Podczas okupacji, w odległości około trzech kilometrów od centrum miasta, w przysiółku Jastrzębia Dolnego na Pochwaciu w gospodarstwie Dominika Kani funkcjonuje sztab Rybnickiego Inspektoratu Armii Krajowej. A niedaleko od tego miejsca stał dom Florentyny Ździebło, z którego wywodzi się legendarny Kordian, Dominik Ździebło, dowódca największego Zgrupowania AK Żelbet na południu Polski, który swoimi odpowiedzialnymi decyzjami dwukrotnie zapobiegł zniszczeniu Krakowa. Niezwykły...
Książka poświęcona władcom ziem, które od XVI wieku noszą nazwę Górny Śląsk - przede wszystkim dynastii piastowskiej, w mniejszym stopniu dynastii Przemyślidów Śląskich i biskupów wrocławskich, którzy byli jednocześnie książętami nyskimi. Autor przedstawia dzieje Śląska poprzez życie jego władców, rozpoczynając od powrotu synów Władysława Wygnańca na Śląsk co było początkiem tworzenia się autonomicznego bytu quasi-państwowego, w którym pojawić się miał sejm, system prawny i ...
Mimo że moc oddziaływania afektywnego języka uwidacznia się w wielu tekstach Zyty Rudzkiej, to do tej pory utwory te nie zostały poddane analizie i interpretacji we wspomnianym kontekście. Zamierzam więc przyjrzeć się twórczości autorki "Białych klisz" przez dwojaki pryzmat: języka i krytyki afektywnej. W trzech rozdziałach interpretacyjnych planuję uważnie zbadać formę narracyjną oraz konstrukcję utworów i bohaterów ze wspomnianej perspektywy. Szczególnie ważne będą zatem dl...
Roger remiks. Juliusa Rogerera Pieśni Ludu Polskiego w Górnym Śląsku to nowe wydanie jednego z najważniejszych zbiorów śląskich pieśni ludowych z XVIII i XIX wieku. Całość opracował, krytycznym wstępem oraz komentarzami opatrzył Grzegorz Płonka (muzyk, wokalista, pisarz i publicysta z Katowic). Juliusz Roger zapisywał pieśni w polszczyźnie literackiej, z zachowaniem znaków diakrytycznych charakterystycznych dla języka polskiego. Ocalił to, co najważniejsze sens, melodię i em...
Spróbowałem w niniejszej książce opisać to, co najbardziej fascynujące w poezji Leśmiana: przemianę jako zasadę istnienia świata, człowieka, natury i miłości. Przejawiającą się chociażby w niezwykłym, barwnym i ostrym obrazie czerwonego maku, który staje się krwistym kogutem, a także w intensywnych splotach natury wydarzających się w ogrodzie, lesie, kosmosie i w człowieku; szczególnie w miłości. W czasie lektury okazało się, iż owe metamorfozy wnikają w jego wierszach cora...
Łukasz Górnicki, jeden z najwybitniejszych pisarzy renesansowych i twórca wzoru klasycznej prozy w języku polskim, za życia oddał drukarskiej prasie tylko część napisanych przez siebie dzieł. Opublikowanie po jego śmierci pozostałych w rękopisie utworów można łączyć z sensacyjnymi losami jego traktatu politycznego pt. Rozmowa Polaka z Włochem, który padł łupem literackiego złodzieja w marcu 1616 roku. W sierpniu tegoż roku synowie pisarza, Jan i Łukasz, ujawnili dokonanie pla...
Dorobek literacki Wojciecha Albińskiego (1935- 2015) jest objętościowo skromny. Składa się nań sześć książek wypełnionych krótkimi opowiadaniami. Większość z nich dotyczy spraw afrykańskich fenomenów, które zaistniały w Republice Południowej Afryki i Botswanie na przełomie XX wieku i kolejnego stulecia, choć autor nie stronił od przedstawiania rzeczywistości bardziej odległej. Chodzi o sprawy warto podkreślić jakie wydarzyły się między ludźmi; pisarza interesowały doświad...
