Księgarnia Akademicka Literatura - książki, ebooki i audiobooki

Przenosiny z miasta do miasta wyznaczają początek życiowych wtajemniczeń, natomiast późniejsze wojaże uświadamiają kulturową inność, otwierają świadomość na spotkanie z nieznanym. [… ] pędzące w noc widmowe pierzeje placów fantasmagorie europejskich miast światy jakie zdołałem w siebie wchłonąć przez dekady Miasta napowietrzne –nieprawdziwe i prawdziwe zarazem – wyświetlają się na nocnym niebie, a noc, jak wiadomo, wyzwala nas z rygoru dnia, toruje drogę dla fantasmagorii. ...

Kim jest Dżanus? […] Postać tego chłopaka to tak naprawdę brama do świata amerykańskiej Polonii z końcówki ubiegłego wieku, uosobienie jej różnorodności, celów i problemów, z jakimi musiała sobie radzić i które ją przerastały. Dzięki Dżanusowi poznamy Ryczarda, z uśmiechem wyrabiającego nadgodziny, który przyjechał do USA zarobić jak najwięcej w krótkim czasie, bo „żyć planował później, jak wróci do kraju”. Poznamy Pięknego, przepuszczającego każdego dolara w karty i zadłużaj...

Zygmunt Ficek potrafi unieść w metaforze, w obrazie zwyczajne, przyziemne sprawy aż do nieba. „Wniebić” to, co przyziemne, niewidoczne dla kogoś innego – jak powietrze. Czy można napisać poemat o powietrzu? Autor Zbiegowiska czasu potrafi. Czasami te dłuższe utwory wydają się rodzajem gawędy poetyckiej, innym razem mamy do czynienia z impresją, z aforyzmem, albo reportażykiem ze wspinaczki górskiej, a jeszcze w innym wierszu – z czystym liryzmem. Przy tym należy pamiętać, że ...

Twórczość dramatyczną Krzysztofa Bizio można na pierwszy rzut oka określić mianem realizmu psychologicznego. Jednak potencjał interpretacyjny jego sztuk nie wyczerpuje się w obserwacji ludzkich zachowań, lecz wkracza w rejon analizy ich aksjologicznego otoczenia. Autor unika sugestii symbolicznych, jednak tworzone przez niego postacie i sytuacje przerastają wymiar jednostkowego doświadczenia, osiągając poziom typowości, atoli nie tyle społecznej, ile wręcz archetypowej. Na po...

Komisarz Kornel Rostocki zostaje wezwany do zbezczeszczonych zwłok, odnalezionych w ogródkach działkowych, w okolicach klasztoru oo. Benedyktynów. W tym samym czasie profesor Teresa Levy odkrywa w rękopisach Biblioteki Jagiellońskiej listy sprzed ponad wieku, które są rozpaczliwym wołaniem o pomoc młodej kobiety. Kolejne dni przynoszą nowe ofiary mordercy, którego ze względu na sposób działania okrzyknięto Zielarzem, i nowe wątki popadającej w obłęd korespondentki. Wspólną ni...

Jan Tomkowski, prozaik, eseista, historyk literatury i badacz idei, łączy w swej twórczości rozmaite gatunki, tematy i dziedziny. Obok monografii, syntez, esejów, szkiców i przyczynków publikuje również powieści i opowiadania. W 1985 zadebiutował jako prozaik powieścią Ragadon, cztery lata później ukazały się Opowieści Szeherezady. Mniej więcej z tego okresu pochodzą pierwsze fragmenty powieści Zanim przyjdą Chińczycy. Jest to konstrukcja wielowątkowa, hermetyczna, pełna ukry...

Książka Między powieścią gotycką a podaniem ludowym przedstawia kompleksową analizę najpopularniejszego na Zachodzie zbioru japońskich podań i opowieści. Kwaidan Lafcadia Hearna przez lata kształtował wyobrażenia badaczy i czytelników dotyczące folkloru Kraju Kwitnącej Wiśni. Postać Yuki-onny znana z opowieści o tym samym tytule wpłynęła na ikoniczne wyobrażenie japońskiego kobiecego demona w literaturze i kinie. Również figura bezuchego mnicha okaleczonego przez duchy na zaw...

Do dzisiaj aktualne pozostają słowa tłumacza Marszu – Juliusza Kydryńskiego, który kilkadziesiąt lat temu podkreślał, że do smutnych paradoksów naszej współczesnej historii należy nieznajomość w Polsce uznanej za granicą twórczości Wiesława Kuniczaka, poświęconej najtragiczniejszym dziejom naszego narodu. Sam Autor zaznaczał, iż „źródłem nieustającej ironii” pozostaje fakt, że napisana przez niego trylogia wojenna, dzieło o tak polskiej tematyce, zostało opublikowane w 17 jęz...

W polu uwagi Autora znajdują się więc poemat romantyczny i epos. Od razu dodam, że tok myślenia Autora na temat struktury rodzajowej i gatunkowej Pana Tadeusza jest oryginalny i przedstawia gruntownie przepracowaną korektę najczęściej spotykanego w stanie badań romantycznego - nie tylko Mickiewiczowskiego - statusu kwalifikacji genologicznych. Wynika ona z uruchomienia koncepcji wielkiej formy i myślenia kategoriami estetycznymi, a to prowadzi do nader interesujących wniosków...

