Wydawnictwo Naukowe UMK Religia - książki, ebooki i audiobooki

Współczesne ujęcia moralności, oparte często na woluntarystycznych założeniach, pozostawiają niewiele miejsca dla pogłębionej refleksji nad naturą ludzkiego działania. Tymczasem klasyczna myśl św. Tomasza z Akwinu, choć wymagająca, oferuje spójną i inspirującą wizję człowieka, cnót i szczęścia – wizję, której kluczem jest termin habitus. Niniejsza praca przedstawia habitus jako centralny element Tomaszowej syntezy moralności – nie jako jeden z wielu tematów, ale jako zwornik ...

Święty Augustyn (354–430) odegrał kluczową rolę w historii zachodniej cywilizacji chrześcijańskiej, a jego listy odzwierciedlają niemal wszystkie ważne obszary jego działalności intelektualnej i instytucjonalnej, a także codziennej praktyki. Z jednej strony korespondencja ta należy do bogatej tradycji starożytnej epistolografii w ogóle, a z drugiej jest najlepiej zachowanym zbiorem łacińskich listów wczesnochrześcijańskich. Augustyn przed swym spektakularnym nawróceniem był p...

„Na przestrzeni czterech minionych dziesięcioleci nastąpiło wielkie odrodzenie pielgrzymowania szlakiem wiodącym do grobu św. Jakuba Apostoła – Camino de Santiago. Znaczący wpływ miało na to najpierw przemówienie św. Jana Pawła II wygłoszone 9 listopada 1982 roku w katerze w Santiago de Compostela, nazwane Aktem Europejskim, następnie zaś ogłoszenie Szlaku Jakubowego przez Radę Europy pierwszym Europejskim Szlakiem Kulturowym oraz wpisane go przez UNESCO na listę Światowego D...

Aktualny kontekst głoszenia Ewangelii wymaga coraz to nowych środków, aby wybrzmiała ona w pełni. Rozwój technologiczny współczesnego świata zmienia oblicze komunikacji. Porozumiewanie staje się prostsze, informacje dostępne są na wyciągnięcie ręki, a formowane w tym procesie społeczeństwo zaczyna być nazywane społeczeństwem informacyjnym. Nowe środki i możliwości technologiczne dały nowe szanse na rozprzestrzenianie się prawd objawionych. W nowej kulturze Kościół może spraw...

Apokalipsa św. Jana nie jest, wbrew jej potocznemu, popkulturowemu rozumieniu, katalogiem spektakularnych katastrof albo jedynie pobudzającą wyobraźnię twórców charakterystyką antychrysta. Opisuje zakorzenienie historii życia wierzących w Zmartwychwstałym i pamięć o perspektywie eschatycznej. Kościół przedstawiony w Ap, będąc w świecie, przeżywa kryzysy, problemy i zagrożenia (por. Ap 1,9; 2,6.9.10.13.15.20.22; 6,9-11; 7,14; 11,7; 12,11; 13,11; 17,6 18,24). Z tego powodu potr...

Oddajemy do rąk Czytelników ostatni z tomów poświęconych antropologii w ujęciu interdyscyplinarnym. Serię otwierała trzytomowa publikacja „Człowiek – istota religijna”. Następnie pochyliliśmy się nad człowiekiem w perspektywie „ciała i duszy” oraz „czystości i brudu”. Ostatnia publikacja to próba odczytania człowieka w kontekście „mądrości a głupoty”. Zamysłem redaktorów było ukazanie interdyscyplinarności perspektyw spojrzenia antropologicznego. Pierwszy tom zawierał przemyś...

Edycja – Piotr Roszak, Enrique Alarcón Redakcja – Piotr Roszak, Jagoda Marszałek Tłumaczenie – Jagoda Marszałek „List do Tytusa jest specyficzny, został napisany do biskupa i pasterza Kościoła. Komentarz Akwinaty w pełni odzwierciedla ten fakt. Widząc w postaci Tytusa paterfamilias, czyli „ojca rodziny”, „zarządcy i gospodarza”, wyszukuje w Piśmie Świętym takie teksty, które będą mówiły i wyjaśniały praktyczną naturę tej posługi. Tradycyjnie w żydowskiej rodzinie wszystko za...

