Praca składa się z trzech części tematycznych, w których zawiera się łącznie szesnaście rozdziałów. Każdy z tych rozdziałów dotyczy odrębnego zagadnienia tematycznego. Kolejne części pracy zawierają rozważania umiejscowione: najpierw w szerszym kontekście ekonomicznym i zarządczym, następnie w aspekcie bezpieczeństwa pracy w podmiotach branży górniczej, a w ostatniej części koncentrujące się na problemach funkcjonowania przedsiębiorstw górniczych w odniesieniu do bezpieczeńst...
Wieloaspektowość pojęcia wolności oraz naturalnie występujące w nim antagonizmy i konflikty powodują, że mówienie o wolności zaowocowało różnorodnymi ugruntowanymi kulturowo i filozoficznie ideami wolności. Do wielu z nich odwołują się dramaturdzy i ludzie teatru XX i XXI wieku, poruszając ten problem i budując literackie oraz teatralne obrazy wolności, a także nierzadko manifestując własne, artystyczne działania wolnościowe tworzonymi tekstami i spektaklami. Zadają z tych dw...
Język obrazów filmowych nazywany bywa często językiem uniwersalnym, co implikuje, że powinien być zrozumiały dla wszystkich. Jednakże podczas przygotowania nowej wersji językowej w procesie tłumaczenia nierzadko okazuje się, że istotne są nie tylko informacje zawarte w warstwie wizualnej, ale również te, które mają podłoże kulturowe. Trudno nie zgodzić się tutaj z konstatacją Marka Hendrykowskiego, który zauważa, że[] komunikat filmowy realizuje zazwyczaj dwa wewnętrznie sp...
Rosyjskojęzyczna literatura w Izraelu jest słabo znana w Polsce. A przecież podejmuje wielkie tematy i jest świadectwem wielkich dramatów. Pozostanie przy języku rosyjskim czyni z pisarzy rosyjsko-izraelskich emigrantów na wielkim terytorium języka hebrajskiego. Podejmowanie tematów współczesnych w kontekście żydowskiego dziedzictwa kulturowego sprawia, że ukazane zostają w nowym oświetleniu. Poezja Elizavety Mikhailichenko, Gali-Dany Singer i Siemiona Kraitmana, proza Dawida...
dr hab. inż. arch. prof. uczelni Mirosław Bogdan Absolwent Wydziału Architektury Politechniki Śląskiej oraz Studium dla Architekstów i Plastyków przy Papieskiej Akademii Teologicznej w Krakowie. W latach 19932010 adiunkt na Wydziale Architektury Politechniki Politechniki Śląskiej w Gliwicach. Od 2010 roku kontynuuje działalność naukową i dydaktyczną na Wydziale Budownictwa i Architektury Politechniki Opolskiej. Obecnie po awansie naukowym w 2015 roku, pracuje jako profesor ...
Trzecia księga trylogii Blask Arcydzieł nosi podtytuł Kwintet polskich noblistów. I rzeczywiście prof. Jerzy Paszek daje tu charakterystykę pisarstwa Czesława Miłosza, Władysława S. Reymonta, Henryka Sienkiewicza, Wisławy Szymborskiej oraz Olgi Tokarczuk. Szczególnie interesujące dla Czytelnika będą zapewne rozważania dotyczące trojakiego dowcipu poetki z Krakowa oraz budowy potężnej objętościowo powieści o antytalmudyście Franku (17291791) w tomie pt. Księgi Jakubowe albo Wi...
Afrodyta i jej córki. Z zapisków domniemanego... Ptysia Alojzego to kolejna powieść znakomitego śląskiego prozaika, eseisty Witolda Turanta, jednak tym razem to dzieło stworzone z literackim rozmachem. Autor zabiera czytelnika w szalony i wyuzdany świat paryskich zaułków, gdzie główny bohater szuka... przygód? Uciech? Prawdziwego uczucia?Bezkompromisowe dzieło, które wciąga od pierwszego akapitu, ostrzegamy - bywa, że robi się bardzo gorąco! Jej babkę rżnął ponoć sam Hemingw...
Idol to powieść wprowadzająca w świat wrażliwej młodzieży, tęskniącej za przyjaźnią, akceptacją, miłością.To powieść o dojrzewaniu w dobie kultu ciała i o tym, jak trudno szukać miejsca w życiu, gdzie każdy chciałby zabłysnąć i odnieść sukces. To opowieść także dla dorosłych, którzy zbyt szybko zapominają, jakim ciężarem bywa dojrzewanie i jakiego potrzebuje wsparcia. Sonia, rozczarowana i zniechęcona, za wszelką cenę szuka autorytetu, na którym mogłaby zbudować swój wizerune...
