Wydawnictwo Naukowe UMK Literatura - książki, ebooki i audiobooki

Fascynująca lektura opowiadająca o zdarzeniach rozgrywających się na froncie brytyjsko-niemieckim na terenie północnej Francji podczas Wielkiej Wojny. Wydarzenia te są opowiedziane przez jednego z ich uczestników, majora Williama A. Bishopa, Kanadyjczyka, asa lotnictwa Brytyjskiego Królewskiego Korpusu Lotniczego. William A. Bishop jako narrator w sposób fascynujący nakreśla tło historyczne i opisuje wydarzenia z perspektywy ich uczestnika, którym był w okresie swojej służby ...

Recepcja twórczości Samuela Becketta w Polsce to publikacja o doniosłym znaczeniu. Jest pierwszym systematycznym opracowaniem tematu, jakie ukazało się od 1990 roku, i stanowi punkt zwrotny. Siedemdziesiąt lat obecności Becketta w polskiej kulturze nakreśla dostatecznie szeroką perspektywę, aby stwierdzić, że współcześni przestają patrzeć na niego z pozycji karła. Piedestał, na którym zwykło się go umieszczać, burzą nawet ci, co go wznieśli. Czyżby w tej partii szachów po raz...

Tom ten jest zbiorem rozproszonych artykułów prof. Teresy Karwickiej, publikowanych wcześniej w czasopismach i pracach zbiorowych, dziś często trudno dostępnych. Oddają one dobrze zainteresowania naukowe Autorki, skupiające się głównie na obecności drzew i krzewów w kulturze ludowej oraz na problemach związanych z regionem i regionalizmem, ujmowanych ze szczególnym uwzględnieniem Kujaw, Kaszub i ziemi dobrzyńskiej.

Wczesna twórczość Zygmunta Krasińskiego i Juliusza Słowackiego uznawana jest często za najmniej wartościową stronę artystycznego dorobku obu poetów. Ich młodzieńcze dzieła wciąż obarczone są balastem paradygmatycznych interpretacji, które zachęcają jednak do ponawiania refleksji nad Panem Trzech Pagórków, Mindowem i innymi „niedoskonałymi” utworami polskiego romantyzmu przedlistopadowego. Studia zamieszczone w prezentowanej książce koncentrują się na geobiograficznych aspekta...

Tematem monografii jest analiza wybranych autobiograficznych narracji autorstwa kobiet z perspektywy związków między matkami a córkami w kontekście relacji rodzinnych i artystycznych. Przedstawione badania dotyczą przede wszystkim tego, w jaki sposób relacje rodzinne wpływają na matczyną oraz córczyną twórczość literacką lub artystyczną i na odwrót – w jaki sposób życie artystyczne wpływa na relacje panujące w rodzinie. W ten sposób analizie poddane zostały te kategorie i pro...

Romanticism in Poland was the first modern era which created the earliest modern intellectual class calling for cultural, political, and civilizational changes, which is similar to the situation in France, Germany, and England. The rebellious spirit of Romanticism in Poland is characterized by stronger foundations and arguments of historiosophical nature. Rebellion in Romanticism was not limited to fighting for the individual freedom of men, as people also fought in the name ...

Monografia stanowi próbę odpowiedzi na najbardziej nurtujące pytania współczesnej genologii: czym jest powieść dzisiaj? czy wciąż można o niej mówić jak o gatunku? czy należy wyznaczyć jego ramy i czy w ogóle jest to możliwe? Aparat badawczy literaturoznawstwa, widziany z dzisiejszej perspektywy, na pierwszy rzut oka wydaje się wystarczająco rozbudowany, by mógł posłużyć do precyzyjnego zdefiniowania i uporządkowania problemów genologicznych, przynajmniej z diachronicznego pu...

Kiedy rano jadę osiemnastką to książka, która opowiada o trasie tego tramwaju od Służewca do Żerania, zatrzymując się na nazwach przystanków, na historii miejsc i ludzi z nimi związanych. W dokumentalną opowieść wdarł się wątek miłosny, gdy narrator, szukając materiałów o stolicy, zakochał się w bibliotekarce. Przez historię miłości i historię miasta wiezie czytelnika legendarną osiemnastką. Legendarną dlatego, że ten tramwaj, który przejeżdża stolicę od południa do północy, ...

Miasto niesamowitości to zbiór opowiadań z pogranicza weird fiction, horroru, fantastyki oraz thrillera, które łączy tytułowe miasto – Toruń. Zawarte w tomie historie zostały oparte w znacznej mierze na lokalnych legendach i tajemnicach, jak również na autentycznych, niewyjaśnionych sprawach sprzed lat. Swoją konwencją nawiązują do dokonań największych mistrzów prozy niesamowitej, takich jak Howard Phillips Lovecraft, Edgar Allan Poe, Stefan Grabiński, Herbert George Wells cz...

