Podczas okupacji, w odległości około trzech kilometrów od centrum miasta, w przysiółku Jastrzębia Dolnego na Pochwaciu w gospodarstwie Dominika Kani funkcjonuje sztab Rybnickiego Inspektoratu Armii Krajowej. A niedaleko od tego miejsca stał dom Florentyny Ździebło, z którego wywodzi się legendarny Kordian, Dominik Ździebło, dowódca największego Zgrupowania AK Żelbet na południu Polski, który swoimi odpowiedzialnymi decyzjami dwukrotnie zapobiegł zniszczeniu Krakowa. Niezwykły...
Książka poświęcona władcom ziem, które od XVI wieku noszą nazwę Górny Śląsk - przede wszystkim dynastii piastowskiej, w mniejszym stopniu dynastii Przemyślidów Śląskich i biskupów wrocławskich, którzy byli jednocześnie książętami nyskimi. Autor przedstawia dzieje Śląska poprzez życie jego władców, rozpoczynając od powrotu synów Władysława Wygnańca na Śląsk co było początkiem tworzenia się autonomicznego bytu quasi-państwowego, w którym pojawić się miał sejm, system prawny i ...
Mimo że moc oddziaływania afektywnego języka uwidacznia się w wielu tekstach Zyty Rudzkiej, to do tej pory utwory te nie zostały poddane analizie i interpretacji we wspomnianym kontekście. Zamierzam więc przyjrzeć się twórczości autorki "Białych klisz" przez dwojaki pryzmat: języka i krytyki afektywnej. W trzech rozdziałach interpretacyjnych planuję uważnie zbadać formę narracyjną oraz konstrukcję utworów i bohaterów ze wspomnianej perspektywy. Szczególnie ważne będą zatem dl...
Roger remiks. Juliusa Rogerera Pieśni Ludu Polskiego w Górnym Śląsku to nowe wydanie jednego z najważniejszych zbiorów śląskich pieśni ludowych z XVIII i XIX wieku. Całość opracował, krytycznym wstępem oraz komentarzami opatrzył Grzegorz Płonka (muzyk, wokalista, pisarz i publicysta z Katowic). Juliusz Roger zapisywał pieśni w polszczyźnie literackiej, z zachowaniem znaków diakrytycznych charakterystycznych dla języka polskiego. Ocalił to, co najważniejsze sens, melodię i em...
Spróbowałem w niniejszej książce opisać to, co najbardziej fascynujące w poezji Leśmiana: przemianę jako zasadę istnienia świata, człowieka, natury i miłości. Przejawiającą się chociażby w niezwykłym, barwnym i ostrym obrazie czerwonego maku, który staje się krwistym kogutem, a także w intensywnych splotach natury wydarzających się w ogrodzie, lesie, kosmosie i w człowieku; szczególnie w miłości. W czasie lektury okazało się, iż owe metamorfozy wnikają w jego wierszach cora...
Łukasz Górnicki, jeden z najwybitniejszych pisarzy renesansowych i twórca wzoru klasycznej prozy w języku polskim, za życia oddał drukarskiej prasie tylko część napisanych przez siebie dzieł. Opublikowanie po jego śmierci pozostałych w rękopisie utworów można łączyć z sensacyjnymi losami jego traktatu politycznego pt. Rozmowa Polaka z Włochem, który padł łupem literackiego złodzieja w marcu 1616 roku. W sierpniu tegoż roku synowie pisarza, Jan i Łukasz, ujawnili dokonanie pla...
Dorobek literacki Wojciecha Albińskiego (1935- 2015) jest objętościowo skromny. Składa się nań sześć książek wypełnionych krótkimi opowiadaniami. Większość z nich dotyczy spraw afrykańskich fenomenów, które zaistniały w Republice Południowej Afryki i Botswanie na przełomie XX wieku i kolejnego stulecia, choć autor nie stronił od przedstawiania rzeczywistości bardziej odległej. Chodzi o sprawy warto podkreślić jakie wydarzyły się między ludźmi; pisarza interesowały doświad...