Szychtownica to zeszyt, w którym sztygarzy odnotowują dniówki każdego górnika. Zapisy są tak ułożone, że po miesiącu można zorientować się: kto, co, kiedy robił i wycenić poszczególne zadania. Na tej podstawie oblicza się wynagrodzenie. W roku 1983 założyłem sobie również zeszyt, w którym przez kilka lat notowałem dialogi, spostrzeżenia i refleksje. Ale nie po to, żeby oceniać i nie po to, żeby wynagradzać. Interesowało mnie nade wszystko, jacy naprawdę są ci górnicy jako tac...
Mieszkałem we Wrocławiu w akademiku ze studentami z różnych krajów.Osiem lat z klubowymi przyjaciółmi eksplorowałem i zwiedzałem jaskinie.Obcokrajowcy w większości powrócili do swoich stron, koleżankii koledzy grotołazi rozpierzchli się po kilku kontynentach.Z tych kontaktów wzięły się niektóre opisane tutaj podróże.Ta książka to nie jest przewodnik.To autorskie opowiadania o odwiedzonych miejscach, o spotkanychludziach, czasami o zaskakujących zdarzeniach.Może to też zachęta...
Powstały album jest pewnego rodzaju niezwykłą opowieścią zapisem malowanym światłem, o tym, kim są dzisiejszy współcześni Żydzi, co znaczy być dziś Żydem w Polsce. Pokazuje żydowską tradycję, która jest rdzeniem żydowskiego doświadczenia odziedziczonego po przodkach, jak i tych, którzy odkryli swoją żydowskość oraz żydowską codzienność.Zamieszczone zdjęcia pokazują, że historia uczyniła z Żydów obywateli świata, którzy w diasporze budują swoją wspólnotę.
Szlagier dla Hitlera to opowieść o Górnym Śląsku, kraju szczególnym, na którym historia wypaliła bolesne piętno i przeorała bruzdami głębokich podziałów. Od tragizmu i bohaterstwa do kolaboracji. Od samorodnych talentów do pospolitości. Od znojnej pracy do ulotności muzycznych kompozycji.To historia pasji, talentu i sprzedanej duszy. Dwóch muzyków urodzonych tego samego roku w tym samym mieście na Górnym Śląsku. Melodie jednego z nich nucili w okopach żołnierze po dwóch stron...
Zdecydowana większość czytelników rozpoczyna swoją znajomość z twórczością Olgi Tokarczuk od lektury jej powieści. Bieguni, Prowadź swój pług przez kości umarłych oraz Prawiek i inne czasy to według internetowych rankingów najpopularniejsze utwory tej autorki. Warto jednak skierować swoją uwagę ku mniej oczywistym rejonom dorobku Tokarczuk reprezentowanym przez jej książki eseistyczne. Lalka i perła (2001), Moment niedźwiedzia (2012) i Czuły narrator (2020) układają się bowie...
Legenda i prawda. Eliasz i Pistulka w kulturze śląskiej[Niniejsza praca] w serii kolejnych przybliżeń powinna doprowadzić nas do właściwego przedmiotu rozważań, do zapomnianych kart śląskiego pitavalu, którym będzie owa wspomniana na początku, niedokończona, mająca wszelkie szanse na długie trwanie, a mimo to zgasła regionalna legenda o pewnej parze łotrzyków, których wspólna pamięć bez wahania również zaliczyła do szlachetnych rozbójników i równaczy świata.Prawzorem owych he...
Historia niezwykłego znaleziska dokonanego w carskiej Rosji Lubimy się bać pod warunkiem, że seans ma happy end. Życie jednak pisze swoje scenariusze. Przyszła pandemia, potem podły car wywołał wojnę. Czy warto się dodatkowo stresować? Zaryzykujmy. Co łączy znalezione w tajdze przed stu laty przedmioty, ze Ślązakiem uciekającym z sowieckiej niewoli? Właściwości tych przedmiotów budziły zdumienie. Oficerowie, uczeni ZSRR i III Rzeszy robili wszystko, by je zdobyć i wykorzyst...
Cechą szczególną współczesnych badań przekładoznawczych jest interdyscyplinarność, która pozwala traktować je jako wielowymiarowy fenomen z pogranicza wielu dziedzin humanistyki. Ta interdyscyplinarna otwartość widoczna jest również w artykułach, które prezentujemy w kolejnym szóstym już tomie monografii Przestrzenie przekładu. Przyjęta przez nas formuła wymiana doświadczeń pomiędzy traduktologami reprezentującymi nie tylko różne języki, ale też różne obszary zainteresowań po...