PODZIĘKOWANIA / 9 WSTĘP / 11 ROZDZIAŁ I. KONSTRUOWANIE DZIECIŃSTWA / 29 O antropologii i o dzieciństwie / 29 Symulowanie dzieciństwa / 57 Świadectwa dzieciństwa / 72 Maskowanie dzieciństwa / 87 ROZDZIAŁ II. CIAŁO DZIECIŃSTWA / 117 Ciało dzieciństwa w sieciach relacji / 117 Ciało dzieciństwa w oku kamery / 134 Ciało dzieciństwa na wojnie. W stronę fikcji / 150 Ciało dzieciństwa na wojnie. W stronę dokumentu / 184 Ciało dzieciństwa w perspektywie „realizmu bezpośredniego” / 1...

W przypadku studium dr Bogny Paprockiej-Podlasiak mamy do czynienia z dziełem naukowym o dużej wartości, rzetelnym i pomysłowym równocześnie, śmiałym, ale nie beztroskim w ocenie polskich prób z Faustem.
Fascynująca, klarownie napisana, godna polecenia rozprawa!
Z recenzji wydawniczej prof. dra hab. Jarosława Ławskiego

„Dotychczasowa tradycja interpretowania utworów romantyka jest tradycją niepełną, cząstkową, często świadomie pomijającą wiele tekstów literackich poety. Deprecjonowanie przez komentatorów życia i twórczości Krasińskiego zwłaszcza powstałych w drugiej połowie lat dwudziestych i na początku lat trzydziestych XIX wieku krótkich opowieści, francuskich i polskich fragmentów poetyckich oraz wierszy przyczyniło się nie tylko do połowicznej recepcji jego dzieła, ale i odarcia go z w...

„Książka Mnemozyne i córki jest pierwszą syntetyczną i przekrojową, cenną próbą spojrzenia na literaturę polskiego oświecenia stanisławowskiego poprzez kategorie badawcze proponowane w nurcie humanistyki skupionej na zagadnieniach pamięci. […] Opracowanie przez Profesor Teresę Kostkiewiczową obrazów przeszłości indywidualnej i zbiorowej w polskiej literaturze osiemnastowiecznej w ich związkach ze zjawiskami, które można uchwycić dzięki inspiracjom i rozpoznaniom humanistyki z...

Swego czasu Marta Piwińska pisała, że wiemy już niemal wszystko o romantycznym duchu i duchach, w związku z czym czas na zajęcie się romantycznym ciałem, o którym wiemy niewiele. Kompleksową odpowiedzią na to wezwanie stała się dopiero książka Pauliny Abriszewskiej Ciało w literaturze, literackie, literatury. Trzy studia o romantyzmie. Książka nie zamyka przy tym perspektywy badawczej. Wprost przeciwnie – i to jedna z zalet recenzowanej pozycji – rozważania Autorki przecieraj...

Opracowanie edytorskie – Bartłomiej Kuczkowski Młody Zygmunt Krasiński tworzył opowieści osadzone w scenerii pełnej grobów, sztyletów, czar z trucizną i szubienic, gdzie trup ściele się gęsto, bezustannie słychać tętent koni i wojenny zgiełk, a śmierć spotyka niemal każdego, zarówno zbrodniarzy, jak i niewinne dziewczęta. To prawdziwe opowieści przygodowe, awanturnicze, obfitujące w wątki sensacyjne. Władysław Herman i dwór jego to jedna z ciekawszych realizacji romantycznej...

Opracowanie edytorskie – Bartłomiej Kuczkowski Na kartach opowieści Zygmunta Krasińskiego spotkamy wyrazistych bohaterów (m.in. Williama Wallasa, Joannę d’Arc, hrabiego Wallensteina, karła Gondę, Karola Stanisława Radziwiłła „Panie Kochanku”), wartką narrację, wątki pełne grozy i fantastyki, co jest cechą charakterystyczną twórczości tego pisarza. Tajemniczy, mroczni, nieraz upiorni mściciele, skłóceni ze światem samotnicy, brutalni zabójcy, a nawet szalona rozpustnica o per...

Książka ta jest niezwykle ważna w polskiej i europejskiej myśli humanistycznej. Po raz pierwszy w polskich badaniach literackich i kulturowych (również teatrologicznych i komparatystycznych) przedstawia wnikliwie, rzeczowo, z wyczuciem odmienności epok i stylów literackich zagadnienie płaczu i łez w europejskiej kulturze od czasów starożytnych aż do wieku XIX. Analizuje i interpretuje – w sposób nowatorski i odkrywczy – podstawowe dla polskiego romantyzmu związki Cierpień mło...

Dzięki książce Cezarego Dobiesa mamy szansę wiernie zrekonstruować okoliczności, w jakich dojrzewała wyjątkowość Herbertowskiej poezji, a zapewne w wielu przypadkach otrzymać nowe klucze interpretacyjne do jego tekstów. A zatem możemy poznać Toruń przez pryzmat Herberta, a poetę przez pryzmat Grodu Kopernika w pierwszych powojennych latach. Książka Herbert w Toruniu. Miasto i Mistrz wyznacza żywy szlak, który dla wielu miłośników gotyckiego miasta, a także pasjonatów literatu...