Monografia, której celem jest próba odpowiedzi na pytanie postawione w tytule, przedstawia nowe spojrzenie na kształtowanie literackiej autobiografii i wizerunku pisarza, stosowanie zabiegów autokreacyjnych oraz gier, które podejmował z czytelnikiem. Jednocześnie książka jest opowieścią o takim Boyu-Żeleńskim, który pozostaje mało znany: Boyu wydawcy, Boyu dziennikarzu i Boyu kreatorze. Znakomity tłumacz dzieł m.in. Prousta, Villona, Rabelais’go, Balzaka, autor wciąż rozpozna...

Nie sposób zbagatelizować tego protestu przeciwko patriarchalnym posadom poznawalnego świata. Zbyt wiele rzeczy w naszej rzeczywistości nadal kojarzy się z wyłącznie męskim rodzajem osobowym. Nie będę tu analizował prezentowanej odmienności stylistyk, nie zamierzam porównywać różnych koncepcji poetyckich i czegokolwiek chwalić bądź cokolwiek ganić; doceniam jakość pisarską antologii, a przede wszystkim matriarchalne przesłanie, które - czego jestem pewien - boleśnie i dobitni...

Jakże różni to pisarze! I jakże zarazem w tej różnorodności współdzielący ten sam świat - nasz świat: ludzki i nieziemski, polski i powszechny, historyczny i aktualny. Młode i średnie pokolenie adeptów literatury poszukuje własnego głosu, chce pisać sobą. I sięga do najbliższego mu, najintymniejszego doświadczenia współczesności, w której banalna codzienność splata się z czymś niesamowitym, groteskowym, absurdalnym, groźnym. Rzeczywistość w poczciwym, tradycyjnym rozumieniu j...

Baron Münchhausen dla dorosłych napisany został w sposób charakterystyczny dla autora, z wrażliwością na paradoksy, filozoficzne pytania i efektowne puenty, w konwencji salonowej rozmowy. Wojtyszko gra z nią jednak, wprowadzając współczesny język wypowiedzi i pokazując, że nawet najstarsze pokolenie nie przestrzega jej reguł. Kalina Zalewska (Teatrologia.info, 10.03.2022) Jak podkreśla autor i reżyser sztuki, Dowód na istnienie drugiego nie jest próbą faktograficznego odtwor...

Dla mnie Podróż na Księżyc to opowieść ponadwspółczesna. Méli s z Lumičre’em dyskutują w małym, przydworcowym sklepie z zabawkami (który kojarzy się z przytułkiem, sanatorium kultury, domem twórczej starości) o odwiecznej antynomii świata. [...] Spotkanie analitycznego, sceptycznego i sytego Lumičre’a, który dał światu kinematograf, z Méličsem – poetą, „dzieckiem” i biednym sklepikarzem – to opowieść o dwóch archipelagach, podobnie jak w wierszu o spotkaniu Fortynbrasa z Haml...

Tytułowe słowo „bezdomnieć” to autorski neologizm Iwony Mickiewicz, czasownik odpowiadający słowu „odejść”. Ale „bezdomnieć” jest czasownikiem niedokonanym, procesualnym, a „odejść” – dokonanym, definitywnym. To wybór znaczący. Bezdomność jako kondycja ludzka jest wprawdzie doświadczeniem tragicznym, ale jest też drogą, wolnością, otwarciem – nie zamknięciem. […] Tekst Bezdomnieć w szczególny sposób upomina się o wolność dla słów, wolność dla poezji – tej zazdrosnej dziewczyn...

Jerzy Marcinkowski – urodził się w 1970 roku w Sanoku. Mieszka w Krakowie. Studiował informatykę w Fiorello H. LaGuardia Community College w Nowym Jorku (Associate of Applied Science). Ukończył filologię angielską (UJ) oraz podyplomowe Studia Literacko-Artystyczne (UJ). Pracuje w Krakowskiej Akademii im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego. Pisze wiersze, opowiadania i teksty piosenek. Nie pamiętam, aby ktokolwiek pragnął zostać mechanikiem samochodowym, ale większość dzielnie cho...

"Wystawianie historii" daje szansę na poradzenie sobie z poczuciem oddzielenia i wykluczenia, pozwalając uwierzyć w istnienie świadków, którzy widzieli to, co należy jakoś raz jeszcze opowiedzieć. Co innego nam pozostaje, jeśli nie chcemy się poddać dyskursowi czy teatrowi, jeśli zupełnie nie mają odniesień do rzeczywistości?

Fragment "Przedmowy"

Grażyna Halkiewicz-Sojak (prof. dr hab.) – związana z Uniwersytetem Mikołaja Kopernika w Toruniu, historyk literatury, członkini zarządu Towarzystwa Naukowego w Toruniu, Rady Fundacji Museion Norwid, komitetów redakcyjnych Dzieł wszystkich Cypriana Norwida oraz rocznika „Studia Norwidiana”. Została odznaczona srebrnym medalem „Gloria Artis” i medalem Komisji Edukacji Narodowej. Jej badania skupiają się na literaturze okresu romantyzmu, zwłaszcza na twórczości Cypriana Norwida...