W książce zawarłem głównie eseje, szkice i opowieści, które ukazały się łamach miesięczników "Śląsk", "Odra" i "Twórczość" w latach 2009-2020. Jest tutaj też kilka tekstów dotychczas niepublikowanych. W przypadku tych pierwszych uznałem za stosowne, pod naporem pojawiających się wydarzeń, dokonać nieznacznej aktualizacji, tak, aby nie znalazły się w sprzeczności z zaistniałymi faktami. No cóż, historia nigdy nie zatrzymuje się i może się okazać, iż gdy Czytelnik weźmie tę ks...
Kobieta postrzegana jest często jako przedstawicielka tak zwanej słabej płci. Ów stereotyp mógł się przyjąć z uwagi na jej z pozoru słabsze uwarunkowania fizyczne. Drobna budowa ciała, mniejsza siła oraz brak chęci dominacji sprawiły, że kobieta z założenia znalazła się na nieuprzywilejowanej pozycji. Jednak przyjęcie na siebie trudów życia codziennego plasuje ją niekwestionowanie na najwyższym stopniu podium, przeznaczonym dla zawodników walczących na ringu codzienności wbre...
Celem podjętych w prezentowanej rozprawie badań jest analiza semantyczna i pragmatyczna aforyzmów rosyjskich. Wybrane zostały aforyzmy zawierające frazemy pochodzenia biblijnego [...]. Jako cezura, pozwalająca określić ramy współczesnej aforystyki, posłużył 1991 rok, czyli początek wielkich rosyjskich przemian, jakie nastąpiły zarówno w sferze politycznej, gospodarczej, jak i kulturowej, mentalnej oraz religijnej. Istotny był przy tym rok publikacji danego aforyzmu, bądź to w...
Słówa kluczowe: prawda, aletyka, dobro, agatyka, czas rzeczywisty, intradyscyplinarnośćWydane w połowie marca 2022 Wprowadzenie do etyki czasownikowej to pierwsza polska książka, w której odnotowano początek wojny rosyjsko-ukraińskiej. Autor nie relacjonuje wydarzeń, ale bada istotę prawdy, dobra i piękna wartości najważniejszych dla kultury europejskiej i od wieków gwałconych przez Rosję bez względu na panujący tam ustrój. Tematem książki jest definiowane czasownikowo dobro ...
Trzecia edycja Z Rosji do Izraela dzięki przemyślanej i konsekwentnie zrealizowanej kompozycji wysokiej próby tłumaczeniom towarzyszą omówienia biografii poszczególnych autorek i autorów oraz charakterystyka tematyczno-problemowej dominanty ich utworów stanowi źródło wiedzy wciąż trudno dostępnej. O literaturze rosyjsko-izraelskiej, jej autorkach i autorach, historii, specyfice, kontekstualnych zakotwiczeniach, różnorodności form wiemy wciąż zdecydowanie za mało. Dlatego cykl...
Wikientij Wieriesajew właśc. Wikientij Smidowicz, urodził się 4/16 stycznia 1867 w Tule, zmarł 3 czerwca 1945 w Moskwie. Rosyjski pisarz i lekarz polskiego pochodzenia. W Polsce znany jest m.in. z powieści Spowiedź lekarza (1902), Siostry (1933), ze Wspomnień (1951) i szkiców Puszkin żywy (1978). Sopra la morte, swoisty notatnik literacki, to zbiór uwag o sztuce tworzenia, relacjach między pisarstwem, malarstwem i rzeźbą, o życiu i jego wyobrażeniach, a także o starości i umi...
Historia cywilizacji obfituje w przykłady ilustrujące powtarzalność zarówno w wymiarze jednostkowym, jak i społecznym. Kultura żywi się replikami, kopiami, imitacjami, efektem mise en abyme czy odbiciem lustrzanym. Choć dualizm może wydawać się wynalazkiem współczesnym, powstałym w epoce, w której zwielokrotnianie stało się sposobem tworzenia i zarazem kluczem do interpretacji, to jednak jego obecność odnotowuje się od czasów starożytnych. Pojęcie dualizmu (łac. dualis) skłan...
Siergiej Andriejewski, poeta i krytyk, prawnik i charyzmatyczny mówca sądowy, urodził się w 1848 roku w rodzinie szlacheckiej we wsi Aleksandrowka w guberni Jekaterynosławskiej, zmarł w Piotrogradzie w roku 1918. Pozostawił po sobie liczne wiersze, prace krytyczne, mowy sądowe. Siemion Wengerow pisał o nim, że był poetą i krytykiem dla nielicznych, a Zinaida Gippius przypominała, że uważano go za dyletanta: artyści za dyletanta w sztuce, adwokaci w adwokaturze. Najważniejsze ...