W publikacji tej liryka kameralna, należąca do ostatniego okresu twórczości Bolesława Leśmiana, odczytywana jest jako poezja żalu, wyrastająca z trudnego do przyjęcia rozpoznania utraty dostępu do przeszłości. Przedmiotem oglądu staje się psychosomatycznie odczuwany brak. Pióro poety podąża tu tropem doświadczenia egzystencjalnego, a prawda emocjonalna uwiarygodnia od strony psychologicznej chwyty literackie i dyskretny artyzm wypowiedzi na temat przeżywanej straty. Bohater ...
Pierwsza kompletna monografia twórczości prozatorskiej Feliksa Netza, obejmująca całość jego prozy - od debiutanckiej powieści "Związek zgody" z 1968 po ostatnią "Dysharmonia caelestis" z 2005. "Coraz odważniej używa się pojęcia śląska szkoła eseju na zbiorcze określenie dorobku śląskich eseistów i eseistek, których wspólnym mianownikiem jest rozwinięta świadomość znaczenia miejsca i domu (oikologia Tadeusza Sławka i Aleksandry Kunce), historii i języka (Zbigniew Kadłubek...
Praca składa się z trzech części tematycznych, w których zawiera się łącznie szesnaście rozdziałów. Każdy z tych rozdziałów dotyczy odrębnego zagadnienia tematycznego. Kolejne części pracy zawierają rozważania umiejscowione: najpierw w szerszym kontekście ekonomicznym i zarządczym, następnie w aspekcie bezpieczeństwa pracy w podmiotach branży górniczej, a w ostatniej części koncentrujące się na problemach funkcjonowania przedsiębiorstw górniczych w odniesieniu do bezpieczeńst...
Wieloaspektowość pojęcia wolności oraz naturalnie występujące w nim antagonizmy i konflikty powodują, że mówienie o wolności zaowocowało różnorodnymi ugruntowanymi kulturowo i filozoficznie ideami wolności. Do wielu z nich odwołują się dramaturdzy i ludzie teatru XX i XXI wieku, poruszając ten problem i budując literackie oraz teatralne obrazy wolności, a także nierzadko manifestując własne, artystyczne działania wolnościowe tworzonymi tekstami i spektaklami. Zadają z tych dw...
Język obrazów filmowych nazywany bywa często językiem uniwersalnym, co implikuje, że powinien być zrozumiały dla wszystkich. Jednakże podczas przygotowania nowej wersji językowej w procesie tłumaczenia nierzadko okazuje się, że istotne są nie tylko informacje zawarte w warstwie wizualnej, ale również te, które mają podłoże kulturowe. Trudno nie zgodzić się tutaj z konstatacją Marka Hendrykowskiego, który zauważa, że[] komunikat filmowy realizuje zazwyczaj dwa wewnętrznie sp...
Rosyjskojęzyczna literatura w Izraelu jest słabo znana w Polsce. A przecież podejmuje wielkie tematy i jest świadectwem wielkich dramatów. Pozostanie przy języku rosyjskim czyni z pisarzy rosyjsko-izraelskich emigrantów na wielkim terytorium języka hebrajskiego. Podejmowanie tematów współczesnych w kontekście żydowskiego dziedzictwa kulturowego sprawia, że ukazane zostają w nowym oświetleniu. Poezja Elizavety Mikhailichenko, Gali-Dany Singer i Siemiona Kraitmana, proza Dawida...
dr hab. inż. arch. prof. uczelni Mirosław Bogdan Absolwent Wydziału Architektury Politechniki Śląskiej oraz Studium dla Architekstów i Plastyków przy Papieskiej Akademii Teologicznej w Krakowie. W latach 19932010 adiunkt na Wydziale Architektury Politechniki Politechniki Śląskiej w Gliwicach. Od 2010 roku kontynuuje działalność naukową i dydaktyczną na Wydziale Budownictwa i Architektury Politechniki Opolskiej. Obecnie po awansie naukowym w 2015 roku, pracuje jako profesor ...
Trzecia księga trylogii Blask Arcydzieł nosi podtytuł Kwintet polskich noblistów. I rzeczywiście prof. Jerzy Paszek daje tu charakterystykę pisarstwa Czesława Miłosza, Władysława S. Reymonta, Henryka Sienkiewicza, Wisławy Szymborskiej oraz Olgi Tokarczuk. Szczególnie interesujące dla Czytelnika będą zapewne rozważania dotyczące trojakiego dowcipu poetki z Krakowa oraz budowy potężnej objętościowo powieści o antytalmudyście Franku (17291791) w tomie pt. Księgi Jakubowe albo Wi...