Czwarta publikacja z serii „Biblioteczka Dziecięca” zawiera kilkanaście artykułów poświęconych rozmaitym zagadnieniom związanym z filmem, telewizją oraz nowymi mediami, w których dziecko albo pojawia się jako temat, albo jest ich odbiorcą. Fenomen ruchomych obrazów, wyrastający na Zachodzie z wielowiekowych doświadczeń związanych z camera obscura oraz z medium fotografii, dziś pełni ważną kulturotwórczą funkcję i w istotny sposób przyczynia się do wzbogacenia szeroko pojętej ...

Toruń – odwiedzana przez miliony turystów perła gotyku. Miasto równie piękne, jak niebezpieczne. Miasto, w którym zbrodnia zostawia krwawe ślady na cegłach, ulicznym bruku i w ciemnych kątach średniowiecznych uliczek. Tutaj nie ma żadnych reguł – każdy może być i ofiarą, i oprawcą, a niegodziwość gra w pokera ze szlachetnością. Poznajcie mroczną stronę grodu Kopernika i brudne zaułki, w których drzemie zło. Martwi głosu nie mają to zbiór dziesięciu opowiadań kryminalnych o z...

Wstęp, wybór i opracowanie edytorskie – Agnieszka Markuszewska Tom 1 – 506 stron Tom 2 – 430 stron Romantyczne współpoetyzowanie. Wybór listów Zygmunta Krasińskiego i Henryka Reeve’a to pod wieloma względami zbiór inny od poprzednich wydań młodzieńczej korespondencji zaprzyjaźnionych ze sobą autorów. Wybrane, na nowo opracowane i skomentowane w przypisach objaśniających listy układają się w powieść o dwóch dopiero co wkraczających w życie poetach, okresie wzajemnej literack...

Badając wschodzący rynek tekstów literackich i filmowych o starości (zwłaszcza obarczonej demencją), powstałych w Europie po 1970 roku, przekonujemy się, że ich liczba rośnie w miarę wydłużania się naszego życia i proporcjonalnie do lęku, zwłaszcza młodych ludzi, przed utratą kontroli, niezależności, pozycji w społeczeństwie. Społeczeństwa, w których długie życie stanowi wartość, zdecydowanie starość odrzucają. Nikt nie chce być stary. Lista paradoksów jest długa. Zebrane t...

Książka wskazuje na doskonałe zrozumienie współzależności między odkrywaniem a kreowaniem w myśli humanistycznej. Zamiast wykluczania i wypierania minionych paradygmatów badawczych raczej włącza się ich przeformułowane składniki płynnie w nowy dyskurs akademicki. Bardzo jasno zmierza autor w stronę aksjologicznego ładu, który określa kształt człowieczeństwa, czyli odpowiada na pytania, jak, wobec czego, w jakim celu jest się człowiekiem. Nacechowana etycznie antropologia zmie...

Kazimierz Szetkiewicz jest znany dzięki temu, że jego córka Maria wyszła za mąż za Henryka Sienkiewicza. Tym samym pisarz związał się z jej rodzicami. Zarówno Kazimierz Szetkiewicz, jak i jego żona Wanda weszli do kręgu osób najbliższych Litwosowi i bez wątpienia mieli wpływ zarówno na jego życie osobiste (po śmierci córki zajęli się wychowaniem wnuków), jak i na jego mentalność. Edycja Listów z zesłania pochodzi z czasów, w których Szetkiewicz Sienkiewicza nie znał, zatem n...

Na tragiczną rolę Hamleta zwracano często uwagę, natomiast niewiele zastanawiano się nad jej komizmem, groteską czy ironią, co jest walorem tej właśnie pracy. Uwaga kierowana na preegzystencjalizm Hamleta jest interesująca i słuszna, a jego odczucie owego „braku” jak najbardziej trafne. Oddaje to egzystencjalną sytuację moderny, której nieobca była „postawa hamletyczna i hamletyzm”, o której chciałoby się powiedzieć, że wprost wpisuje się w modernistyczną psychodramę, określa...

Książka jest poświęcona archeologii nowoczesnej teorii literatury w kontekście historii intelektualnej wschodnioeuropejskiego modernizmu. Z zawrotnej mnogości konceptów, doktryn, idei i eksperymentów wyłaniają się kontury systemowej całości, w której myślenie naukowe współistnieje z mitologicznym, wiedza łączy się z wiarą, przyroda z duchem, życie z twórczością, ideologiczna jednojęzyczność konkuruje z różnojęzycznością. Lokalne zagęszczenia detali tworzą „analityczną" (w Fił...

Seria edycji pt. Dokumentacja Życia Literackiego Kręgu Londyńskich „Wiadomości” (1945–1981) upowszechnia bezcenne archiwalia redakcyjne najważniejszego literackiego tygodnika polskiej emigracji pojałtańskiej, znajdujące się w zbiorach Archiwum Emigracji Biblioteki Uniwersyteckiej UMK w Toruniu. Tom 9 zawiera listy Józefa Łobodowskiego (1909–1988), poety, prozaika, tłumacza poezji i publicysty, od 1943 roku mieszkającego w Madrycie, współpracującego z prasą polskiej emigracj...