Ireneusz Opacki Teoretyk i historyk literatury, profesor zwyczajny na Uniwersytecie Śląskim. Ukończył studia polonistyczne na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim w 1958 r., doktorat obronił na Uniwersytecie Jagiellońskim w 1966 r., habilitował się w Instytucie Badań Literackich PAN w 1972 r., tytuł profesora otrzymał w 1977 r. Był dyrektorem Instytutu Literatury i Kultury Polskiej, a następnie Instytutu Nauk o Literaturze Polskiej UŚl. oraz kierownikiem Zakładu Teorii Literatu...

Polityczność tekstów fantastycznonaukowych, związana z ich polemicznym wobec zastanej rzeczywistości charakterem i umożliwianym przez motywy fantastyczne obnażaniem nierówności społecznych jako mających podstawy arbitralne, poddawana jest rekuperacji przez cały czas. Co jednak zadziwiające, choć działalność fanów też może przybierać charakter polityczny i subwersywny, bardzo często to właśnie ona okazuje się czynnikiem sprzyjającym rekuperacji. Przedmiotem moich badań będą od...

Elżbieta Nowicka ? profesor w Instytucie Filologii Polskiej UAM w Poznaniu. Zajmuje się historią literatury romantyzmu, historią dramatu oraz historią i estetyką opery. Kieruje Uniwersyteckim Centrum Badań nad Teatrem Muzycznym. Jest współredaktorką (razem z dr hab. Aliną Borkowską-Rychlewską) serii książek zbiorowych poświęconych librettu operowemu oraz literacko-muzycznym formom kantaty i oratorium. W ciągu ostatnich lat opublikowała książkę Zapisane w operze. Studia z hist...

Agnieszka Ziołowicz ? prof. dr hab., pracuje w Katedrze Historii Literatury Oświecenia i Romantyzmu na Wydziale Polonistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego. Główne obszary badań: historia literatury epoki romantyzmu; dramaturgia XIX wieku; estetyczne i antropologiczne konteksty literatury dziewiętnastowiecznej. Autorka publikacji książkowych, wśród których są m.in.: „Misteria polskie”. Z problemów misteryjności w dramacie romantycznym i młodopolskim (1996), Poszukiwanie wspólnot...

Marian Tatara (1931–2004) – historyk i teoretyk literatury, profesor w Instytucie Polonistyki UJ, autor cenionych interpretacji poezji romantycznej, przede wszystkim wierszy i poematów Juliusza Słowackiego oraz Cypriana Norwida. Współautor (wraz z prof. Ewą Miodońską- -Brookes i prof. Adamem Kulawikiem) dzieła Zarys poetyki i rozdziału Romantyzm w Historii literatury polskiej w zarysie (pod red. prof. Mariana Stępnia i prof. Aleksandra Wilkonia). Był autorem wielu prac litera...

Zenon Jagoda urodził się w 1931 r. w Koluszkach. Od najmłodszych lat łączyły go jednak z Krakowem różnorakie i ścisłe związki. Tutaj ukończył szkołę podstawową, średnią (nieistniejące już dziś II Liceum im. św. Jacka), tu na Uniwersytecie Jagiellońskim odbył studia polonistyczne pod kierunkiem prof. Juliusza Kleinera. Po otrzymaniu dyplomu uczył języka polskiego w liceum ogólnokształcącym w Lublińcu. W latach 1958–1967 był pracownikiem Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Krakowie....

Marek Kochan żywi swoje dramaty diagnozami społecznymi, ale jednocześnie szuka formy teatralnej, które pozwoli te rozpoznania przekroczyć (…). Twórczość ta oparta jest na nieoczekiwanych połączeniach współczesności oraz tradycji literackich i teatralnych. (…) Echa uznanych konwencji pozwalają rozbić realizm obrazów wielkomiejskiego życia, a jednocześnie mocno się z nim sczepiają, tworząc nową jakość – trochę zaskakującą, trochę dziwaczną.

Jeśli tak ma wyglądać nowoczesna lekcja historii, to chcę ich mieć jak najwięcej. [...] Udała się autorowi Szymonowi Bogaczowi rzecz nieprawdopodobna. Nie tylko przedstawił Jana Karskiego bez wprowadzania go na scenę, przywołał postacie Hitlera, prezydenta USA Franklina Delano Roosevelta, działaczy Polski podziemnej, którzy pomogli Karskiemu uciec z rąk gestapo, ale wciągnął widza w rozważania, co by było, gdyby powiodła się misja Karskiego. Udaje się zamach na Hitlera, zwyci...

Grzegorzewska, podobnie jak Heiner Müller, którego formacyjnego wpływu na swoją twórczość nie kryje, często korzysta ze struktur mitycznych, by opowiadać o formach współczesnej przemocy. Wystrzega się jednak przy tym nachalnego i pretekstowego współczesnego retuszu. Autorka, ze swoim umiłowaniem wizyjności i dramaturgicznych ekstremów, co szczególnie widać w pierwszym etapie jej twórczości, nie tworzy jednak językowego monolitu. […] Precyzyjnie wykręca śrubki, okrasza teksty ...

