Praca składa się z trzech części tematycznych, w których zawiera się łącznie szesnaście rozdziałów. Każdy z tych rozdziałów dotyczy odrębnego zagadnienia tematycznego. Kolejne części pracy zawierają rozważania umiejscowione: najpierw w szerszym kontekście ekonomicznym i zarządczym, następnie w aspekcie bezpieczeństwa pracy w podmiotach branży górniczej, a w ostatniej części koncentrujące się na problemach funkcjonowania przedsiębiorstw górniczych w odniesieniu do bezpieczeńst...
Wieloaspektowość pojęcia wolności oraz naturalnie występujące w nim antagonizmy i konflikty powodują, że mówienie o wolności zaowocowało różnorodnymi ugruntowanymi kulturowo i filozoficznie ideami wolności. Do wielu z nich odwołują się dramaturdzy i ludzie teatru XX i XXI wieku, poruszając ten problem i budując literackie oraz teatralne obrazy wolności, a także nierzadko manifestując własne, artystyczne działania wolnościowe tworzonymi tekstami i spektaklami. Zadają z tych dw...
Język obrazów filmowych nazywany bywa często językiem uniwersalnym, co implikuje, że powinien być zrozumiały dla wszystkich. Jednakże podczas przygotowania nowej wersji językowej w procesie tłumaczenia nierzadko okazuje się, że istotne są nie tylko informacje zawarte w warstwie wizualnej, ale również te, które mają podłoże kulturowe. Trudno nie zgodzić się tutaj z konstatacją Marka Hendrykowskiego, który zauważa, że[] komunikat filmowy realizuje zazwyczaj dwa wewnętrznie sp...
Rosyjskojęzyczna literatura w Izraelu jest słabo znana w Polsce. A przecież podejmuje wielkie tematy i jest świadectwem wielkich dramatów. Pozostanie przy języku rosyjskim czyni z pisarzy rosyjsko-izraelskich emigrantów na wielkim terytorium języka hebrajskiego. Podejmowanie tematów współczesnych w kontekście żydowskiego dziedzictwa kulturowego sprawia, że ukazane zostają w nowym oświetleniu. Poezja Elizavety Mikhailichenko, Gali-Dany Singer i Siemiona Kraitmana, proza Dawida...
dr hab. inż. arch. prof. uczelni Mirosław Bogdan Absolwent Wydziału Architektury Politechniki Śląskiej oraz Studium dla Architekstów i Plastyków przy Papieskiej Akademii Teologicznej w Krakowie. W latach 19932010 adiunkt na Wydziale Architektury Politechniki Politechniki Śląskiej w Gliwicach. Od 2010 roku kontynuuje działalność naukową i dydaktyczną na Wydziale Budownictwa i Architektury Politechniki Opolskiej. Obecnie po awansie naukowym w 2015 roku, pracuje jako profesor ...
Teoria wielosystemowa zakłada, że literatura to dynamiczny system funkcjonalny. Przekład tak rozumianej literatury odrzuca wymóg adekwatności na rzecz akceptowalności. Analiza przekładu angielskiego Wojny polsko-ruskiej pod flagą biało-czerwoną Doroty Masłowskiej pokazuje skalę trudności, jaką miał przed sobą tłumacz, aby uzyskać tekst docelowy, który mógłby się wpisać w kulturę amerykańską. Istotą analizy w tym rozdziale jest pytanie o typy ekwiwalencji wybierane w strategii...
Historia niezwykłego znaleziska dokonanego w carskiej Rosji Lubimy się bać pod warunkiem, że seans ma happy end. Życie jednak pisze swoje scenariusze. Przyszła pandemia, potem podły car wywołał wojnę. Czy warto się dodatkowo stresować? Zaryzykujmy. Co łączy znalezione w tajdze przed stu laty przedmioty, ze Ślązakiem uciekającym z sowieckiej niewoli? Właściwości tych przedmiotów budziły zdumienie. Oficerowie, uczeni ZSRR i III Rzeszy robili wszystko, by je zdobyć i wykorzyst...