Pamiętnik rdzennej AmerykankiKobieta, która czuwa nad światem jest książką o pamięci i splątanych losach rodziny o mieszanych, amerykańsko-indiańskich korzeniach. Przez pryzmat doświadczeń osobistych, Hogan porusza ważkie kwestie dotyczące tożsamości kulturowej, traumy kolonialnej, kulturowego odrodzenia i uzdrowienia oraz relacji między człowiekiem a światem przyrody. Zapiski autorki są cennym wprowadzeniem do tradycyjnego świata wartości rdzennej ludności Ameryki Północnej,...
Książka Marii Korusiewicz pomyślana jest jako pełna dygresji wędrówka poprzez labirynty kultury i czasu śladami ludzkiego doświadczania skończoności obecnej w istnieniu. [] Skomplikowana ścieżka, jaką podąża czytelnik sama przypomina nieco japoński ogród; idziemy po kolejnych kamieniach, poprzez kolejne zakręty, które odsłaniają nowe widoki i perspektywy nie zmieniając jednak podstawowego kierunku. [] Monografia wpisuje się tym samym w ponowoczesną myśl waloryzującą nietrwało...
Lovecraft, który umierał w bólu i poczuciu niedocenienia (do samego końca posiadał niewyczerpane pokłady energii intelektualnej) nie śnił nawet, że jego opowiadania staną się przedmiotem tak intensywnej i długofalowej eksploatacji. Wydaje się, że choć opisana przez niego groza została już wielokrotnie przetworzona i przefiltrowana przez kulturę, przybierając wszelkie możliwe formy, to jej rdzeń lęk przez nieznanym dopiero teraz zaczyna być odtwarzany w utworach (także polskic...
Wydanie dwujęzyczne polsko-angielskie, z języka angielskiego przełożył Henryk CierniakLee Slonimsky - amerykański poeta, spokrewniony z polskim poetą Antonim Słonimskim, opublikował w Stanach Zjednoczonych dziewięć zbiorów poezji. Chronologicznie trzeci z nich, ujęty w formę niekonwencjonalnych sonetów, cykl zatytułowany "Pythagoras in Love" z satysfakcją oddajemy teraz w ręce naszych Czytelników, w wersji dwujęzycznej, polskiej i angielskiej, po wcześniejszych publikcjach zb...
Książka skupia się na analizie porównawczej wybranych angielskich konstrukcji czasowo-aspektowych z potencjalnymi odpowiednikami przekładowymi w języku polskim. Akcent stawiany jest na aspekt nieobecny w języku polskim, czyli aspekt ciągły, ang. progressive, także aspekt dokonany, w monografii określony uprzednim', ang. perfect, w stosunku do aspektu prostego, ang. simple, w czasie teraźniejszym, ang. simple present, i w czasie przeszłym, ang. simple past.Autorka zwraca uwagę...
To wiarygodny dokument o losach intelektualisty, także polityka, w okresie PRL i III RP, a więc o samej Polsce w tym czasie. Niezwykle interesująca w warstwie faktograficznej, szczera i pozbawiona jakiejkolwiek minoderii, oryginalnie skonstruowana. Zwraca szczególną uwagę umiejętnie i kompetentnie podanie warstwy politycznej, a liczne fragmenty mogą zainteresować nie tylko historyków życia społecznego. Czyta się bardzo dobrze.Wszystko co stanowi tę opowieść miało mie...
Książka przedstawia kolegiatę Sainte-Waudru w Mons jako architektoniczne dziedzictwo gotyckiego brabanckiego stylu. Opis katedry Sint-Rombouts w Mechelen (XIIIXIV w.) z wielką dzwonnicą miejską le Beffroi, pierwszego kościoła zbudowanego w tym stylu i jej porównanie z kolegiatą w Mons umacnia znaczenie architektury gotyckiej na ziemi belgijskiej. Dokonuje się przy tym odniesienia do źródła architektury gotyckiej, bazyliki Saint-Denis pod Paryżem (11401144). Jej twórca, opat S...
Urodzony w 1956 r. w Zgierzu. Poeta, prozaik, malarz, twórca teatru. Debiut teatralny (zaocznie) u Andrzeja Wajdy w latach 80. XX w., spektakl Strojenie. W 1992 r. założył w Rybniku pierwszy teatr plastyczny Paparapa, a potem Teatr Mariana Bednarka, który działał m.in. przy Domu Kultury w Rybniku-Boguszowicach do 1920 r. Autor tomików wierszy: Kawałek życiorysu (1991), Notatki z prowincj (1998), Granice-Graniczki (2004), Kim jestem? (2007), Obrazowiersze (2008), Rozmowa z pta...
Celem mojej książki jest zatem prezentacja sylwetek najpopularniejszych polskich pisarek i poetek XIX i XX wieku []. Z jednej strony przypominam w niej najważniejsze fakty związane z życiem tych wybitnych autorek, ich najlepsze powieści i tomy poetyckie, z drugiej przybliżam wydarzenia i utwory zapomniane, często nieznane Czytelniczkom i Czytelnikom niezajmującym się na co dzień badaniem literatury, ale zawsze interesujące i frapujące. Czasem daję zaledwie zarys postaci i je...