Świat dramatów Anny Wakulik wygląda jak warszawskie metro. Unikatowe w skali Polski, nieustannie udoskonalane i rozbudowywane, prowadzące monitoring użytkowników, aby zarejestrować ich obraz. Pierwsza linia to teatr psychologiczny. Druga linia to teatr codzienności. Każda stacja oznaczona czytelnie autorskim logo. Tworzą je poczucie humoru i komunikatywność, a pasażerowie co pewien czas słyszą głos autorki, który przypomina, że człowiek jest istotą wrażliwą i podatną na zrani...

Iwona Mickiewicz – ur. w 1963 r. w Lesznie, ukończyła studia w Leningradzie, Warszawie i Berlinie. Od 1988 r. mieszka i pracuje w Berlinie. Autorka wierszy, miniprozy, jednoaktówek, rysunków, projektów literacko-artystycznych, krótkich filmów artystycznych, edytorka. Opublikowała m.in. tomy wierszy: brunnentief brunnenklar (2009), Meisterschaft /Majstersztyk (2013), Sprachunterricht / Lekcja języka (2014), Sprachlos (2017), miniprozy: Konstruktionen im Haus oder Iwan Iwanytsc...

Jak bardzo można być samotnym? Dziesięcioletnia Janeczka przekonuje się o tym boleśnie. Jej życie jest pasmem niepowodzeń. Do czasu. Niekiedy nieszczęście utraty jest nie tylko końcem dotychczasowego życia, ale często staje się początkiem nowego, lepszego. Od którego nie trzeba będzie nigdzie uciekać. Opowieść o mądrości nadziei.

W metaforze „poety alternatyw” dopatruję się udanej próby spięcia w koherentną całość studiów i szkiców, których tematyka tylko z pozoru jest różnorodna. Z pozoru, bo różnorodność ta jest mapą wyborów, dylematów, alternatyw o nader rozmaitym charakterze: estetycznych, ideowych, życiowych, twórczych, politycznych, lecz i duchowo-religijnych. W konstrukcji tomu dostrzegamy próbę rysowania owej mapy alternatyw w układzie – jedynie trafnym – porządku życia i twórczości Mickiewicz...

To literatura ambitna, która nie tylko w sposób ciekawy opowiada historię trzech różnych ludzkich egzystencji, ale zakotwicza je w kontekstach społecznych i politycznych ostatnich sześćdziesięciu lat. Narracja trzyma w napięciu, opowieści przeplatają się i przenikają, dzięki czemu uzyskujemy interesującą, miejscami ekscytująca polifonię głosów. Ale nie tylko fabuła stanowi ważną zaletę tej książki. Ciekawy jest styl, miejscami zmetaforyzowany, przepełniony interesującymi refl...

Skandal wywołany książką Witaj smutku Françoise Sagan był bezprecedensowy, z Córeczką może być podobnie, choć już bez precedensu. Ta historia jednak także mrozi krew w żyłach. Czytamy i nie możemy oprzeć się wrażeniu, że to się dzieje obok nas. Bo ilu z nas dotyczy podobna historia? A na koniec nie potrafimy po prostu zamknąć książki i zapomnieć, jakby nic się nie wydarzyło

To, czym zajmuję się w tych szkicach, nazwać można próbą włączenia się do refleksji na temat tekstów, które powstawały w naszej literaturze najdawniejszej, a których autorzy wpływali na samorozumienie wspólnoty odbiorców kultury piśmienniczej, początkowo zapewne nielicznej, a z czasem coraz liczniejszej, żyjącej w ramach organizacji państwowej na pewnym określonym terenie w Europie. Na tym terenie (i w tej to wspólnocie) stopniowo artykułowało się, tak samo pod wpływem różnyc...

Książka stanowi kontynuację tomu Przybylski i inni. O znaczeniu Krakowa i regionu w kulturze oświecenia (2019), przygotowanego z okazji dwóchsetlecia śmierci Jacka Idziego Przybylskiego (1756-1819). Przynosi kolejne szczegółowe studia nad częścią pisarskiego dorobku jednej z najważniejszych i najciekawszych postaci życia intelektualnego Krakowa w okresie oświecenia, a także opracowania innych zagadnień istotnych dla pokazania kultury tego miasta i regionu w osiemnastym i na p...

Marek Pruchniewski – dramatopisarz, scenarzysta, wykładowca w Szkole Laboratorium Dramatu oraz w Warszawskiej Szkole Fotografii i Grafiki Projektowej. Urodził się w 1962 roku w Poznaniu, gdzie ukończył studium oligofrenopedagogiki. Pracował jako sprzedawca, nauczyciel i wychowawca w szkole specjalnej oraz jako bibliotekarz. Laureat wielu nagród, trzykrotny finalista Gdyńskiej Nagrody Dramaturgicznej. Zdobywca Grand Prix IV i XI Festiwalu Dwa Teatry za sztuki Łucja i jej dzie...