Cechą szczególną współczesnych badań przekładoznawczych jest interdyscyplinarność, która pozwala traktować je jako wielowymiarowy fenomen z pogranicza wielu dziedzin humanistyki. Ta interdyscyplinarna otwartość widoczna jest również w artykułach, które prezentujemy w kolejnym szóstym już tomie monografii Przestrzenie przekładu. Przyjęta przez nas formuła wymiana doświadczeń pomiędzy traduktologami reprezentującymi nie tylko różne języki, ale też różne obszary zainteresowań po...
W książce zawarłem głównie eseje, szkice i opowieści, które ukazały się łamach miesięczników "Śląsk", "Odra" i "Twórczość" w latach 2009-2020. Jest tutaj też kilka tekstów dotychczas niepublikowanych. W przypadku tych pierwszych uznałem za stosowne, pod naporem pojawiających się wydarzeń, dokonać nieznacznej aktualizacji, tak, aby nie znalazły się w sprzeczności z zaistniałymi faktami. No cóż, historia nigdy nie zatrzymuje się i może się okazać, iż gdy Czytelnik weźmie tę ks...
Kobieta postrzegana jest często jako przedstawicielka tak zwanej słabej płci. Ów stereotyp mógł się przyjąć z uwagi na jej z pozoru słabsze uwarunkowania fizyczne. Drobna budowa ciała, mniejsza siła oraz brak chęci dominacji sprawiły, że kobieta z założenia znalazła się na nieuprzywilejowanej pozycji. Jednak przyjęcie na siebie trudów życia codziennego plasuje ją niekwestionowanie na najwyższym stopniu podium, przeznaczonym dla zawodników walczących na ringu codzienności wbre...
Celem podjętych w prezentowanej rozprawie badań jest analiza semantyczna i pragmatyczna aforyzmów rosyjskich. Wybrane zostały aforyzmy zawierające frazemy pochodzenia biblijnego [...]. Jako cezura, pozwalająca określić ramy współczesnej aforystyki, posłużył 1991 rok, czyli początek wielkich rosyjskich przemian, jakie nastąpiły zarówno w sferze politycznej, gospodarczej, jak i kulturowej, mentalnej oraz religijnej. Istotny był przy tym rok publikacji danego aforyzmu, bądź to w...
Słówa kluczowe: prawda, aletyka, dobro, agatyka, czas rzeczywisty, intradyscyplinarnośćWydane w połowie marca 2022 Wprowadzenie do etyki czasownikowej to pierwsza polska książka, w której odnotowano początek wojny rosyjsko-ukraińskiej. Autor nie relacjonuje wydarzeń, ale bada istotę prawdy, dobra i piękna wartości najważniejszych dla kultury europejskiej i od wieków gwałconych przez Rosję bez względu na panujący tam ustrój. Tematem książki jest definiowane czasownikowo dobro ...
Trzecia edycja Z Rosji do Izraela dzięki przemyślanej i konsekwentnie zrealizowanej kompozycji wysokiej próby tłumaczeniom towarzyszą omówienia biografii poszczególnych autorek i autorów oraz charakterystyka tematyczno-problemowej dominanty ich utworów stanowi źródło wiedzy wciąż trudno dostępnej. O literaturze rosyjsko-izraelskiej, jej autorkach i autorach, historii, specyfice, kontekstualnych zakotwiczeniach, różnorodności form wiemy wciąż zdecydowanie za mało. Dlatego cykl...
Wikientij Wieriesajew właśc. Wikientij Smidowicz, urodził się 4/16 stycznia 1867 w Tule, zmarł 3 czerwca 1945 w Moskwie. Rosyjski pisarz i lekarz polskiego pochodzenia. W Polsce znany jest m.in. z powieści Spowiedź lekarza (1902), Siostry (1933), ze Wspomnień (1951) i szkiców Puszkin żywy (1978). Sopra la morte, swoisty notatnik literacki, to zbiór uwag o sztuce tworzenia, relacjach między pisarstwem, malarstwem i rzeźbą, o życiu i jego wyobrażeniach, a także o starości i umi...