Poetka, eseistka, badaczka literatury XVII wieku, profesor nauk humanistycznych dr hab., związana z Uniwersytetem Mikołaja Kopernika w Toruniu. Autorka pięciu tomów poezji: Nikt nie kłamie (1980),Wróżba (1981), Cztery strony światła (1986), Kaktusowe ogrody. Wiersze z Afryki (1990), Mała wyspa. A Little Island (1996). Publikuje wiersze w czasopismach: Nowy Wyraz, Poezja, Przegląd Artystyczno-Literacki, Twórczość, Topos, Akcent. Zainteresowania naukowe: poezja metafizyczna XVI...
Książka-rozmowa między pisarzami, poetami, przyjaciółmi - Martą Fox i Jerzym Fryckowskim. Na poważnie i zabawnie. O literaturze, historiach miłosnych, śmierci, rodzinie, ale też programach telewizyjnych czy... plackach ziemniaczanych. Lektura na lato i lata! Miałaś szczęście do mężczyzn!Ja miałam szczęście do mężczyzn? Jurku, na bogów wszelakich, to oni mieli szczęście do mnie! Nareszcie zaczynam to w sobie doceniać!*Co zapisane, to przyklepane. I łatwiej zobaczyć życie, ja...
Drogi Czytelniku! Ta bajeczna opowieść o Smoku Erwinie pozwoli Ci rozeznać się we własnych emocjach, zaakceptować inność, podpowie, jak podejmować wspólne działania. Może zachęci Cię do zgłębiania wiedzy o ekologii? Uwierz, jeśli ktoś może uratować naszą planetę, to TY! Dzięki tej opowieści na pewno uwierzysz we własną sprawczość i będziesz pozytywnie nastawiony do codzienności. Może nauczysz się piosenek, które śpiewają dzieci? ...
Nostalgia do PRL może sprawić, że ta książka wyda się bliska czytelnikom. Polskie realia życia za żelazną kurtyną, starszym znane z autopsji, młodszym z filmów, książek i z relacji dziadków lub rodziców, możemy skonfrontować z doświadczeniami naszych sąsiadów. Ta sąsiedzka opowieść obejmuje zdarzenia i postaci istotne w historii NRD, w Polsce natomiast przeważnie mało znane. Książka wzbogaca polski obraz enerdówka, którego nazwa, w tym pisownia, zdradza poczucie wyższości P...
Spotkajmy się jeszcze raz, czyli 30 rozmów z ciekawymi ludźmi to zbiór najbardziej interesujących wywiadów z ludźmi teatru, filmu, muzyki, rozrywki, literatury szeroko rozumianej kultury, które ukazały się na przestrzeni 10 lat na naszych łamach. W grudniu 2025 roku mija bowiem 10 lat od wznowienia druku gazety Goniec Górnośląski. Nie planując żadnej wielkiej jubileuszowej fety, pragnę jednak tę moją dekadę z tytułem zaakcentować w ten właśnie sposób wydawnictwem w formie k...
Zbiór siedmu baśni filozoficznych autorstwa Mirosława Piróga, filozofa z Uniwersytetu Śląskiego. Autor interesuje się psychologią głębi C.G. Junga i filozofią religii. Prowadzi w świecie realnym, wraz z Małgorzatą Kunysz, Akademię Jungowską, a w świecie wirtualnym blog Inne myśli. Od 1998 roku daje wykłady, warsztaty i seminaria ukazujące powiązania pomiędzy współczesną filozofią i psychologią a starożytnymi tradycjami mądrościowymi. Słowa, którymi władam, powietrzem są tyl...
Z drugiego końca kraju do Miasta na B. trafia Tatko. To znaczy jeszcze nim nie jest, jeszcze może zdobywać świat, jeszcze kartkuje scenariusz życia, na marginesach dopisując sobie pomysły, nowe postaci do obsady. Co on chce napisać? Nie jest biegły w pisaniu, za to umie działać. Intuicyjnie tworzy więc zarys akcji, zgrabnie ją rozwija, wyzwala perypetie, a na punkt kulminacyjny wręcz się wspina, żeby być jeszcze bardziej widocznym. Taki jest ten Tatko. A potem już szybki fini...
Czwarta księga serii Blask Arcydzieł zawiera eseje prof. Jerzego Paszka publikowane w latach 2023-2025 w miesięczniku Śląsk (z wyjątkiem dwu tekstów z roku 2015 i 2026). Tom podzielono na trzy części Kontynuacje, Inkorporacje i Autoprezentacje. W części pierwszej autor rozszerza swoje charakterystyki Pana Tadeusza i Lalki, sygnalizuje odkrycie rękopisu Podróży do Ziemi Świętej z Neapolu Juliusza Słowackiego, przypomina nowele i powieści Stefana Żeromskiego (porównując natu...