Autorka w swej książce decyduje się ująć zagadnienie w trzech dopełniających się – w założeniu – perspektywach: kulturoznawczej,historycznej i literaturoznawczej. (…) Życiorys Chwina, dzieje Gdańska, historia powstawania miast, znaczenie kultury materialnej to bez wątpienia wątki zasadnie podjęte. Z recenzji prof. Eugenii Prokop-Janiec Pisarz i miasto. Gdańsk w prozie Stefana Chwina to książka omawiająca zagadnienie związków twórczości Stefana Chwinaz Gdańskiem, czy – szerz...

Autor niniejszego przekładu Księgi Rodzaju żywi nadzieję, że gdyby napisano ją oryginalnie po polsku, to brzmiałaby podobnie jak tłumaczenie, które oddajemy do rąk czytelnika. Odchodzi ono znacznie od litery oryginału po to, aby dochować wierności jego znaczeniu, stylowi i intencji. Już pierwszy rozdział przynosi nowość, która może wzbudzić krytykę publiczności, czytamy w nim bowiem, że np. człowiek został stworzony w piątek, zamiast tradycyjnie „w dzień szósty”. W przekładzi...

„Historia autobiografii jest w pewnym sensie historią ludzkiej samoświadomości (...) przedstawia się nie tylko jako swoisty gatunek literacki, lecz również jako narzędzie samopoznania człowieka”. „Osobowość nie jest żadnym posagiem od natury, lecz nagrodą od życia. Podobnie jak wszystko, co najwyższe (...) wzrasta nie bez wewnętrznej pracy, jaka odbywa się w życiowym obcowaniu z ludźmi, z kolejami losu, z własną twórczością”. Georg Misch „W autobiografii dochodzi do głos...

Poszli zdobywać świat jest tomem egzystencjalnym, konkretnym, osadzonym w tu i teraz, ale w głęboki sposób dającym wyraz skonsternowaniu obrazem życia, jaki się wyłania z dotychczasowego doświadczenia Twórcy.
Michał Zabłock

Podstawową zasadą konstrukcyjną, stanowiącą oś konfliktu dramatycznego, jestw teatrze Pavlovsky’ego ambiwalencja, przenikająca różne poziomy i wymiarydzieła, głównie zaś sferę symboliki i znaczenia. Inteligentnie konstruowana wieloznacznośćwywołuje niepokój odbiorcy w sytuacji, gdy nie ma on pewnościczy to, co widzi na scenie, jest faktycznie tym, czym się jawi. Nimbem niejednoznacznościspowite są praktycznie wszystkie elementy utworu dramatycznego,począwszy od przestrzeni i ...

Madigan-i Joszt-i Fr(i)jan należy do ciekawszych zabytków literatury zaratusztriańskiej komponowanej między III a XI/XII w. w języku średnioperskim. Jest to szczegółowa relacja z potyczki między pobożnym młodzieńcem imieniem Joszt-i Fr(i)jan a bezbożnym czarnoksiężnikiem imieniem Acht, w której, w przeciwieństwie do potyczek innych mitycznych irańskich (anty)herosów opisanych w Aweście czy w Szah-name, jedyną bronią obu rywali pozostają zagadki. Prezentowane czytelnikom oprac...

Tomasz Man to człowiek bardzo zajęty. Pisze dramaty i słuchowiska. Reżyseruje. Gra na gitarze. Wykłada i prowadzi warsztaty. Wychowuje troje dzieci. Podróżuje po świecie. Należy do najaktywniejszych i najbardziej kreatywnych artystów w polskim teatrze współczesnym.W jego twórczości problemy uniwersalne bardzo sprawnie ukazywane są z perspektywy lokalnej, z perspektywy małych detali i banalnych szczegółów. Jak każdy wielki artysta, Man przekuwa w sztukę własne życie, żongluje ...

Mariusz Bieliński to jeden z nielicznych dramatopisarzy, którzy szukają okruchów czy śladów sacrum w bólu, beznadziei i rozpaczy codzienności. W swoich utworach pyta o sens życia, cel cierpienia, nie waha się pytać o ukrytego Boga. Bohater jego dramatów – niczym biblijny Zacheusz – żyje na granicy wiary i zwątpienia, jest człowiekiem obrzeży, z pewnego oddalenia wypatruje znaków, które pomogłyby mu wytyczyć drogę. W chwilach, gdy – wydawałoby się – popada w rozpacz, odnajduje...

Wszystkie postaci z tych dramatów wygenerowały się w mojej wyobraźni, jakbym była nie człowiekiem, lecz wielomaciczną humanoidalną kreatywnicą, dającą życie giganto-matką, czerpiącą ze źródła niekończącej się płodności. Nie wydaje wam się bezwstydne, że tak wprost mówię o tym, co wypłynęło z mojego wielomacicznego brzucha? Mówię wprost, bo jestem już u kresu sił. Któregoś dnia obudzę się pod troskliwą opieką pielęgniarek, które będą mówiły „pani Małgorzato, te czterdzieści cz...