Pielgrzymowanie jest fenomenem o światowym zasięgu, wszechstronnie opisanym z punktu widzenia geografii, etnologii i powiązań z turystyką religijną. W literaturze teologicznej dominuje ujmowanie go jako przejawu pobożności ludowej. Autor podjął się rozwinięcia i usystematyzowania postrzegania pielgrzymowania jako znaku. Efektem jego pracy jest przekazywana w ręce Czytelników propozycja spojrzenia na pielgrzymkę przez pryzmat pojęcia sakramentalności (w szerokim rozumieniu teg...

Wyjątkową inspiracją do wydania niniejszego tomu jest na pewno fakt, że od kilku miesięcy przeżywamy Rok Święty Compostelański. W tym roku grób św. Jakuba Większego w Santiago de Composteli staje się źródłem szczególnych łask dla każdego pielgrzyma wędrującego drogami św. Jakuba. Wierzymy również głęboko, że jest to wyjątkowy czas dla każdego, kto chce odnowić swoje życie, a być może nawet nadać mu sens. Bo czyż nie tego szukali wędrujący przez wieki pielgrzymi, udający się d...

Tłumaczenie i wprowadzenie – Piotr Roszak Edycja – Piotr Roszak, Enrique Alarcón Egzegeza, z jaką się spotykamy, czytając Komentarz do Pierwszego Listu św. Pawła do Tesaloniczan, to „alfabet” teologiczny Akwinaty, gdyż egzegeza nie jest dla niego celem samym w sobie, ale ma prowadzić do dalszej teologicznej refleksji. Dlatego można wyraźnie dostrzec w praktyce św. Tomasza silny nacisk na analizę treści, jaką przekazuje Pismo, a nie proste odczytywanie zewnętrznego brzmienia ...

Lectura super Psalmos nie jest „sumą egzegetyczną” Akwinaty, choć podobnie jak jej odpowiednik teologiczny również pozostała niedokończona i będąc jednym z ostatnich świadectw aktywności św. Tomasza nosi na sobie ślady wielu lat jego doświadczeń wypływających z pracy egzegetycznej prowadzonej w różnych kontekstach akademickich i pastoralnych. Egzegetyczny styl Akwinaty łączy w sobie zamiłowanie do prostoty i bogactwa, pedagogiczne podejście ukierunkowane na „pożytek” (duchowy...

Prezentujemy nieoczywisty zbiór przemyśleń dotyczących zagadnień głupoty i mądrości. Zestawienie tychże opozycji budzi zazwyczaj sporo emocji, tych codziennych, zdawałoby się błahych, aczkolwiek przecież umożliwiających nam funkcjonowanie, ale równocześnie także rozpatrywanych z perspektywy naukowej. W naszym przekonaniu autorzy zamieszczonych tekstów trafnie zatarli granice pomiędzy światem zdroworozsądkowym a akademickim (być może ich po prostu nie ma?). Może klasyfikowanie...

O ile większość liberałów broni wolności, odnosząc się do materialistycznego i hedonistycznego utylitaryzmu albo do teorii praw człowieka, albo do aksjologicznego pluralizmu, o tyle Tocqueville broni wolności, przede wszystkim odnosząc się do religii. Autor rozprawy jest w pełni świadomy tej unikalnej swoistości myśli Tocqueville’a. Rozprawa Czerneckiego świadczy o wysokim poziomie kompetencji autora. Mając głęboką wiedzę z zakresu myśli Tocqueville’a oraz literatury przedmio...

rzekład i opracowanie naukowe – Marcin Jan Janecki Przekład łacińskich tekstów pisarzy średniowiecznych, z pozoru niezbyt skomplikowanych z punktu widzenia samego języka łacińskiego, w rzeczywistości obciążony jest znaczną liczbą niełatwych do przezwyciężenia trudności. W przypadku większości biblijnych komentarzy św. Tomasza z Akwinu trudności te rodzą się z braku krytycznego wydania poszczególnych komentarzy. Stąd praca translatorska dodatkowo związana jest często z opowie...