Henryk Elzbenberg, uniwersytecki kolega Tadeusza Mazowieckiego z pionierskiego, powojenneg okresu organizacji UMK, dostrzegł w nim nie tylko dyspozycje akademickiego wykładowcy i badacza, ale przede wszystkim – talent poetycki. Makowiecki, polonista, historyk sztuki, wykładowca i wychowawca, bibliotekarz i ofiarny ratownik książki polskiej w latach jej klęski, był ponadto jeszcze teoretykiem sztuki […] – i, w samej głębi duszy, poetą – i to była, wolno przypuszczać, owa esenc...

Dyskurs polityczny Rzeczypospolitej Obojga Narodów (1569–1795) był zjawiskiem niesłychanie ciekawym, bogatym, zakorzenionym w europejskiej tradycji mówienia o państwie, a zarazem – swoistym, wynikłym z rzeczywistości politycznej kraju, w którym dyskusja stanowiła jedną z postaw życia publicznego. Celem książki jest próba jego opisania przez analizę najważniejszych funkcjonujących w nim pojęć, pokazania, w jaki sposób i przy pomocy jakich terminów mówiono w sprawach wspólnoty,...

Starotestamentowa opowieść o proroku Jonaszu połkniętym przez morskiego potwora, do której Czesław Miłosz nawiązywał w Ziemi Ulro, doskonale obrazuje problematyczność jego własnej sytuacji poznawczej – aktywnego uczestnika dziejów nowoczesnych, a zarazem ich świadka czy sędziego. Miłosz to poeta nieustannie skoncentrowany na tym, by wypowiedzieć, nazwać i poddać analizie swe egzystencjalne uwikłanie w nowoczesność, w której na co dzień żyje, która go otacza, a nawet w pewnym ...

Badanie kultury, tworzenie silnej wspólnoty interpretacyjnej powinno być głównym zadaniem polskiej humanistyki, stąd niniejsza monografia – zbiór kolejnych odczytań Norwida potwierdzających wagę pisarza i jego miejsce w naszej kulturze. Autorzy artykułów skoncentrowali się na aspekcie pozornie najbardziej oczywistym i uchwytnym w literackim obrazowaniu – na rzeczach, materialnych artefaktach. Używają kategorii „rzeczy”, a nie „przedmiotu”, ponieważ rzeczy w dziełach artysty –...

Prezentowane w książce eseje pióra Marka Wittbrota tworzą wciągającą, erudycyjną opowieść o podróżach Autora zarówno tych dalekich i długich, jak i tych krótkich i bliskich, ale i tych najważniejszych, bo w głąb siebie oraz w czasie. Nigdy nie było mu obojętne, dokąd wyruszał, choć często to raczej przypadek kierował jego wyborem, a nie z góry powzięty zamiar. Początkowo wystarczyła mu ciekawość, chęć odkrycia nieznanego zakątka, ale później impulsem okazały się niedoczytane ...

„Piękni ludzie” to emocjonalna opowieść o ludziach, których jedni nazywają bohaterami, a inni wyzywają od najemników i posądzają bez mała o wywoływanie wojen dla przyjemności. O tych, którzy wysłani na misję stabilizacyjną na miejscu zobaczyli, że trafili na wojenny front. O tych, którzy podjęli rzuconą rękawicę, walczyli, przetrwali i wrócili, po czym zrozumieli, że dla nich wojna nigdy się nie skończy, a świat nie jest już taki sam, jak był. To wzruszający i przerażający za...

Czy sięgając po niemiecką traumę ucieczki i wypędzenia ze Wschodu, trzecie powojenne pokolenie niemieckojęzycznych pisarzy chce przedstawić Niemcy w roli ofiary i zrelatywizować ich odpowiedzialność za II wojnę światową? Dlaczego i w jaki sposób „niemieccy wnukowie” podejmują problematykę związaną z opuszczeniem przez swoich przodków ich wschodniego Heimatu w Prusach Wschodnich, na Dolnym Śląsku i Pomorzu? Autorka poszukuje odpowiedzi na te pytania, odwołując się m.in. do ws...

Niniejsza publikacja – Kobiece dwudziestolecie 1918–1939 – mieści się we wciąż niedostatecznie obecnym, „praktycznym” nurcie studiów feministycznych i rekonstrukcji historii kobiet. Zbiór artkułów na tematy kobiece w głównej mierze jest przywracaniem znaczących postaci i działań kobiet, nie zaś teoretyzowaniem, któremu, przyznajmy to, czasami zdarza się żyć własnym życiem, w oderwaniu od jego zdeterminowanej historycznie i geograficznie praktyki. Na tle wciąż ewoluujących wom...

„Wacław Lewandowski w swojej nowej książce zaskakuje i nie zaskakuje… Przesłana do oceny monografia jest kontynuacją jego badań literatury, kultury, życia kulturalno-literackiego i piśmiennictwa polskiego na londyńskim wychodźstwie i tzw. Drugiej Emigracji – to nie jest zaskoczenie. Przedmiotem opisu jednak są teksty niemal całkowicie zapoznane, wyparte ze zbiorowej literackiej pamięci […]. I to w kontekście dotychczasowych prac Lewandowskiego jest zaskoczeniem. Dotąd klucz j...