Publikacja O dziennej i nocnej stronie romantycznego podróżowania zwraca uwagę, że tradycja romantyczna wcale nie straciła siły zdolnej fascynować kolejne pokolenia badaczy literatury. Pokazuje, że romantyzm wciąż jest w stanie pasjonować, inspirować i pobudzać do refleksji czytelników wywodzących się z coraz to młodszych generacji. (...) Autorzy pomieszczonych tutaj rozpraw odbywający wędrówkę po literaturze romantycznej oraz z literaturą romantyczną podjęli próbę odczytania...

Bezsprzecznie na gruncie polskim za pioniera naukowych badań nad Indiami uznać należy autora prezentowanej tu pracy, Walentego Majewskiego herbu Skorochód. Urodzony w 1764 r. na Podlasiu w rodzinie drobnoszlacheckiej, od najmłodszych lat „bystrym obdarzony umysłem” i przejawiający szczególne zainteresowanie językami, ukończył w 1785 r. – mimo perturbacji osobistych i dziejowych – warszawskie kolegium pijarów, w którym podjął zaraz potem pracę nauczyciela, porzucając jednocześ...

W obecnym tomie prezentujemy Państwu dwie dziewiętnastowieczne polskie prace dotyczące literatury perskiej. Pierwsza z nich to opowieść o Biżanie i Maniże - fragment Szahname Ferdousiego z Tusu, drugi - broszura Karola Załuskiego o języku i literaturze perskiej z roku 1883. Obydwie te prace, adresowane do wykształconych polskich odbiorców, miały na celu poszerzenie ich horyzontów o literaturę tej części świata, którą pomijał tradycyjny kanon wykształcenia humanistycznego, opa...

Celem niniejszego, krytycznego opracowania eseju Józefa Tretiaka O dramacie staroindyjskim nie było wytykanie jego niedostatków. Po niemal półtora wieku od jego powstania i tyluż latach intensywnych badań nad teatrem i dramatem staroindyjskim w Indiach, na świecie i w Polsce, z łatwością można byłoby wyliczyć jego liczne braki, dowodzić przestarzałości, czy udowadniać niewiedzę autora. W próbie ponownego odczytania i zinterpretowania tekstu ważniejsze było zadanie, które możn...

Zmiana kulturowa, za sprawą której utwory literackie niegdyś będące w szerokim obiegu i pisarze niegdyś wysoko cenieni przesuwają się w strefę społecznej niepamięci, jest dla historyków literatury prawdziwym wyzwaniem. Historia literatury musi, w miarę możliwości, powstrzymywać i ograniczać ten proces zapominania. Społeczne zadanie badacza jest więc podobne do zadań stojących przed konserwatorem zabytków. Obaj mają na celu utrwalenie wybranych obiektów dziedzictwa przeszłości...

Oddajemy czytelnikom kolejny tom z serii „Orientalia Polonica: polskie tradycje badań nad Orientem”, zawierający wybór dziewiętnastowiecznych tekstów polskich, dotyczących literatur Iranu, Indii i Chin (marginalnie wykraczając poza ten obszar w przypadku Szujskiego). Teksty ułożone zostały w porządku chronologicznym ich publikacji: krótkie artykuły z otwierającego tom zbioru O rymotwórstwie i rymotwórcach Krasickiego pierwotnie ukazywały się drukiem w latach 1798-1799, a zamy...

„Okoliczności liryczne” muzyki, o których mowa w książce, to okoliczności jej odbioru przez szczególną grupę słuchających, jaką stanowią poeci. Głównym przedmiotem zainteresowania stały się więc wiersze, które przedstawiają rozmaite sytuacje obcowania ze sztuką dźwięków: teksty, w których sytuacja liryczna jest tożsama z sytuacją muzyczną lub też przez nią warunkowana. Praca opiera się na założeniu, że utwory poetyckie, niezależnie od typowego dla nich subiektywnego charakter...

W zebranych tu dramatach bogowie wracają sprzed przeszłości; nie z tradycji czy z historii, lecz z zasypanego źródła ludzkiej potrzeby obcowania z nieludzkim. Autor tych scenariuszy rytualnych ma wyjątkową świadomość dramatycznej formy, tej najdawniejszej i tej postnowoczesnej, a zarazem nigdy nie traci kontaktu z prawdą najprostszych emocji. Dramatopisarz tworzy antyczną tragedię na podwórku współczesnej kamienicy, intymne i alegoryczne misterium o cierpieniu, albo solilokwi...

Celem trzeciej edycji zbiorowego projektu badawczego Efekt motyla było analityczne testowanie możliwości, jakie otwiera metaforyka czerpana z teorii matematycznej skonfrontowana z potocznym, typowym dla humanistycznego dyskursu, traktowaniem powszechnie używanych pojęć: chaos i ład, determinizm, indeterminizm, entropia. […] Sens wymiany myśli polega raczej na przekazywaniu imperatywu nieustannego poszukiwania młodszym generacjom badaczy, niż na uzyskaniu konsensusu hic et nun...

