Wiele lat temu, ucząc w amerykańskiej szkole filmowej, poprosiłem studentów, aby wycięli sobie z papieru okulary, których otwory będą w proporcji klatki filmowej: 3 na 4 centymetry. Chciałem im uświadomić, że tak jak język składa się z liter, wyrazów i zdań, gramatykę filmu tworzą ruchome klatki, ułożone w sceny i sekwencje. W każdej sekundzie projekcji filmowej jest tych klatek 24, w każdej minucie – 1444, w każdej godzinie – 67 866. Do wszystkich moich filmów nakręciłem pra...
„Genetyczne mutanty”, „niezniszczalne superchwasty”, „rakotwórcze pestycydy”, „szczepionki wywołujące autyzm”, „uzależniający gluten”. Podobne nagłówki od lat straszą nas z pierwszych stron gazet. Gdzie leży prawda? Czy genetycznie zmodyfikowane rośliny, szczepionki i gluten faktycznie są takie straszne, jak je malują ekoaktywiści, politycy i celebryci? I czy firmy zajmujące się produkcją GMO – z niesławnym Monsanto na czele – naprawdę zagrażają współczesnemu rolnictwu? Dzie...
Jaka jest podwójna tożsamość bogów współczesnej popkultury? Jeśli czytasz książki, oglądasz seriale, znasz Blade Runnera i grasz w Wiedźmina, ta książka jest dla ciebie. Jeśli nie, a chcesz po prostu się dowiedzieć, w jakim rytmie bije dziś serce kultury popularnej, także musisz zajrzeć do środka. Podwójna tożsamość bogów to zbiór esejów, rozmów i recenzji poświęconych literaturze popularnej, kinu i komiksowi. Znalazły się tu m.in. teksty o fenomenie prozy Andrzeja Sapkowski...
Lech Wałęsa – symbol buntu i walki o wolność i demokrację. Laureat Nagrody Nobla i jeden ze 100 najważniejszych ludzi XX stulecia według tygodnika „Time”. Wielki polityk i zwykły robotnik. Wynoszony na piedestał i opluwany. Kim był w najważniejszych latach swojej kariery politycznej i kim jest teraz? Jakim człowiekiem? Lech Wałęsa to symbol buntu i walki o wolność i demokrację, człowiek przez jednych uwielbiany, przez innych potępiany. Kim więc naprawdę jest? Genialnym polit...
"Szkoła filmowa" to zapis pasjonujących wywiadów, przeprowadzonych przez Kingę Burzyńską z najwybitniejszymi polskimi aktorkami i aktorami różnych pokoleń, m. in. Anną Dymną, Agatą Kuleszą, Andrzejem Grabowskim, Maciejem Stuhrem, Tomaszem Kotem. Artyści opowiadają o początkach swojej kariery: egzaminach do szkoły aktorskiej, scenicznymi filmowym debiucie, metodach pracy, a także o drodze, jaką przeszli od tamtych czasów do chwili obecnej. Szkoła filmowa to wielogłosowa opowie...
Opublikowany w roku śmierci francusko-rumuńskiego filozofa Emila Ciorana (1911–1995) tom wywiadów z nim stanowi bardzo szczególną publikację. Na początku lat 70. XX wieku Cioran pisał do znajomego: „Mam sześćdziesiąt lat i nigdy nie występowałem publicznie”. Nie cenił „życia literackiego”, nie przyjmował nagród, a swoje pisarstwo uważał za „terapeutyczne”. Żył paradoksalnie: uznawał życie za bezsensowne, lecz je kochał i cieszył się nim. W późniejszym okresie jednak, w miarę ...
Czym jest kino noir? Jakie relacje zachodzą między kinem noir a neo-noir? W jaki sposób bracia Coen czerpią z tradycji klasycznego filmu noir? Czy ich filmy jedynie „pasożytują” na historii kina, czy jednak stanowią coś więcej niż tylko próbę reanimacji nobliwego przodka? Czytelnik otrzymuje do rąk pierwszą polską monografię, w której tak gruntownie podejmuje się tematykę filmu noir i próbę doprecyzowania tego pojęcia. Zarówno w części pierwszej, dotyczącej rozważań teoretycz...
Kochaj i rób – tylko co? „Co chcesz” – odpowiada św. Augustyn. Kinga Dunin i Sławomir Sierakowski rozmawiają jednak dalej. On pyta, ona odpowiada, a w sukurs przychodzą im teksty publicystyczne autorki. Czasem rozmówcy ścierają się, przerzucają opiniami, kłócą. Czym jest etyka, a czym moralność? Na czym budować związek, jeśli miłość przemija po trzech latach? Czy faceci powinni spotykać się z młodszymi kobietami? Rozmawiają o tym, co jest dla niej wartościowe, o jej marzeniac...