„Rzecz bowiem nie w tym – to główna teza tej monografii – żeby rozliczyć reżysera z jego praw i obowiązków wobec tekstu literackiego, tradycji i kultury, lecz aby znaleźć sposoby uważnej, naukowej analizy jego zabiegów na tekście i nie ulegając generalizacjom i pokusom łatwego osądu, dostrzec artystyczne efekty tych zabiegów interpretacyjnych bądź recepcyjnych. Cóż po wierności, kiedy na „wiernym” do szpiku kości przedstawieniu wysiedzieć trudno, cóż po derridiańskich dekonst...

Antoni Smuszkiewicz Artystyczny ślad na naukowej drodze. Twórczość literacka Andrzeja Stoffa Część I. W kręgu filozofii i teorii literatury Adam Grzeliński James i Santayana. O estetyce i powinowactwach obu koncepcji Leszek Żyliński Historiografia jako literatura Dorota Korwin-Piotrowska Milczenie i nie-milczenie współczesności Bernadetta Kuczera-Chachulska Z Ingardenowskiej filozofii człowieka (komunikat) Tomasz Waszak Roman Ingarden a niemiecka teoria fikcji Jel...

Monika Krajewska – doktor nauk humanistycznych, adiunkt w Katedrze Filologii Słowiańskiej UMK w Toruniu. Tłumaczka, autorka prac z zakresu przekładoznawstwa, współredaktorka czasopisma „Rocznik Przekładoznawczy. Studia nad teorią, praktyką i dydaktyką przekładu”. Mariusz Wilk przez ponad dwie dekady mieszkał na północy Rosji, co znajduje odbicie w dziennikach pisarza – nie tylko w podejmowanych zagadnieniach, ale też w języku. Jednakże Wilk nie pozostawia czytelnika bez odpo...

Zygmunt Krasiński stworzył tak naprawdę dwie Nie-Boskie komedie: pierwszą, romantyczną, młodzieńczą, wydaną w 1835 roku po raz pierwszy i dwa lata później po raz drugi oraz późniejszą, poprawioną (czy też „zepsutą”?), wydaną rok przed śmiercią, którą znamy także współcześnie. Kolejni edytorzy dramatu za podstawę tekstową przyjmowali bowiem zawsze trzecie wydanie. Od ponad stu pięćdziesięciu lat czytamy zatem Nie-Boską komedię jako arcydzieło genialnego, dwudziestojednoletnieg...

Tom drugi „Dyskursów krytycznoliterackich 1764-1918" przedstawia prace, które są bezpośrednio związane z realizacją dużego projektu badawczego, koordynowanego w Uniwersytecie Mikołaja Kopernika we współpracy naukowej z Instytutem Badań Literackich PAN, projektu poświęconego historii polskiej krytyki literackiej. Kontynuuje w głównych rysach krąg zagadnień podnoszonych już w tomie pierwszym, wydanym przez IBL w 2010 roku pod redakcją Grażyny Borkowskiej i Magdaleny Rudkowskiej...

"Układanie dramatu. Rzecz o „Nie-Boskiej komedii” jest uporządkowanym zbiorem studiów, z których każde pozostaje odrębną lekturą dramatu zogniskowaną wokół motywu (grupy motywów), elementu lub fragmentu tekstu, jakości, gatunku czy relacji intertekstualnych. Książka nie jest klasyczną monografią, choć autor porusza zasadnicze zagadnienia artystyczne i ideowe dzieła. Analiza immanentna przeważa tu nad dociekaniami genetycznymi. Ważne są wierność tekstowi w szacunku dla jego „c...

Na tle recepcji europejskiej odbiór Rilkego wśród poetów polskich to jednak zjawisko bezprecedensowe. Spojrzenie na rodzimą poezję przez pryzmat lektury klasyka poezji światowej stanowi próbę odpowiedzi na pytanie o przyczyny „polskiego fenomenu”.

Książka prezentuje poezję polskiego futuryzmu na tle europejskiej twórczości awangardowej i polskiej tradycji literackiej, koncentrując się na zagadnieniach historycznej poetyki dźwięku. Jasieński, Czyżewski, Wat, Stern i Młodożeniec uruchomili prawdziwą „fabrykę” brzmień – nigdy wcześniej w literaturze polskiej nie podejmowano na tak wielką skalę działań waloryzujących tkankę dźwiękową wierszy. Ogląd i „odsłuch” awangardowej sztuki słowa autorka podporządkowuje zagadnieniom ...

„Niby wszystko w porządku: dziś wręcz bardzo dobrze. Ale przeklęte wspomnienie przeżytych chorób wciąż mnie dręczy […]. Podobnie jak Ezop, który schodząc z góry, płakał, że znowu będzie musiał na nią się wspinać, tak i ja, mimo radosnego i spokojnego nastroju, widzę przed sobą jeszcze niejedno strome wzniesienie”.