Podczas okupacji, w odległości około trzech kilometrów od centrum miasta, w przysiółku Jastrzębia Dolnego na Pochwaciu w gospodarstwie Dominika Kani funkcjonuje sztab Rybnickiego Inspektoratu Armii Krajowej. A niedaleko od tego miejsca stał dom Florentyny Ździebło, z którego wywodzi się legendarny Kordian, Dominik Ździebło, dowódca największego Zgrupowania AK Żelbet na południu Polski, który swoimi odpowiedzialnymi decyzjami dwukrotnie zapobiegł zniszczeniu Krakowa. Niezwykły...
Książka poświęcona władcom ziem, które od XVI wieku noszą nazwę Górny Śląsk - przede wszystkim dynastii piastowskiej, w mniejszym stopniu dynastii Przemyślidów Śląskich i biskupów wrocławskich, którzy byli jednocześnie książętami nyskimi. Autor przedstawia dzieje Śląska poprzez życie jego władców, rozpoczynając od powrotu synów Władysława Wygnańca na Śląsk co było początkiem tworzenia się autonomicznego bytu quasi-państwowego, w którym pojawić się miał sejm, system prawny i ...
Mimo że moc oddziaływania afektywnego języka uwidacznia się w wielu tekstach Zyty Rudzkiej, to do tej pory utwory te nie zostały poddane analizie i interpretacji we wspomnianym kontekście. Zamierzam więc przyjrzeć się twórczości autorki "Białych klisz" przez dwojaki pryzmat: języka i krytyki afektywnej. W trzech rozdziałach interpretacyjnych planuję uważnie zbadać formę narracyjną oraz konstrukcję utworów i bohaterów ze wspomnianej perspektywy. Szczególnie ważne będą zatem dl...
Roger remiks. Juliusa Rogerera Pieśni Ludu Polskiego w Górnym Śląsku to nowe wydanie jednego z najważniejszych zbiorów śląskich pieśni ludowych z XVIII i XIX wieku. Całość opracował, krytycznym wstępem oraz komentarzami opatrzył Grzegorz Płonka (muzyk, wokalista, pisarz i publicysta z Katowic). Juliusz Roger zapisywał pieśni w polszczyźnie literackiej, z zachowaniem znaków diakrytycznych charakterystycznych dla języka polskiego. Ocalił to, co najważniejsze sens, melodię i em...
Nowa powieść Dariusza Zalegi historyka, dziennikarza, a przede wszystkim pasjonata Śląska i jego niepokornej, ludowej historii. Autora m.in. książki Chachary. Ludowa historia Górnego Śląska Ziemowit Szczerek: Lubię historie alternatywne, a im bardziej wkręcające się w detale rzeczywistości tym lepiej. Pół albo i więcej życia żyłem obok Śląska, może trochę w jego cieniu, może trochę go sam, na własny użytek, sobie zacieniając, i patrzę na ten region jako coś nie własne...
Spróbowałem w niniejszej książce opisać to, co najbardziej fascynujące w poezji Leśmiana: przemianę jako zasadę istnienia świata, człowieka, natury i miłości. Przejawiającą się chociażby w niezwykłym, barwnym i ostrym obrazie czerwonego maku, który staje się krwistym kogutem, a także w intensywnych splotach natury wydarzających się w ogrodzie, lesie, kosmosie i w człowieku; szczególnie w miłości. W czasie lektury okazało się, iż owe metamorfozy wnikają w jego wierszach cora...
Łukasz Górnicki, jeden z najwybitniejszych pisarzy renesansowych i twórca wzoru klasycznej prozy w języku polskim, za życia oddał drukarskiej prasie tylko część napisanych przez siebie dzieł. Opublikowanie po jego śmierci pozostałych w rękopisie utworów można łączyć z sensacyjnymi losami jego traktatu politycznego pt. Rozmowa Polaka z Włochem, który padł łupem literackiego złodzieja w marcu 1616 roku. W sierpniu tegoż roku synowie pisarza, Jan i Łukasz, ujawnili dokonanie pla...
Dorobek literacki Wojciecha Albińskiego (1935- 2015) jest objętościowo skromny. Składa się nań sześć książek wypełnionych krótkimi opowiadaniami. Większość z nich dotyczy spraw afrykańskich fenomenów, które zaistniały w Republice Południowej Afryki i Botswanie na przełomie XX wieku i kolejnego stulecia, choć autor nie stronił od przedstawiania rzeczywistości bardziej odległej. Chodzi o sprawy warto podkreślić jakie wydarzyły się między ludźmi; pisarza interesowały doświad...