Sylwia Filipowska jest pracownikiem Katedry Turkologii w Instytucie Orientalistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego. W 2006 roku ukończyła filologię polską na Uniwersytecie Jagiellońskim, w 2009 roku została absolwentką filologii tureckiej, a następnie doktorantem na Wydziale Filologicznym UJ. Jej zainteresowania naukowe obejmują literaturę turecką, ze szczególnym uwzględnieniem okresu tanzymatu oraz wątki turkologiczne w literaturze polskiej. Motywem przewodnim wielu jej artykuł...

Dwutomowa powieść Derenika Demircziana pt. Wartanidzi przedstawia rozległą panoramę społeczeństwa starożytnej Armenii w połowie V wieku: od znanych z historii pisanej bohaterskich przywódców powstania antyperskiego lat 450-451 z Wartanem Mamikonianem na czele po postaci chłopów zaangażowanych w walkę o zachowanie godności narodowej. "Wartanidzi" nie są książką, która jednostronnie i banalnie gloryfikuje ,,świetlaną" postać bohatera narodowego Armenii. Wartan Mamikonian przez...

Książka zbiorowa Ścieżkami pisarzy stanowi interesujący przykład rozwijających się dzisiaj badań z zakresu geopoetyki, a ściślej geo-bio-poetyki, bowiem zamieszczone w niej studia dotyczą związków pisarzy z miastami. Wśród zamieszczonych szkiców wyróżnić można takie, w których autorzy rekonstruują „miejskie” doświadczenia pisarzy, oraz inne, podejmujące temat literackiego performowania wizerunku miasta, jako przestrzeni realnej, uchwytnej intersubiektywnie, ale też symboliczn...

CÓRKA PASTORA, KTÓRA PODBIŁA LONDYN Uboga córka pastora trafia w najwyższe kręgi londyńskiego towarzystwa dzięki kłamstwu o ogromnym majątku. Skromna panna Arabella Tallant wierząca w małżeństwo z miłości znajduje się w sytuacji bez wyjścia. Najwytworniejszy dandys Londynu, pan Robert Beaumaris, kierując się tylko sobie znanym kaprysem, okazuje jej względy, ku zazdrości wszystkich łowców fortun. Czy Arabella będzie miała odwagę wyznać prawdę Niezrównanemu, którego urokowi ni...

W eseju You Can’t Step into the Same Street Twice (Nie można wstąpić dwa razy na tę samą ulicę) Stuart Dybek w intrygujący sposób opisuje świat swojego dzieciństwa na South Side w Chicago, które jawi się nam niemal jak biała plama na mapie polarnika. „Obszar ten jest teraz nazywany Pilsen – pisze autor – ale wówczas nie był obdarzony żadną nazwą. Ludzie identyfikowali swoje rejony zamieszkania, wskazując graniczne ulice, ale te granice wciąż się przesuwały, w miarę jak różne ...

Miejsca tworzą ludzi, ludzie tworzą miejsca. Wrastają w nie wraz z tradycjami i wartościami wynoszonymi z domu. Fabuła książki głównie rozgrywa się na terenie Ziem Odzyskanych. Autorka zestawia ze sobą miasto i wieś. Niespodziewane wydarzenia, historie rodzinne, nietuzinkowi bohaterowie niczym pojedyncze puzzle odsłaniają obraz dziejów tych ziem, tego jak małe tworzy większe, jak większe nie byłoby w stanie istnieć bez poszczególnych elementów. Szkłem, przez które czytelnik b...

Oddajemy do druku tom poświęcony Pani Profesor Jadwidze Koniecznej-Twardzikowej w momencie, kiedy w mediach toczy się debata na temat reformy szkolnictwa wyższego. Dyskutuje się o tym, jak pobudzać innowacyjność, jak sprawić, by uczelnia nie była samotną wyspą, by dzieliła się swoją wiedzą ze społeczeństwem, kształciła potrzebne kadry, by utrzymywała praktyczne kontakty ze społecznością lokalną, z innymi uczelniami i z szeroko rozumianym środowiskiem w kraju i za granicą......

Zastanawiałem się, jak jednym słowem określić największą zaletę Zosi? Niezawodność. Była niezawodna tam, gdzie trzeba było komuś pomóc. Niezwykle wiele pomagała mojej mamie i trwało to latami. Była więc też wytrwała. Niczego nie chciała w zamian. Bezinteresowność też była jej ważną cechą. Pomaganie było u niej jak oddychanie. Dlatego nigdy nie czułem się jej dłużnikiem, którym na pewno zawsze byłem, jestem i będę. Moi rodzice przyjaźnili się z Tadeuszem Nowakiem i z jego żoną...

Stanisław Gawliński, nawiązując do prac Janusza Stradeckiego, Janusza Sławińskiego, Michała Głowińskiego poświęconych zagadnieniom grupy literackiej, w swej dysertacji podjął rzadko i okazjonalnie opracowywaną problematykę szkoły poetyckiej (w tym przypadku Czechowicza). Autor przede wszystkim zajął się opisem i rekonstrukcją tych składników życia literackiego i modeli poetykich, które zaliczać by można w poczet czynników szkołotwórczych. Rozstrzyganie kwestii dokonuje się t...

