tekstologii do folklorystyki, od komparatystyki do krytyki edycji. Uderza rozległość metodologicznych koneksji. […] Niezwykle doniosłym r...
Tematem książki jest oświecenie polskie w kontekście zjawisk i tendencji charakterystycznych dla Europy (a w szczególności Francji) XVIII wieku. Autorka analizuje piśmiennictwo polskie tego okresu; poruszając się w kręgu zagadnień, takich jak: uniwersalizm i rodzimość, pojmowanie utopii, stosunek do antyku – ukazuje swoistość postaw, poglądów i form wypowiedzi, uwarunkowaną tradycjami naszej kultury oraz jej sytuacją w czasach reform politycznych i przemian świadomościowych....
„Baśnie serbskie. Antologia tekstów ludowych i literackich” to książka ukazująca rozwój serbskiej tradycji baśniowej – od zapisów folkloru dokonanych przez Vuka Karadžicia w XIX wieku po literackie reinterpretacje publikowane w XX i XXI wieku. Wprowadzenie przedstawia historię gatunku i jego recepcję w Polsce, a część druga zawiera wybór tekstów – od klasycznych opowieści o carach, smokach i cudownych przemianach po współczesne utwory autorów takich jak Branko Ćopić, Grozdana...
Ta książka ma dwa tematy. Pierwszym jest zjawisko autografii: różne sposoby ustanawiania relacji między tekstem artystycznym a osobą autora czy autorki – tekstowego, podmiotowego utrwalania śladów ludzkiej egzystencji. Temat drugi to literatura żydowska uprawiana w językach nieżydowskich, a w szczególności literatura polsko-żydowska drugie połowy XX wieku. Pisarstwo takich autorów jak Kazimierz Brandys, Ida Fink, Hanna Krall, Stanisław Lem, Artur Sandauer, Julian Stryjkowski...
Wierny własnemu rozdarciu to nie typowa biografia naukowa uczonego, pisarza, krytyka, tłumacza, człowieka pogranicza, jakim był Artur Sandauer. To przebiegająca w zgodzie z chronologią życia krytyka próba opisania przeobrażeń, jakim ulegała jego samoświadomość. Przeobrażeń udokumentowanych w jego różnogatunkowej twórczości potraktowanej jako zbiór tekstów autobiograficznych. Jednocześnie jest to pierwsza próba możliwie pełnego opowiedzenia o działalności twórczej Sandauera, k...
Męskość nie istnieje. Zrozum to lub ugrzęźnij w zapamiętałej machinie wytwarzania fałszywych sensów, reprodukowania klisz i bezrefleksyjnego wystawiania recept na źle zdiagnozowane choroby. Męskość to fikcja – również literacka. I jak każda fikcja przekształca elementy świata rzeczywistego, choć tworzy z nich symulakrum, a nawet formuje własną, wyjątkowo opresyjną rzeczywistość. Jeśli pomnożyć coś, co nie istnieje, nasza rzeczywistość zapełni się mnogością męskości. Czy będą ...
Redakcja i konsultacja metodyczna – Magdalena Kowalska Książka zawiera konspekty 15 wykładów poświęconych historii literatury polskiej, od średniowiecznej pieśni Bogurodzica po teksty dwóch piosenek z lat 80. XX wieku, jakimi są Kazika Staszewskiego Polska i Grzegorza Ciechowskiego Nie pytaj o Polskę. Konspekty wykładów są przeznaczone dla cudzoziemców władających językiem polskim na poziomie B1.2. Ten podręcznik historii literatury polskiej będzie pomocny wszystkim, którzy ...
Tematem książki są początki polskiej awangardy literackiej, a wraz z nimi tkwiąca w otwarciu awangardowej rewolty energia pierwszych gestów uznawanych za gesty futurystyczne. Autorka podejmuje próbę ich reinterpretacji przez pryzmat trzech głównych bohaterów monografii: Jerzego Jankowskiego, wiecznego zwiastuna futuryzmu i zanikającego pośrednika jego późniejszych losów, oraz Anatola Sterna i Aleksandra Wata, występujących tu przede wszystkim we wspólnej roli neofuturów-prymi...
Autorka stara się odpowiedzieć na pytanie, jak funkcjonuje polska pamięć po 1989 roku i na ile literatura oraz inne media pamięci mogą służyć jako przestrzeń wyrażania, negocjowania i wreszcie zmiany poszczególnych trybów pamiętania. Główny punkt zainteresowania monografii to dynamiczna, ciągle ewoluująca relacja czasowa między teraźniejszością, z perspektywy której pamiętamy, przeszłością, która jest w ten sposób odtwarzana i kształtowana, oraz przyszłością, której wizje nie...
W kategorii „Pozostałe” odnaleźć możemy wszystkie publikacje, które należą do kategorii „Literatura”, ale nie można ich przyporządkować do żadnej z następujących podkategorii: „Fantastyka / Horror”, „Kryminał / Sensacja / Thriller”, „Literatura piękna”, „Poezja / Dramat”, „Powieść historyczna”, „Powieść obyczajowa”, „Romans / Erotyka”. Kategoria „Literatura” jest bardzo obszerna, a w jej ramy wchodzi wiele różnorakich gatunków i odmian gatunkowych rozróżnianych m.in. ze względu na podejmowaną tematykę, kompozycję dzieła czy też uczucia wywoływane u odbiorcy. Powieści przygodowe, przypowieści, mity, utwory o treści filozoficznej, estetycznej czy literacko-krytycznej to tylko niektóre z odmian gatunkowych, jakie możemy tu znaleźć. W kategorii „Pozostałe” pojawiają się również dzieła łączące w sobie kilka podgatunków literackich. W ofercie księgarni internetowej Woblink.com znajdują się więc utwory najznakomitszych polskich pisarzy, dla których zabawa i gra formą to codzienność i których książki w trakcie lektury okazują się być czymś zupełnie innym niż początkowo przypuszczano. W kategorii „Pozostałe” umieszczono również m.in. zapis przemówienia wygłoszonego przez J.K. Rowling dla absolwentów Uniwersytetu Harvarda pt. „Życie jest sztuką”, w którym autorka pisze o porażkach, problemach, najważniejszych wartościach w życiu i oczywiście o potędze wyobraźni, „Mitologię słowiańską” Jakuba Bobrowskiego i Mateusza Wrony, gdzie znaleźć możemy zbeletryzowane historie ze świata wierzeń pradawnych Słowian pisane w oparciu o najnowsze opracowania naukowe z dziedziny historii, religioznawstwa i językoznawstwa.