W publikacji tej liryka kameralna, należąca do ostatniego okresu twórczości Bolesława Leśmiana, odczytywana jest jako poezja żalu, wyrastająca z trudnego do przyjęcia rozpoznania utraty dostępu do przeszłości. Przedmiotem oglądu staje się psychosomatycznie odczuwany brak. Pióro poety podąża tu tropem doświadczenia egzystencjalnego, a prawda emocjonalna uwiarygodnia od strony psychologicznej chwyty literackie i dyskretny artyzm wypowiedzi na temat przeżywanej straty. Bohater ...
Pierwsza kompletna monografia twórczości prozatorskiej Feliksa Netza, obejmująca całość jego prozy - od debiutanckiej powieści "Związek zgody" z 1968 po ostatnią "Dysharmonia caelestis" z 2005. "Coraz odważniej używa się pojęcia śląska szkoła eseju na zbiorcze określenie dorobku śląskich eseistów i eseistek, których wspólnym mianownikiem jest rozwinięta świadomość znaczenia miejsca i domu (oikologia Tadeusza Sławka i Aleksandry Kunce), historii i języka (Zbigniew Kadłubek...
Beata Tomanek od 18 lat zachęca słuchaczy Radia Katowice, żeby stawali się kronikarzami swoich czasów. Uświadamia wartość rodzinnych dokumentów, dzienników, starych kronik i fotografii oraz ich znaczenie dla historii powszechnej. Efektem tych spotkań i rozmów jest ksiązka zawierająca 15 zapisów takich właśnie spotkań - rozmów z osobami zapisującymi dzieje swoich prezodków, rodzinn, przyjaciół. Każda z postaci ma do opowiedzenia niezwykła historię, będącą elementem szerszej pa...
Praca składa się z trzech części tematycznych, w których zawiera się łącznie szesnaście rozdziałów. Każdy z tych rozdziałów dotyczy odrębnego zagadnienia tematycznego. Kolejne części pracy zawierają rozważania umiejscowione: najpierw w szerszym kontekście ekonomicznym i zarządczym, następnie w aspekcie bezpieczeństwa pracy w podmiotach branży górniczej, a w ostatniej części koncentrujące się na problemach funkcjonowania przedsiębiorstw górniczych w odniesieniu do bezpieczeńst...
Wieloaspektowość pojęcia wolności oraz naturalnie występujące w nim antagonizmy i konflikty powodują, że mówienie o wolności zaowocowało różnorodnymi ugruntowanymi kulturowo i filozoficznie ideami wolności. Do wielu z nich odwołują się dramaturdzy i ludzie teatru XX i XXI wieku, poruszając ten problem i budując literackie oraz teatralne obrazy wolności, a także nierzadko manifestując własne, artystyczne działania wolnościowe tworzonymi tekstami i spektaklami. Zadają z tych dw...
Język obrazów filmowych nazywany bywa często językiem uniwersalnym, co implikuje, że powinien być zrozumiały dla wszystkich. Jednakże podczas przygotowania nowej wersji językowej w procesie tłumaczenia nierzadko okazuje się, że istotne są nie tylko informacje zawarte w warstwie wizualnej, ale również te, które mają podłoże kulturowe. Trudno nie zgodzić się tutaj z konstatacją Marka Hendrykowskiego, który zauważa, że[] komunikat filmowy realizuje zazwyczaj dwa wewnętrznie sp...
Rosyjskojęzyczna literatura w Izraelu jest słabo znana w Polsce. A przecież podejmuje wielkie tematy i jest świadectwem wielkich dramatów. Pozostanie przy języku rosyjskim czyni z pisarzy rosyjsko-izraelskich emigrantów na wielkim terytorium języka hebrajskiego. Podejmowanie tematów współczesnych w kontekście żydowskiego dziedzictwa kulturowego sprawia, że ukazane zostają w nowym oświetleniu. Poezja Elizavety Mikhailichenko, Gali-Dany Singer i Siemiona Kraitmana, proza Dawida...
dr hab. inż. arch. prof. uczelni Mirosław Bogdan Absolwent Wydziału Architektury Politechniki Śląskiej oraz Studium dla Architekstów i Plastyków przy Papieskiej Akademii Teologicznej w Krakowie. W latach 19932010 adiunkt na Wydziale Architektury Politechniki Politechniki Śląskiej w Gliwicach. Od 2010 roku kontynuuje działalność naukową i dydaktyczną na Wydziale Budownictwa i Architektury Politechniki Opolskiej. Obecnie po awansie naukowym w 2015 roku, pracuje jako profesor ...