W obliczu pogłębiającego się kryzysu Kościoła w XVII wieku i coraz częściej diagnozowanej wiary pustej, martwej, wyrosłej najwyraźniej z licznych uchybień w katechizacji, doktrynerskiego wykładu prawd ewangelicznych oraz braku dbałości o wielostronną formację ludzką, pietyzm krzewił innowacyjną myśl o radosnym, „praktycznym chrześcijaństwie”, ufundowanym na autentycznym przeżywaniu wiary i wejściu w żywą relację miłości z Bogiem. Wewnętrzna odnowa, osobiste nawrócenie i ponow...

Wspaniałym przewodnikiem na trudnej drodze poszukiwania mądrości i doskonałym jej nauczycielem może być dla nas Paweł z Tarsu. Celowo autor monografii nie określa go w tym miejscu tytułem „święty”, gdyż w punkcie wyjścia, gdy wraz z biegiem swojego życia coraz śmielej i bardziej świadomie podejmował trud poszukiwania mądrości, jeszcze „świętym” nie był. Był tak jak każdy z nas homo sapiens, człowiekiem „myślącym” i z natury „poszukiwaczem mądrości”. Życie Pawła z Tarsu, człow...

Kolejny tom z serii „Camino Polaco” został przygotowany z okazji I Forum Ekonomicznego Camino Polaco, które odbędzie się 18 października 2019 roku w Toruniu. Głównym zadaniem Forum jest odkrywanie potencjału Szlaku św. Jakuba w Polsce, zwłaszcza w granicach województwa kujawsko-pomorskiego. Wydarzenie to zorganizowano w ramach programu „Dialog” finansowanego przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Forum daje sposobność, aby naukowe poszukiwania realizowane od wielu ...

Pojawienie się adhortacji papieża Franciszka Gaudete et exsultate na temat świętości w życiu chrześcijanina stało się dla wielu osób punktem wyjścia do refleksji na temat samego określenia, które w kulturze współczesnej wydaje się nieco „staroświeckie” jak ze słownika naszych dziadków albo po prostu nie istnieje w pewnych kręgach. Mówiąc językiem naszych czasów, świętość posiada swoiste „obciążenie kulturowe”, a więc przykrywa je otoczka uprzedzeń i uproszczeń, które rozmyły...

Nie ulega wątpliwości, że w całej cywilizacji Zachodu mamy współcześnie do czynienia z narastaniem procesów laicyzacyjnych. Ich następstwem jest systematyczny i – jak się wydaje – ustawiczny spadek liczby praktykujących chrześcijan, kryzys tzw. tradycyjnych Kościołów, proliferacja nowych ruchów religijnych, przede wszystkim zaś wzrost odsetka osób deklarujących religijną obojętność. Procesy te generuje zarówno sposób funkcjonowania społeczeństw (rozpad tradycyjnych wspólnot, ...

Celem pracy jest polemika z Eliadowską tezą, że praktyka religijna, na której opierają się wyzwolenia przez zmysły („mantra, modlitwa, pielgrzymka”), stanowi „łatwiejszą” drogę do sacrum. O „jakości”, „głębokości” doświadczenia religijnego nie rozstrzyga jego nominalna przynależność klasyfikacyjna, ale jego praktyka. Jak mówią hermenuci, dopiero egzystencja rozstrzyga o esencji. Tematem książki jest więc doświadczenie, jakie kryje się za wyzwoleniami przez zmysły. Autorka po...

Dnia 16 października 1978 roku arcybiskup Krakowa kardynał Karol Wojtyła został niespodziewanie wybrany na Stolicę Piotrową, przybierając imię Jan Paweł II. Został on 264 papieżem i zarazem pierwszym po 455 latach następcą św. Piotra nie-Włochem, i pierwszym papieżem Słowianinem. W tym roku przypada 40. rocznica tego historycznego wydarzenia, które odbiło się szerokim echem na całym świecie. Długi i niezwykle dynamiczny pontyfikat Jana Pawła II nie tylko pozostawił trwałe śla...