Wsiewołod Garszyn

Monografia zbiorowa Współczesne badania nad folklorem i literaturą rosyjską proponuje Czytelnikom wyniki interdyscyplinarnych poszukiwań naukowych badaczy polskich i rosyjskich, poświęcone najnowszym rozpoznaniom ideowo-formalnym z zakresu folkloru i literatury rosyjskiej. Autorzy tekstów omawiają tytułowe zagadnienie w rozmaitych przekrojach tematycznych i problemowych, rozpatrując je w kategoriach literaturoznawczych, antropologicznych, kulturologicznych i historiograficzny...

Prezentowana książka stanowi próbę odczytania alternatywnych historii kobiet w pięciu najwybitniejszych powieściach Teodora Parnickiego. Zawarte w niej interpretacje zostały przeprowadzone z wykorzystaniem narzędzi wypracowanych na gruncie literaturoznawstwa, teorii historiografii, szczególnie zaś z antropologii i feministycznej krytyki literackiej. Studium m na celu odsłonięcie innego wymiaru powieściopisarstwa Teodora Parnickiego, ukazanie Genderowej wrażliwości autora „No...

Jak na recepcję twórczości Hansa Christiana Andersena wpłynęły konteksty literackie, wydawnicze, pedagogiczne towarzyszące wprowadzaniu jej w polską kulturę na przełomie XIX i XX w.? Które wątki dzieł i biografii wielkiego Duńczyka są żywotnym źródłem inspiracji artystycznej? Jaki Andersen objawia się nam dziś w reinterpretacjach literackich, muzycznych, teatralnych, filmowych i plastycznych? Książka Andersenowskie inspiracje w literaturze i kulturze polskiej wyrasta z przek...

Któż z nas w dzieciństwie nie czytał Podróży za jeden uśmiech, Wakacji z duchami czy Stawiam na Tolka Banana? Dziś to niemal kultowe książki kilku pokoleń czytelników. Niezaprzeczalne walory prozy, której autorem jest Adam Bahdaj, to: intersujące kreacje bohaterów literackich, doskonała znajomość psychiki dziecięcej, atrakcyjna fabuła, zręcznie zawiązana intryga, szybka akcja i spiętrzanie przygód, wartości wychowawcze, humor i optymizm wyrastający z humanistycznej wiary w cz...

Niniejsza książka przynosi częściową odpowiedź na pytanie o zakres wpływu twórczości literackiej Stanisława Lema na najnowszą polską fantastykę. To bez wątpienia ważny w rozwoju konwencji niewerystycznej wątek, mimo że czytelnicy rodzimej literatury fantastycznej dziś już coraz rzadziej sięgają po prozę Lema. Autor Niezwyciężonego stał się przede wszystkim „marką”, o której niemal każdy kolekcjoner popularnych serii fantasy słyszał, ale niekoniecznie zna jego utwory. Niemniej...

W literaturze i sztuce polskiego modernizmu, obok postaci melancholików, przywoływanych najczęściej w procesach repetycji dawnych, głównie romantycznych, wzorców (np. Hamleta, Don Kichota, rzadziej – w tym znaczeniu – Ikara, Don Juana), pojawiła się problematyka amor vacui, przestrzeni nasyconej emocjami, znaczonej i znaczącej. Pejzaż melancholiczny – eksponujący klasyczne rozumienie melancholii (obecny na płótnach Edvarda Muncha, por. Melancholia, czy w twórczości Przybyszew...

Zygmunt Krasiński i Henryk Reeve – młody Polak i młody Anglik, ich korespondencyjne dialogi, spory o istotę poezji, wpisywane w listy fragmenty powstających utworów, pragnienie przeistoczenia świata w duchu romantyzmu – to główne, ale nie jedyne wątki książki ukazującej mało znane relacje początkujących poetów. Co wynikło z ich wzajemnych fascynacji? Czym jest romantyczna przyjaźń, a czym kochanie? Czy można żyć inaczej, pełniej, radośniej przeżywać świat i głębiej odczuwać p...

Język modernizmu to pierwsza w Polsce próba całościowego opisu nowoczesnej polskiej literatury jako odrębnej a rozległej (czasowo i przestrzennie) formacji artysty no-kulturowej. Tego rodzaju ujęcie zbliża polski modernizm do rozumienia modernizmu w literaturze światowej (i, zresztą, inspiruje się jego współczesnymi opracowaniami), co pozwala na rozważenie zarówno jego cech typowych, jak swoistych, w szerokim porównawczym kontekście. nie oznacza ani mechanicznego dostosowania...

W dotychczasowym piśmiennictwie na temat Drugiej Emigracji brak prac o ambicjach syntetyzujących dotyczących krytyki literackiej. Dominują studia poświęcone poszczególnym krytykom, ich zapatrywaniom, zainteresowaniom, sympatiom i antypatiom literackim. Dr Rafał Moczkodan jako pierwszy próbuje ogarnąć emigracyjne piśmiennictwo krytycznoliterackie szerzej, co nie znaczy, że bez pewnych ograniczeń. Stanąwszy w obliczu ogromu materiału, musiał zdecydować się na radykalną selekcję...