Na książkę składają się interpretacje trzech utworów Józefa Wittlina. Pierwsza z nich dotyczy Elegii do Homera i wielokrotnie poprawianych przez tłumacza przekładów Odysei, w której poeta dostrzegał odbicie najtrudniejszych doświadczeń człowieka XX wieku. Druga, omówienie poematu Ból drzewa, pochodzącego z debiutanckich Hymnów, będących reakcją na koszmar I wojny światowej, eksponuje podmiotowy charakter tego, co nieludzkie, a co towarzyszy człowiekowi i z nim współodczuwa. B...
W historii literatury odnotowano jego nazwisko. Wspominają jego twórczość: Piotr Kuncewicz, Lesław Bartelski, Bogdan Snoch, jego dorobek jest zaznaczony w monografii W. Nawrockiego i M. Fazana: Katowickie środowisko literackie. Wyróżniono go m.in. w 1969 w Rybniku w trakcie Rybnickich Dni Literatury Złotą Lampką Górniczą. Długo był wśród nas, napisał wiele mądrych, ciekawych, artystycznie interesujących wierszy. Dlaczego o nim niemalże zapomnieliśmy...? [Z przedmowy Tadeusza ...
Teatr indygenny Floyda Favela i inne esejePomysł na książkę, zbierającą i komentującą twórczość eseistyczną Favela, powstał wiele lat temu i stopniowo krystalizował się w trakcie naszych kolejnych pobytów w rezerwacie Poundmaker. Serię spotkań z Floydem Favelem zapoczątkował w roku 2012 wywiad, który przeprowadziła z nim Eugenia Sojka, która rok później miała możliwość podpatrywania, jak powstaje adaptacja Antygony w jego reżyserii (autorką tekstu była Deanne Kasokeo), spekta...
Przemówienia z lat 1904-1918Kiedy otrzymałem z rąk Pana Senatora RP Bronisława Korfantego zbiór dokumentów niemieckiego parlamentu (Reichstagu) i sejmu pruskiego (Landtagu) z wystąpieniami Wojciecha Korfantego wygłoszonymi w latach 19041918, nie miałem najmniejszej wątpliwości. Ten właśnie tom powinien się ukazać. Nie tylko ze względu na osobę przemawiającego z czasem najwybitniejszego Ślązaka XX wieku przełomowy moment historyczny, w którym były one wygłaszane, sądy współkre...
Szanowni Czytelnicy, z pewnością nie jeden z Was zastanawia się co to cyklotymia. Otóż cyklotymia jest łagodniejszą formą choroby afektywnej dwubiegunowej. Obydwa te schorzenia charakteryzują się naprzemiennym występowaniem po sobie stanów manii/ hipomani oraz depresji. Taki emocjonalny rollercoaster. Cyklotymia to dolegliwość, która też dotknęła mnie. Pisanie wierszy jest dla mnie autoterapią, która pomaga mi zmagać się z tą chorobą. Czasem przelewam swoje smutki na papier, ...
Oni, uważający się dotąd za animatorów postępu i rozwoju, okazują się wyrobnikami cynicznych łotrów, którzy imają się wszelkich, najpodlejszych sposobów tylko i wyłącznie w celu zdobywania i utrzymywania władzy. Jak gdyby sprawowanie władzy było celem samym w sobie, a nie środkiem do ulepszania homo sapiens, jego sposobu myślenia, pracy, rozwoju. Jasnym również było, że nie ma granic dla owejżądzy zdobywania, podboju. Założyli, że uda się wierząc w uczciwość i dyskrecję ucze...