Łukasz Barczyk podkreśla we Wstępie, że dla niego właśnie z „Lśnienia” możemy dowiedzieć się tego wszystkiego, czego Kubrick nie chciał ujawniać wprost – możemy odkryć jak wyglądał u niego proces tworzenia i jakim był człowiekiem. Aby zbliżyć się do rozumienia wspomnianego tu procesu „Drzwi percepcji” odpowiadają podziałowi na części samego „Lśnienia”. Książka i film zazębiają się ze sobą. Pierwsza część to opis struktury kompozycyjnej, i podobnie jak w filmie Kubricka, to n...
„Inne ochoty”, czyli co Pilchowi w głowie siedzi? Jerzy Pilch i Ewelina Pietrowiak przeszło rok od rozpoczęcia swojej wspólnej literackiej przygody spotykają się ponownie. I znów nie mogą się nagadać… Jest 2 listopada 2016 roku. Dzień rewanżowego meczu między Legią Warszawa a Realem Madryt – pamiętnego, bo rozgrywanego przy pustych trybunach. I choć piłka nożna niezmiennie pasjonuje Pilcha, to jednak ostatnio zaszła w nim pewna zmiana. Odrzucił laskę i coraz częściej można go...
Dzięki relacjom z podróży możemy poznawać obce kraje i życie codzienne ich mieszkańców, nie wychodząc z domu, ale najcenniejsze są te opowieści, które pozostawiają w nas ziarno mądrości zrodzonej z egzystencjalnych pytań stawianych w obliczu zderzenia kultur. W ten nurt wpisuje się niniejsza publikacja. Autor zafascynowany poznawaniem świata materialnego i duchowego prowadzi czytelnika po różnych regionach, przybliżając w sposób kompetentny i ciekawy ich architekturę, obyczaj...
Czy książka ma przyszłość? Trwają gorące dyskusje na ten temat. Wielu nie ma wątpliwości, że drukowane książki, linearna narracja, biblioteki, księgarnie, wreszcie tradycyjni wydawcy zostaną zastąpieni przez elektroniczne dokumenty i instytucje. Eseje zebrane w tym tomie zdecydowanie wskazują inaczej. Autorzy zastanawiają się nad przyszłością książki w kontekście wszechobecnej digitalizacji treści. "Dyskusja, która złożyła się na tę książkę, odbyła się w czasach, kiedy nie b...
Kanon filmów. Historia kinematografii od jej początków po obrazy z 2016 roku. W książce znajdują się omówienia najważniejszych dzieł sztuki filmowej, które powinien zobaczyć każdy miłośnik kina. Jest to kolejne, zaktualizowane wydanie publikacji cieszącej się od lat ogromnym zainteresowaniem czytelników. Wspaniały przewodnik po świecie kina. Po przeczytaniu zajmującego artykułu, dogłębnie omawiającego temat dzieła, którego się nie widziało, człowiek ma ochotę natychmiast bie...
Film - ciało - historia. Kino polskie lat sześćdziesiątych. „Rozprawa Karola Jachymka jest niezwykle rzetelnym tekstem o filmie polskim lat sześćdziesiątych, dającym z jednej strony bardzo szeroką panoramę tego zjawiska, z drugiej zaś szereg pogłębionych i ciekawych analiz […]. Lata sześćdziesiąte definiowane przez film tego okresu jawią się – czego jak dotąd w piśmiennictwie poświęconym historii filmu zdecydowanie brakowało – jako epoka w istocie zróżnicowana i pełna wewnęt...
Pierwszy raz rozprawa Mendelssohna ukazała się w języku polskim w krakowskim wydawnictwie „Aureus” w 2006 roku. Tamten przekład publikujemy teraz ponownie, dołączając go do powstającej polskiej edycji Pism wybranych Mendelssohna. Dołączamy do niego również nieco tylko poprawiony i opracowany na nowo „Wstęp” oraz „Aneks”, który wypełnia dyskusja wokół „Przedmowy” Do przyjaciół Lessinga. Dodajmy, że w ówczesnym środowisku filozoficznym publikacja rzeczonej „Przedmowy” wywołała ...