Katarzyna Klakla - urodzona w Krakowie. Ukończyła studia magisterskie i doktoranckie na Wydziale Architektury PK oraz Studium Literacko-Artystyczne UJ. Autorka tomiku Żałoba po kocie (FDF, 2020), współautorka dzienników czasu pandemii Jutro nie mieści się w głowie (Blue Bird, 2020). Maluje, fotografuje, projektuje wnętrza oraz grafikę użytkową. Pisze prozę i poezję. Nominowana w 7. Konkursie Fundacji Dużego Formatu, w Ogólnopolskim Konkursie na Autorską Książkę Literacką Świd...

Kiedy dwadzieścia pięć lat temu powstawały nasze – pierwsze w Polsce – studia pisarskie, nie brakowało sceptycznych głosów. Dziś jest odwrotnie: od kilku/nastu lat kursy i warsztaty creative writing zyskują na popularności. Odbywa się ich coraz więcej, powstają kierunki studiów, zawierające w swych programach twórcze pisanie. Pisarska edukacja, kiedyś podejrzana, dziś staje się oczywista. Jawnym dowodem niech będzie ta książka, zawierająca teksty absolwentów Podyplomowych Stu...

Interesująco napisana, niewielkich rozmiarów książka Katarzyny Siwiec wraca do losów uczestników słynnego wesela w Bronowicach Małych w 1900 roku. Pobrali się wówczas Lucjan Rydel, poeta, dramaturg, tłumacz, i córka miejscowego gospodarza Jadwiga Mikołajczykówna. Wydarzenie to, jak dobrze wiadomo, zainspirowało Stanisława Wyspiańskiego do napisania wstrząsającego dramatu Wesele – dzieła, którego przesłanie nie straciło na aktualności do dnia dzisiejszego. Autorka opisuje losy...

Książka nawiązuje tytułem do Teorii listu – pracy habilitacyjnej Stefanii Skwarczyńskiej, wydanej w 1937 roku we Lwowie, a do dziś będącej czytelnym punktem odniesienia dla wszystkich badaczy epistolografii w Polsce. Imponująca monografia lwowskiej badaczki, prekursorska w wymiarze teoretycznym, historycznoliterackim, komparatystycznym i interpretacyjnym, przez ponad osiemdziesiąt lat stanowiła jedyne całościowe ujęcie problematyki epistolograficznej. Nowa teoria listu powsta...

Mattavilasa, czyli Uroki upojenia, jak przetłumaczyły tytuł farsy autorki przekładu, jest jednoaktową sztuką, której niewielki fragment został dotychczas przełożony na język polski przez prof. dr hab. Bożenę Śliwczyńską (Mahendrawikrama Warma, Pijackie swawole (Mattawilasa-prahasana), [w:] Światło Słowem zwane. Wypisy z literatury staroindyjskiej, red. M. Mejor, Warszawa 2007). Udostępnienie zatem polskiemu czytelnikowi tekstu tej niewątpliwie ciekawej sztuki, która ma „liczn...

Publikacja niniejsza to kolejny już tom serii wydawniczej realizowanej przez zespół badaczy Uniwersytetu Jagiellońskiego w ramach projektu „Orientalia Polonica: polskie tradycje badań nad Orientem”. Znalazły się w nim opracowania krytyczne orientaliów w twórczości pięciu dziewiętnastowiecznych autorów: Józefa Sękowskiego (przekład tzw. bajek Lokmana, poprzedzony obszernym wstępem), Ignacego Krasickiego (fragmenty dzieła O rymotwórstwie i rymotwórcach), Karola Załuskiego (tran...

Oddajemy do rąk polskiego czytelnika niewielkie dziełko, powstałe w połowie XIX wieku, jako efekt wspólnej pracy Polaka, dyplomaty w służbie carskiej Rosji Augusta Kościeszy-Żaby i kurdyjskiego uczonego i duchownego Meli Mahmuda Bajazidiego. Niniejsza praca, stanowiąca zbiór informacji o kurdyjskiej społeczności, języku i kulturze oraz wybór czterdziestu opowieści, ukazała się w języku francuskim w 1860 roku w Sankt-Peresburgu, opatrzona krótkim wstępem niemieckiego filologa ...

Słowo "elementy", którym posłużyliśmy się w tytule, [...] pozwala myśleć o tekście jako tworze nieorganicznym, jakiejś maszynie czy urządzeniu, które bez użytkownika nie potrafi funkcjonować, czy też takim, w którym użytkownik stanowi niezbędną do funkcjonowania część mechanizmu. [...] Dlatego wymienione w podtytule "analizy diagnostyczne" nie mają wiele wspólnego z diagnozami medycznymi, które wnioskują o występowaniu chorób i innych niedomagań, mierząc odstępstwa od normy i...

W tej książce nie aspiruję do tego, by opisać wszystkie konstelacje elementów Dzieła oraz zasady jego dynamiki. W centrum moich rozważań znajdzie się zasadniczy i zarazem wyparty przez badaczy twórczości Kantora wzorzec jego obecności i jej przeobrażeń, za który uważam teologię chrześcijańską i stojące za nią wyobrażone idealne modele obecności. Ten wzorzec i te modele staną się właśnie zasadniczym przedmiotem moich analiz i interpretacji. Fragment rozdziału: Topografia „Bł...