Zygmunt Krasiński i Henryk Reeve – młody Polak i młody Anglik, ich korespondencyjne dialogi, spory o istotę poezji, wpisywane w listy fragmenty powstających utworów, pragnienie przeistoczenia świata w duchu romantyzmu – to główne, ale nie jedyne wątki książki ukazującej mało znane relacje początkujących poetów. Co wynikło z ich wzajemnych fascynacji? Czym jest romantyczna przyjaźń, a czym kochanie? Czy można żyć inaczej, pełniej, radośniej przeżywać świat i głębiej odczuwać p...

Książka jest pierwszą monografią poezji polskiej dającej się różnorako wiązać z japońskimi miniaturami haiku. Autorka poddaje analizie lirykę ostatnich z górą stu lat (od Młodej Polski po czasy najnowsze), omawia intersemiotyczne uwikłania haiku, dotyka również problematyki translatologicznej. W pracy opisywane są zarówno utwory ortodoksyjnie wierne założeniom japońskich 17-zgłoskowców, jak i wiersze różnorako oscylujące wokół prototypu gatunku oraz miniatury ukrywające pod m...

Mirosław Strzyżewski - historyk literatury i edytor, kierownik Zakładu Tekstologii i Edytorstwa Dzieł Literackich UMK, autor książek: „Działalność krytyczna Maurycego Mochnackiego” (1994), „Michał Podczaszyński. Zapomniany romantyk” (1999), „Maurycy Mochnacki. Rozprawy literackie” (2000; 2 wyd. – 2004), „Mickiewicz wśród krytyków. Studia o przemianach i formach romantycznej krytyki w Polsce” (2001), „Henryk Elzenberg i literatura” (2003), „Romantyczna nieskończoność. Studium ...

Książka omawia europejskie źródła wiedzy o literaturze, upowszechnianej w Polsce średniowiecznej w toku nauki na poziomie trivium, a w szczególności – treści doktrynalne traktatów teoretycznych układanych przez rodzimych uczonych, głównie w XV stuleciu. W centrum zainteresowania znalazły się dwie dyscypliny: ars grammatica oraz ars rhetorica. W obrębie gramatyki uwzględniono dwa jej nurty: językoznawczy oraz literaturoznawczy (według formuły Kwintyliana: recte loquendi scient...

Głównym celem książki jest rekonstrukcja teorii retorycznej, wyłożonej przez Bartłomieja Keckermanna (1572–1609), profesora filozofii w Gdańskim Gimnazjum Akademickim, w obszernym traktacie pod tytułem System retoryki (Systema rhetoricae, Hanau 1608). Opierając się na przejrzystej metodzie, u której podstaw leżała zasada podziału dychotomicznego, wywiedziona wprost z pism logicznych Arystotelesa (Organonu), Keckermann przeprowadził systematyzację sztuki przemawiania. Dzięki t...

Galicja w okresie autonomii, jak żadna inna dzielnica Rzeczypospolitej pod zaborami, doczekała się wyrazistych etykiet wskazujących na jej specyfikę. Najbardziej znane: Polski Piemont czy galicyjska nędza wskazują co prawda na dwoisty obraz regionu, na ogół jednak dominuje dziś sentymentalna wizja Galicji utrwalona m.in. przez literaturę dwudziestowieczną. Tymczasem, sięgając do tekstów pisarzy galicyjskich z drugiej połowy XIX wieku, zauważyć można bardzo krytyczny osąd obse...

Na Tajemnice Torunia składają się trzy opowiadania, których akcja rozgrywa się we współczesnym Toruniu, ale intryga wiąże się z historią tego miasta. Irma i Ola to narwane bliźniaczki, wiodące typowe życie nastolatek, aż do dnia, w którym w niecodziennych okolicznościach poznają Mikołaja. We troje rozwiązują zagadkę morderstwa popełnionego w Forcie IV. Jako nieformalna grupa młodych detektywów w kolejnych częściach cyklu angażują się w śledztwa w sprawie domniemanego wypadku ...

Materia książki Pawła Bohuszewicza, zarówno w sensie teoretyczno-, jak i historycznoliterackim, jest złożona i bogata. Mierzy się on w niej nie z kilkoma, ale z wieloma problemami, co sprawia, że jego wykład jest czasem niełatwy. Jednak czytelnik może zawsze liczyć na wsparcie Autora, który ucieka się do częstych przypomnień i rekapitulacji. Poszczególne rozdziały są wprawdzie odrębnymi studiami, ale z drugiej strony każdy z nich ma kompozycję podporządkowaną tytułowej form...