Rok 2016 w Kościele polskim był czasem uroczystych obchodów 1050 rocznicy chrztu Polski. Stały się one okazją, by ponownie przemyśleć i ukazać sakrament chrztu świętego jako początek i fundament życia chrześcijańskiego. Ukazaniu wielkości i bogactwa tego sakramentalnego daru służyły celebracje liturgiczne, katechezy, wykłady i konferencje, a także publikacje naukowe. Pozwoliły one wielu wiernym lepiej uświadomić sobie niezwykłość daru i z radością odnowić przyrzeczenia chrzci...

W niniejszym opracowaniu zostały przedstawione poglądy św. Grzegorza Wielkiego dotyczące ideału życia chrześcijańskiego opartego na trzech filarach: życia duchowego, moralnego i prawego. Nauczanie papieża wskazuje na współzależność wszystkich elementów składających się na ideał życia chrześcijańskiego. Owa współzależność pozwala określić Grzegorzową wizję życia jako harmonijnie zwartą. Jednym z celów podjętej pracy było ukazanie pontyfikatu jednego z największych papieży, kt...

Przeżywane w 2016 roku uroczyste obchody 1050. rocznicy chrztu Polski stały się okazją, by przypominać znaczenie chrztu świętego, odkrywać bogactwo sakramentalnego obdarowania i dzięki temu owocniej korzystać z otrzymanej łaski. Służące temu celebracje liturgiczne, katechezy, wykłady i konferencje naukowe pozwoliły wielu wiernym bardziej uświadomić sobie niezwykłość daru i z radością odnowić przyrzeczenia chrzcielne. Warto dostrzec w nich nie tylko rocznicowe wydarzenia, lecz...

Tekst łaciński oraz tłumaczenie polskie, przypisy i wprowadzenie - ks. Waldemar Turek Papież św. Innocenty I, pisząc w 416r. list do Decencjusza, biskupa Gubbio, odpowiadał na postawione mu pytania, dotyczące sprawowania sakramentów świętych i niektórych innych praktyk religijnych. Wykazywał również szczególną troskę o duchowy rozwój kleru i wiernych świeckich, którzy pragnęli głębiej i bardziej świadomie realizować ideały życia chrześcijańskiego. W argumentacji odwoływał s...

W Polsce w ostatnich latach wyrazy bioetyka i bioetyczny stają się bardziej znane, a nawet popularne. Dzieje się tak przede wszystkim dzięki środkom społecznego przekazu, które aktywnie uczestniczą w dyskusji na temat prawnej regulacji kwestii bioetycznych, w szczególności zapłodnienia pozaustrojowego nazywanego w skrócie in vitro. Ta bardzo potrzebna dyskusja jest szansą nie tylko na rozwiązanie konkretnego problemu, jakim jest uchwalenie dobrego prawa, ale także podniesieni...

Książka przybliża Czytelnikowi informacje dotyczące hebrajskiego terminu ruah w Manuskryptach znad Morza Martwego. Oznacza on m.in. Ducha Bożego, wiatr, tchnienie, oddech, ale i ludzką egzystencję, całe spektrum życia duchowego, emocjonalnego. Dokonana w książce analiza umożliwia przyjrzenie się temu, jak między powstaniem Starego i Nowego Testamentu, w czasie obejmującym okres od III w. p.n.e. do I w. n.e., na styku kultur semickiej i helleńskiej kształtowały się poglądy dot...

Niniejsza publikacja ukazuje świętość, która bierze swój początek w Bogu i jest ukierunkowana ku człowiekowi. Najkonkretniej została zobrazowana w osobie Jezusa. Pełne jej podobieństwo jaśnieje w osobach świętych, którzy z wielką gorliwością naśladowali życie Chrystusa. Autorowi nie chodziło o przedstawianie żadnych teorii na temat świętości, ale ukazanie organicznej jedności między życiem i świętością, podobnie jak kiedyś sługa Boży ks. Franciszek Blachnicki w formie krzyża...