Afrodyta i jej córki. Z zapisków domniemanego... Ptysia Alojzego to kolejna powieść znakomitego śląskiego prozaika, eseisty Witolda Turanta, jednak tym razem to dzieło stworzone z literackim rozmachem. Autor zabiera czytelnika w szalony i wyuzdany świat paryskich zaułków, gdzie główny bohater szuka... przygód? Uciech? Prawdziwego uczucia?Bezkompromisowe dzieło, które wciąga od pierwszego akapitu, ostrzegamy - bywa, że robi się bardzo gorąco! Jej babkę rżnął ponoć sam Hemingw...
Idol to powieść wprowadzająca w świat wrażliwej młodzieży, tęskniącej za przyjaźnią, akceptacją, miłością.To powieść o dojrzewaniu w dobie kultu ciała i o tym, jak trudno szukać miejsca w życiu, gdzie każdy chciałby zabłysnąć i odnieść sukces. To opowieść także dla dorosłych, którzy zbyt szybko zapominają, jakim ciężarem bywa dojrzewanie i jakiego potrzebuje wsparcia. Sonia, rozczarowana i zniechęcona, za wszelką cenę szuka autorytetu, na którym mogłaby zbudować swój wizerune...
Szychtownica to zeszyt, w którym sztygarzy odnotowują dniówki każdego górnika. Zapisy są tak ułożone, że po miesiącu można zorientować się: kto, co, kiedy robił i wycenić poszczególne zadania. Na tej podstawie oblicza się wynagrodzenie. W roku 1983 założyłem sobie również zeszyt, w którym przez kilka lat notowałem dialogi, spostrzeżenia i refleksje. Ale nie po to, żeby oceniać i nie po to, żeby wynagradzać. Interesowało mnie nade wszystko, jacy naprawdę są ci górnicy jako tac...
Mieszkałem we Wrocławiu w akademiku ze studentami z różnych krajów.Osiem lat z klubowymi przyjaciółmi eksplorowałem i zwiedzałem jaskinie.Obcokrajowcy w większości powrócili do swoich stron, koleżankii koledzy grotołazi rozpierzchli się po kilku kontynentach.Z tych kontaktów wzięły się niektóre opisane tutaj podróże.Ta książka to nie jest przewodnik.To autorskie opowiadania o odwiedzonych miejscach, o spotkanychludziach, czasami o zaskakujących zdarzeniach.Może to też zachęta...
Powstały album jest pewnego rodzaju niezwykłą opowieścią zapisem malowanym światłem, o tym, kim są dzisiejszy współcześni Żydzi, co znaczy być dziś Żydem w Polsce. Pokazuje żydowską tradycję, która jest rdzeniem żydowskiego doświadczenia odziedziczonego po przodkach, jak i tych, którzy odkryli swoją żydowskość oraz żydowską codzienność.Zamieszczone zdjęcia pokazują, że historia uczyniła z Żydów obywateli świata, którzy w diasporze budują swoją wspólnotę.
Szlagier dla Hitlera to opowieść o Górnym Śląsku, kraju szczególnym, na którym historia wypaliła bolesne piętno i przeorała bruzdami głębokich podziałów. Od tragizmu i bohaterstwa do kolaboracji. Od samorodnych talentów do pospolitości. Od znojnej pracy do ulotności muzycznych kompozycji.To historia pasji, talentu i sprzedanej duszy. Dwóch muzyków urodzonych tego samego roku w tym samym mieście na Górnym Śląsku. Melodie jednego z nich nucili w okopach żołnierze po dwóch stron...
Zdecydowana większość czytelników rozpoczyna swoją znajomość z twórczością Olgi Tokarczuk od lektury jej powieści. Bieguni, Prowadź swój pług przez kości umarłych oraz Prawiek i inne czasy to według internetowych rankingów najpopularniejsze utwory tej autorki. Warto jednak skierować swoją uwagę ku mniej oczywistym rejonom dorobku Tokarczuk reprezentowanym przez jej książki eseistyczne. Lalka i perła (2001), Moment niedźwiedzia (2012) i Czuły narrator (2020) układają się bowie...