Rozprawa Małgorzaty Liseckiej stanowi niewątpliwie cenny wkład w polskie badania nad staropolską poezją i w znaczący sposób wzbogaca dotychczasową perspektywę studiów nad związkami poetyki i muzyki. Jest to temat o dużej doniosłości i w tak całościowy sposób dotychczas u nas nie podejmowany. Autorka wydobywa z dużym znawstwem wszystko to, co stanowiło uniwersum dawnej kultury literackiej i muzycznej, jasno dostrzegając i porządkując najważniejsze zagadnienia badawcze i nie co...

eria pt. Dokumentacja Życia Literackiego Kręgu Londyńskich „Wiadomości” (1945–1981) upowszechnia bezcenne archiwalia redakcyjne najważniejszego literackiego tygodnika polskiej emigracji pojałtańskiej, znajdujące się w zbiorach Archiwum Emigracji Biblioteki Uniwersyteckiej UMK w Toruniu.

„Danuta Kowalewska stawia sobie ambitny cel ustalenia miejsca i funkcji motywów magicznych i astrologicznych w literaturze polskiego oświecenia, a w konsekwencji weryfikacją zbanalizowanych sądów o jednostronnym i zdecydowanie krytycznym stosunku wieku świateł do magii i astrologii, przejawiającym się między innymi walką przedstawicieli oświecenia z tzw. zabobonami. Intencja ta rysuje się bardzo przejrzyście we wszystkich częściach opiniowanej książki. Praca oparta została na...

Książka Nieznośna płynność rzeczy. Dyskurs, retoryka, interpretacja jest monografią oryginalnego i inspirującego projektu austriackiego filozofa Josefa Mitterera. W jego koncepcji, zwanej nie-dualizującym sposobem mówienia, nie zakłada się dystynkcji między przedmiotem a jego opisem. Książka stanowi ambitny interdyscyplinarny projekt, w którym wskazuje się złożoność tej propozycji i jej wartość dla badań humanistycznych. Nie-dualizująca filozofia jest ujęta nie tylko w konte...

Monografia zbiorowa O kondycji człowieka w polskiej literaturze najnowszej pod redakcją Damiana Kaji i Macieja Wróblewskiego jest owocem namysłu literaturoznawców z różnych ośrodków uniwersyteckich nad kategorią „kondycji człowieka” w odniesieniu do najnowszej literatury polskiej. Kategoria ta, rozwinięta w dziele Helmutha Plessnera (1892–1985), dziś już nieco zapomnianego dwudziestowiecznego niemieckiego myśliciela, jednego z twórców antropologii filozoficznej, pozwala bad...

Tom Rozmaitości socrealistyczne (i nie tylko) stanowi kontynuację poprzednich książek Jerzego Smulskiego (Od Szczecina do... Października, 2002; „Przewietrzyć zatęchłą atmosferę uniwersytetów”, 2009). Składa się z dwóch części. Pierwsza z nich zawiera dwanaście szkiców poświęconych rozmaitym aspektom funkcjonowania literatury w dobie stalinizmu oraz ówczesnemu życiu literackiemu i naukowemu. Część druga to pięć studiów dotyczących pisarzy – Tadeusza Konwickiego, Kazimierza Br...

Książkę Anny Branach-Kallas pt. „Uraz przetrwania”. Trauma i polemika z mitem pierwszej wojny światowej w powieści kanadyjskiej można nazwać pionierską, stanowi ona bowiem obszerne omówienie tematyki istotnej dla literatury kanadyjskiej, ale jednocześnie dotychczas stosunkowo słabo opracowanej. Anna Branach-Kallas stawia sobie za cel omówienie motywu traumy (urazu) w powieści kanadyjskiej o tematyce związanej z pierwszą wojną światową. Jednocześnie interpretuje nowsze powie...

O Kreml i Smoleńszczyznę to studium z dziejów polityki i dyplomacji. W książce zostały omówione motywy, które skłoniły króla Zygmunta III do rozpoczęcia interwencji zbrojnej w Moskwie. Autor przedstawia także analizę działań dyplomatycznych, podjętych przez Rzeczpospolitą, a mających na celu osadzenie na tronie carskim króla albo królewicza Władysława, odzyskanie spornych terytoriów, mniej lub dalej idące podporządkowanie Państwu Moskiewskiemu. Warto podkreślić, że Zygmunt II...

Niniejszy tom studiów monograficznych, poświęcony szeroko pojętym zjawiskom folkloru, ma uzmysłowić czytelnikom, że badania folklorystyczne są potrzebną i ważną częścią antropologii kulturowej, ogarniającej różne okresy, nurty, środowiska i działania. W jej obszarze jest miejsce na tradycję i współczesność, na dawne obyczaje, obrzędy i wierzenia, ginące formy folkloru, jak też współczesne działania i przekonania, których naturalnym środowiskiem popularyzacji staje się Interne...

Literatura postmemorialna omawiana przez badaczkę podejmuje wysiłek dawania świadectwa świadkom oraz bycia świadkiem świadectwa – zapewne nigdy do końca udany. Niełatwy proces włączania opowieści o Zagładzie dla wspólnotowej pamięci, który obserwujemy od lat80. XX wieku, jest tutaj poddawany wnikliwej i krytycznej analizie. Autorka rozważa, na ile melancholijny podmiot literatury lat 90. ubiegłego stulecia przełamuje narcystyczną dominantę wcześniejszej dekady, i pokazuje, w ...