W publikacji tej liryka kameralna, należąca do ostatniego okresu twórczości Bolesława Leśmiana, odczytywana jest jako poezja żalu, wyrastająca z trudnego do przyjęcia rozpoznania utraty dostępu do przeszłości. Przedmiotem oglądu staje się psychosomatycznie odczuwany brak. Pióro poety podąża tu tropem doświadczenia egzystencjalnego, a prawda emocjonalna uwiarygodnia od strony psychologicznej chwyty literackie i dyskretny artyzm wypowiedzi na temat przeżywanej straty. Bohater ...
Pierwsza kompletna monografia twórczości prozatorskiej Feliksa Netza, obejmująca całość jego prozy - od debiutanckiej powieści "Związek zgody" z 1968 po ostatnią "Dysharmonia caelestis" z 2005. "Coraz odważniej używa się pojęcia śląska szkoła eseju na zbiorcze określenie dorobku śląskich eseistów i eseistek, których wspólnym mianownikiem jest rozwinięta świadomość znaczenia miejsca i domu (oikologia Tadeusza Sławka i Aleksandry Kunce), historii i języka (Zbigniew Kadłubek...
Beata Tomanek od 18 lat zachęca słuchaczy Radia Katowice, żeby stawali się kronikarzami swoich czasów. Uświadamia wartość rodzinnych dokumentów, dzienników, starych kronik i fotografii oraz ich znaczenie dla historii powszechnej. Efektem tych spotkań i rozmów jest ksiązka zawierająca 15 zapisów takich właśnie spotkań - rozmów z osobami zapisującymi dzieje swoich prezodków, rodzinn, przyjaciół. Każda z postaci ma do opowiedzenia niezwykła historię, będącą elementem szerszej pa...
"Uczeni śląscy, o jakich piszę w tym zbiorku, w dużej mierze należą już do porządku tradycji. Młodzi uczeni ich nie znają, nie czytają, mają nowych mistrzów. Dla mnie jednak to byli uniwersyteccy mentorzy i przyjaciele, którzy wciąż żyją ze mną w ich tekstach, w anegdocie, w rozmowie, jaką czasem prowadzę z tymi, którzy ich znali i byli dla nich ważni. Nie, nie jestem płaczką żałobną (z wiersza Miłosza). Raczej wdzięcznym przechodniem, który spotkał na swojej drodze pięknych...
Na książkę składają się interpretacje trzech utworów Józefa Wittlina. Pierwsza z nich dotyczy Elegii do Homera i wielokrotnie poprawianych przez tłumacza przekładów Odysei, w której poeta dostrzegał odbicie najtrudniejszych doświadczeń człowieka XX wieku. Druga, omówienie poematu Ból drzewa, pochodzącego z debiutanckich Hymnów, będących reakcją na koszmar I wojny światowej, eksponuje podmiotowy charakter tego, co nieludzkie, a co towarzyszy człowiekowi i z nim współodczuwa. B...
W historii literatury odnotowano jego nazwisko. Wspominają jego twórczość: Piotr Kuncewicz, Lesław Bartelski, Bogdan Snoch, jego dorobek jest zaznaczony w monografii W. Nawrockiego i M. Fazana: Katowickie środowisko literackie. Wyróżniono go m.in. w 1969 w Rybniku w trakcie Rybnickich Dni Literatury Złotą Lampką Górniczą. Długo był wśród nas, napisał wiele mądrych, ciekawych, artystycznie interesujących wierszy. Dlaczego o nim niemalże zapomnieliśmy...? [Z przedmowy Tadeusza ...
Teatr indygenny Floyda Favela i inne esejePomysł na książkę, zbierającą i komentującą twórczość eseistyczną Favela, powstał wiele lat temu i stopniowo krystalizował się w trakcie naszych kolejnych pobytów w rezerwacie Poundmaker. Serię spotkań z Floydem Favelem zapoczątkował w roku 2012 wywiad, który przeprowadziła z nim Eugenia Sojka, która rok później miała możliwość podpatrywania, jak powstaje adaptacja Antygony w jego reżyserii (autorką tekstu była Deanne Kasokeo), spekta...
Przemówienia z lat 1904-1918Kiedy otrzymałem z rąk Pana Senatora RP Bronisława Korfantego zbiór dokumentów niemieckiego parlamentu (Reichstagu) i sejmu pruskiego (Landtagu) z wystąpieniami Wojciecha Korfantego wygłoszonymi w latach 19041918, nie miałem najmniejszej wątpliwości. Ten właśnie tom powinien się ukazać. Nie tylko ze względu na osobę przemawiającego z czasem najwybitniejszego Ślązaka XX wieku przełomowy moment historyczny, w którym były one wygłaszane, sądy współkre...