Książka omawia kolejne etapy formowania się chasydyzmu besztiańskiego i jego przełomowe momenty. Autor wykorzystał nowe źródła, które korygują i uzupełniają obraz początków chasydyzmu. Oprócz polskich źródeł są to przede wszystkim dzienniki misjonarzy Institutum Judaicum z Halle, którzy w latach 1728–1790 wędrowali po Europie, odwiedzając skupiska żydowskie, dyskutowali z napotykanymi Żydami i notowali wszystkie zasłyszane informacje o ich życiu duchowym, nowych ruchach reli...

„Aby uciszyć religią melancholię, nie wystarczy uderzyć w ostrzegawczy dzwon choroby umysłowej”, pisał William James, występując przeciwko przenoszeniu wiary relig?nej do lamusa historii ludzkości lub do podręczników opisujących psychiczne patologie. Jamesa fascynowała ludzka potrzeba religii i głęboko wierzył w to, że filozofii nie wolno jej lekceważyć. W jednym z wykładów stwierdził wprost, że jego filozoficzna propozycja – pragmatyzm – miała być „sojusznikiem” religii. Jam...

Księga Lamentacji to jedno z najkrótszych, ale i najbardziej skomplikowanych dzieł Biblii Hebrajskiej. Jest pozbawiona fabuły i żywiołowej akcji, ale wykazuje wysoki stopień zorganizowania, gdy chodzi o formy literackie. Wyrafinowany poetycki styl, często nieczytelne już metafory, a także wielość środków wyrazu sprawiają, że każdy, kto podejmuje się jej komentowania, staje wobec nie lada wyzwania. Monografia ks. Dariusza Iwańskiego jest owocem kilku lat pracy nad tekstem Księ...

"Wysunięte przez Bultmanna żądanie demitologizacji religii opiera się na dwu przesłankach. Pierwszą jest jego ujęcie nowożytnej nauki oraz nowożytny obraz świata i człowieka, które doprowadziły go do odrzucenia wielu aspektów wiary chrześcijańskiej. Drugą jest jego rozumienie filozofii, umożliwiające mu egzystencjalną interpretację pewnych treści wiary, które, jego zdaniem, wciąż pozostaja prawdziwe.

Wdzięczność jest naturalną reakcją człowieka na Boże obdarowanie łaską życia, wiary, rodziny i przyjaciół. Szukając wyrazu dla swej wdzięczności, pragnie on podzielić się z innymi własną radością. Próbując wyrazić Bożą dobroć, jeszcze bardziej możemy doświadczyć swej ograniczoności. Tak trudno jest bowiem znaleźć adekwatne środki, aby wypowiedzieć miłość Stwórcy, zawsze hojnego i przewyższającego ludzkie, a nawet anielskie, pojęcie. Choć żadna „pieśń” nie wysłowi dobroci Trój...

Reforma gregoriańska była jednym z najważniejszych zjawisk nie tylko w dziejach Kościoła średniowiecznego, lecz także w historii Europy tego okresu. Często jest nazywana „rewolucją gregoriańską”. Książka przedstawia długotrwały proces, jakim była recepcja najważniejszych nurtów reformy w państwie Piastów, a także drogi, którymi docierały do Polski postulaty walki z symonią, nikolaityzmem, zepsuciem moralnym kleru. Autor omówił te procesy na szerokim tle porównawczym, charakt...

Apokalipsa św. Jana rozpoczyna się słowami: „Objawienie Jezusa Chrystusa, które dał mu Bóg, aby ukazać swym sługom, co musi stać się niebawem […]” (1,1). Jezus jest na pewno objawicielem czegoś, co jest zakryte, a co dotyczy tego, co „musi stać się niebawem”. Objawienie jednak dotyczy także Jezusa Chrystusa. Pytanie, kim jest Jezus Chrystus, leży u podstaw każdej refleksji chrystologicznej. W książce tej została dokonana analiza tekstów chrystologicznych Apokalipsy w ich narr...

Pismo Święte jest nie tylko źródłem teologii, ale także jej najwyższą normą. Wiek XX zaznaczył się bezprecedensowym rozwojem nauk biblijnych. Szczególnie wiele odkryć wniosła zastosowana w egzegezie i analizie morfologii tekstów metoda historycznokrytyczna. Rozwój badań historycznokrytycznych prowadził do coraz bardziej drobiazgowego wyróżniania warstw tradycji, mówił coraz więcej o kontekście kulturowym wydarzeń biblijnych, pozwalał dokładniej prześledzić rozłożony w czasie ...