Najlepsza w historii polska tenisistka za mediami nie przepada… Wywiadów – krótkich i wyłącznie o sporcie – udziela tylko podczas turniejów. Artur Rolak jest jednak jednym z dwóch polskich dziennikarzy, którzy mają imienne miejsca na trybunie prasowej centralnego kortu Wimbledonu, a Agnieszkę Radwańską zna od czasów obiecującej juniorki. Rozmawiają zatem jak starzy, dobrzy znajomi, nie brakuje więc też trudnych pytań ani szczerych odpowiedzi. I nie trzeba się znać na sporcie,...
ŁUKASZ GIBAŁA (rocznik 1977) – krakowianin, przedsiębiorca, założyciel Stowarzyszenia Logiczna Alternatywa. Doktorat z logiki napisał na Uniwersytecie Notre Dame (USA), a obronił na Uniwersytecie Jagiellońskim. Był radnym małopolskiego Sejmiku, a także posłem na Sejm VI i VII kadencji. W rankingu „Polityki” został uznany za jednego z najlepszych posłów za „wierność kwestiom gospodarczym i nieuczestniczenie w typowo politycznych awanturach”. Jako parlamentarzysta znany był z c...
Prezentowana antologia opatrzona tytułem-cytatem „W czasie zatrzymane”, zaczerpniętym z twórczości Zbigniewa Żakiewicza (1933–2010), stanowi wybór 161 szkiców literackich pióra tego wybitnego pisarza, historyka literatury i jej krytyka, rusycysty, wieloletniego pracownika Uniwersytetu Gdańskiego, które dotychczas istniały w rozproszeniu. Pierwotnie zostały one zamieszczone w latach 1989–2008, jeden z nich zaś tylko w 1977 roku, na łamach znanych polskich periodyków, głównie t...
Vaclav Havel, wybitny polityk, pisarz, intelektualista do tej pory nie doczekał się w Polsce żadnego wydanego oficjalnie wyboru swoich esejów. Liczne jego teksty sprzed 1989 roku ukazywały się w obiegu niezależnym, później były wielokrotnie omawiane, cytowane i analizowane, nigdy jednak nie wyszły w formie książkowej. Książka pod tytułem „Siła bezsilnych i inne eseje” jest to obszerny wybór najważniejszych tekstów Vaclava Havla z lat 1969-2009, uporządkowanych chronologiczni...
Moi rozmówcy reprezentują patriotyzm wydaniu 'archaicznym', jak określiliby go z niechęcią jedni, czy 'staromodnym' jak stwierdziliby pobłażliwie inni. Oni sami twierdzą, że to zwyczajny patriotyzm, w wydaniu klasycznym, taki jaki kultywowano w Polsce od setek lat, niezależnie od tego jak zmieniały się historyczne okoliczności. Że innego patriotyzmu nie ma, lub jest to patriotyzm częściowy, niepełny. Trudno się z nimi nie zgodzić, a na pewno warto ich wysłuchać, bo mówią w i...
Monografia Szajna: Teatr/Te-art. W poszukiwaniu formuły teatru plastycznego powraca do nieco - choć zgoła niesłusznie - zapomnianej spuścizny Józefa Szajny, jednego z najbardziej oryginalnych twórców polskiego teatru drugiej połowy XX wieku. Nawet jeśli od kilku lat odbywa się jesienią w Rzeszowie festiwal jemu poświęcony, nie zaowocował on dotąd pogłębionymi analizami proponowanej przez Szajnę koncepcji teatru plastycznego, podejmowanymi w nowych perspektywach badawczych. Ty...
Niniejsze opracowanie poświęcone jest sylwetce Andrieja Tarkowskiego (1932-1986) - rosyjskiego reżysera filmowego i teatralnego, syna znanego poety Arsienija Aleksandrowicza i Marii Iwanowny z domu Wiszniakowej [...]
Monografia jest przeznaczona przede wszystkim dla studentów szkół filmowych, filmoznawców i kulturoznawców, filologów, rusycystów, a także dla szerokiego kręgu czytelników. Słowem, dla tych, którym X Muza nie jest obojętna.
Ze Wstępu
Wywiad-rzeka (około pięćdziesięciu godzin rozmowy!) z mistrzem polskiego kina Grzegorzem Królikiewiczem, autorem najbardziej oryginalnej w rodzimej kinematografii koncepcji języka filmowego. O filmach, widowiskach telewizyjnych, pracach wideo, teorii, formie, awangardzie, przestrzeni poza kadrem, demokratycznej inscenizacji, „białym szumie”, kinie pozawerbalnym, metodzie prowadzenia aktorów, współpracy z artystami sztuk wizualnych. O niezrealizowanych projektach, polityce, fi...