Szanowni Czytelnicy, z pewnością nie jeden z Was zastanawia się co to cyklotymia. Otóż cyklotymia jest łagodniejszą formą choroby afektywnej dwubiegunowej. Obydwa te schorzenia charakteryzują się naprzemiennym występowaniem po sobie stanów manii/ hipomani oraz depresji. Taki emocjonalny rollercoaster. Cyklotymia to dolegliwość, która też dotknęła mnie. Pisanie wierszy jest dla mnie autoterapią, która pomaga mi zmagać się z tą chorobą. Czasem przelewam swoje smutki na papier, ...
Oni, uważający się dotąd za animatorów postępu i rozwoju, okazują się wyrobnikami cynicznych łotrów, którzy imają się wszelkich, najpodlejszych sposobów tylko i wyłącznie w celu zdobywania i utrzymywania władzy. Jak gdyby sprawowanie władzy było celem samym w sobie, a nie środkiem do ulepszania homo sapiens, jego sposobu myślenia, pracy, rozwoju. Jasnym również było, że nie ma granic dla owejżądzy zdobywania, podboju. Założyli, że uda się wierząc w uczciwość i dyskrecję ucze...
Moja metoda pracy twórczej polega na konstruowaniu obrazów. Dlatego bliższa jest działaniu grafika lub malarza, a nie fotografa. Tak powstałe prace nie mają swojego konkretnego czasu, co jest istotą zapisu fotograficznego. Są zawieszone w nieokreślonej czasoprzestrzeni. Nie odnoszą się także do konkretnego fragmentu rzeczywistości, bo w moim działaniu jej po prostu nie ma. Została ona przeze mnie całkowicie wykreowana z fragmentów fotograficznych wizerunków, realnie istniejąc...
Krytyczny dyskurs na temat poezji kobiet chcemy rozpocząć od autorki, której nazwisko jest wprawdzie znane czytelnikom, lecz która jeszcze nie doczekała się szerszego omówienia swojej twórczości. Początki jej drogi poetyckiej związane są z wrocławską Odrą i Tymoteuszem Karpowiczem, jest autorką dziewięciu książek poetyckich, trzech wyborów wierszy (w tym dwóch w językach obcych), jednej antologii. W 2017 roku została finalistką Nagrody Literackiej Nike za tomik Paraliż przyse...
(...) Zdecydowałem się na opracowanie nowego wydania, ponieważ kolejne, czyli piąte wydanie tej książki po sześciu latach, jakie upłynęły od poprzedniej edycji, umożliwia bardziej wnikliwe i krytyczne spojrzenie na podjęte w niej problemy z nieco innej perspektywy czasowej zmienionej postępującymi szybko przeobrażeniami świata. Wiadomo, że nawet stosunkowo krótki dystans czasowy umożliwia ponowne przemyślenie wcześniejszych spojrzeń na podjęte problemy oraz na ich ocenę, w kt...
Lew Karsawin (18821952) to jeden z najwybitniejszych filozofów i metafizyków rosyjskich Srebrnego Wieku. Po rewolucji bolszewickiej wywieziony z Rosji sowieckiej na tzw. statku filozofów, znalazł schronienie na Litwie. Po aneksji Litwy przez ZSRR, pozbawiony możliwości pracy na uniwersytecie, oskarżony o zdradę, został zagłodzony w stalinowskim łagrze. Poemat o śmierci uważany jest za dzieło wielkiej rangi, nie tylko jako utwór filozoficzny, ale także jako literacki esej. Sta...
Andrzej Niedoba urodził się 30 października 1940 roku w Nawsiu na Zaolziu. Jego stryj Władysław Niedoba, znany jako Jura spod Grónia, był jednym z założycieli Sceny Polskiej Teatru Cieszyńskiego w Czeskim Cieszynie i jej wieloletnim kierownikiem artystycznym. Ojciec Adam Niedoba w 1950 roku założył Zespół Regionalny „Wisła”. Pieśń „Szumi jawor”, którą Adam i Andrzej Niedobowie stworzyli pod koniec lat 60. XX wieku, stała się nieoficjalnym hymnem górali beskidzkich. Andrzej Ni...
Prezentujemy efekt mariażu dwóch serii: "Krytyki naukowej i literackiej" oraz "Katowickich Dialogów Literackich" – z takiego połączenia otrzymujemy dzieło nietuzinkowe: Blask arcydzieł to zbiór esejów prof. Paszka, wybitnego badacza literatury, publicysty, krytycznego czytelnika dzieł z literackiej najwyższej półki. Na kartach książki poznamy sekrety takich klasyków, jak m.in. Odyseja, Eneida, Eugeniusz Oniegin, Mistrz i Małgorzata oraz lepiej poznamy rodzimą Bogurodzicę, Pa...