Jeszcze do niedawna sztukę sakralną XIX wieku uważano za wytwór niższej kategorii, pozbawiony większej wartości artystycznej i treściowej głębi. Książka stara się pokazać, że było wręcz przeciwnie, że mianowicie architekturze kościelnej w epoce historyzmu przypisywano znaczenia symboliczne niemniej poważne niż w czasach wcześniejszych. Po upadku witruwianizmu jako obowiązującej wykładni budownictwa, co nastąpiło w drugiej połowie XVIII stulecia, na nowo zdefiniowano podstawy ...

„Problematyka książki jest bardzo bogata. Zaprezentowana wielowątkowość poruszanej tematyki i sposób jej usystematyzowania umieszcza niniejszą pozycję pośród bardzo dobrych naukowych książek, po które warto sięgnąć. Poszczególne zagadnienia przedstawione klarownym i zrozumiałym językiem świadczą o posiadanej przez autora wiedzy i sprawności dydaktycznego wyłożenia materiału. Praca jest głęboka i odkrywcza, zredagowana według kanonów studium naukowego. Została napisana w takim...

Nowa książka z serii „Religia – dawniej i współcześnie” – Czego mogą nauczyć nas Indie i inne pisma to wybór tekstów znanego niemieckiego filologa i orientalisty Friedricha Maxa Müllera, na który składa się m.in. cykl wykładów „Wprowadzenie do nauki o religii”, cztery spośród wykładów o naukowym badaniu religii wygłaszanych w roku 1870 w Londyńskim Instytucie Królewskim oraz pierwszy odczyt z cyklu „Czego mogą nauczyć nas Indie”, pierwotnie przeznaczonego dla elitarnego grona...

Święty Tomasz z Akwinu jest jednym z najwybitniejszych biblistów średniowiecza. Sama nawet liczba jego dzieł biblijnych nas dzisiaj zdumiewa. Napisał on komentarze do wszystkich czternastu listów Pawłowych, szczególnie starannie skomentował Ewangelię Jana, ale pozostawił po sobie również wykład Ewangelii Mateusza oraz Złoty łańcuch komentarzy patrystycznych do wszystkich czterech Ewangelii, a ponadto znaczące komentarze do niektórych ksiąg Starego Testamentu. Taką obfitość t...

Camino de Santiago wpisało się w krajobraz współczesnej Europy, stając się ważną duchową arterią starego kontynentu. Widok tysięcy osób pielgrzymujących każdego roku do Composteli jest znakiem nie tylko nadziei i radości z tego, że została odzyskana ważna, chrześcijańska tradycja pątnicza sięgająca średniowiecza, lecz także skłania do refleksji naukowej, która z roku na rok staje się bardziej pogłębiona i popularna, również w Polsce. Camino przyciąga uwagę badaczy z rożnych d...

Bogowie i ludzie. Współczesna religijność w Azji Południowo-Wschodniej to książka poświęcona przede wszystkim codziennym praktykom religijnym będącym wyrazem wiary części społeczeństw azjatyckich. Zamieszczone w zbiorze studia powstały w efekcie przeprowadzonych w ostatnich latach badań terenowych. Pierwsza część książki, skupiając się na religijnych uwarunkowaniach współczesnej kultury Indonezji, prezentuje fundamenty ideologiczne największego państwa muzułmańskiego na świe...

Patrząc na statystyki, które ukazują zwiększającą się liczbę rozpadających się małżeństw, zachodzi potrzeba szczegółowego zbadania zjawiska rozwodów. Należałoby poszukać przyczyn będących źródłem konfliktów małżeńskich, które nierozwiązane stają się przyczynami kryzysu związku. Niniejsza publikacja stara się sprostać temu wyzwaniu. Zawiera ona szczegółową analizę poszczególnych konfliktów małżeńskich, które z czasem stały się przyczyną rozpadu związku. Potrzebne informacje zo...