Historia cywilizacji obfituje w przykłady ilustrujące powtarzalność zarówno w wymiarze jednostkowym, jak i społecznym. Kultura żywi się replikami, kopiami, imitacjami, efektem mise en abyme czy odbiciem lustrzanym. Choć dualizm może wydawać się wynalazkiem współczesnym, powstałym w epoce, w której zwielokrotnianie stało się sposobem tworzenia i zarazem kluczem do interpretacji, to jednak jego obecność odnotowuje się od czasów starożytnych. Pojęcie dualizmu (łac. dualis) skłan...
Siergiej Andriejewski, poeta i krytyk, prawnik i charyzmatyczny mówca sądowy, urodził się w 1848 roku w rodzinie szlacheckiej we wsi Aleksandrowka w guberni Jekaterynosławskiej, zmarł w Piotrogradzie w roku 1918. Pozostawił po sobie liczne wiersze, prace krytyczne, mowy sądowe. Siemion Wengerow pisał o nim, że był poetą i krytykiem dla nielicznych, a Zinaida Gippius przypominała, że uważano go za dyletanta: artyści za dyletanta w sztuce, adwokaci w adwokaturze. Najważniejsze ...
Pamiętnik rdzennej AmerykankiKobieta, która czuwa nad światem jest książką o pamięci i splątanych losach rodziny o mieszanych, amerykańsko-indiańskich korzeniach. Przez pryzmat doświadczeń osobistych, Hogan porusza ważkie kwestie dotyczące tożsamości kulturowej, traumy kolonialnej, kulturowego odrodzenia i uzdrowienia oraz relacji między człowiekiem a światem przyrody. Zapiski autorki są cennym wprowadzeniem do tradycyjnego świata wartości rdzennej ludności Ameryki Północnej,...
Książka Marii Korusiewicz pomyślana jest jako pełna dygresji wędrówka poprzez labirynty kultury i czasu śladami ludzkiego doświadczania skończoności obecnej w istnieniu. [] Skomplikowana ścieżka, jaką podąża czytelnik sama przypomina nieco japoński ogród; idziemy po kolejnych kamieniach, poprzez kolejne zakręty, które odsłaniają nowe widoki i perspektywy nie zmieniając jednak podstawowego kierunku. [] Monografia wpisuje się tym samym w ponowoczesną myśl waloryzującą nietrwało...
Lovecraft, który umierał w bólu i poczuciu niedocenienia (do samego końca posiadał niewyczerpane pokłady energii intelektualnej) nie śnił nawet, że jego opowiadania staną się przedmiotem tak intensywnej i długofalowej eksploatacji. Wydaje się, że choć opisana przez niego groza została już wielokrotnie przetworzona i przefiltrowana przez kulturę, przybierając wszelkie możliwe formy, to jej rdzeń lęk przez nieznanym dopiero teraz zaczyna być odtwarzany w utworach (także polskic...
Wydanie dwujęzyczne polsko-angielskie, z języka angielskiego przełożył Henryk CierniakLee Slonimsky - amerykański poeta, spokrewniony z polskim poetą Antonim Słonimskim, opublikował w Stanach Zjednoczonych dziewięć zbiorów poezji. Chronologicznie trzeci z nich, ujęty w formę niekonwencjonalnych sonetów, cykl zatytułowany "Pythagoras in Love" z satysfakcją oddajemy teraz w ręce naszych Czytelników, w wersji dwujęzycznej, polskiej i angielskiej, po wcześniejszych publikcjach zb...
Książka skupia się na analizie porównawczej wybranych angielskich konstrukcji czasowo-aspektowych z potencjalnymi odpowiednikami przekładowymi w języku polskim. Akcent stawiany jest na aspekt nieobecny w języku polskim, czyli aspekt ciągły, ang. progressive, także aspekt dokonany, w monografii określony uprzednim', ang. perfect, w stosunku do aspektu prostego, ang. simple, w czasie teraźniejszym, ang. simple present, i w czasie przeszłym, ang. simple past.Autorka zwraca uwagę...
To wiarygodny dokument o losach intelektualisty, także polityka, w okresie PRL i III RP, a więc o samej Polsce w tym czasie. Niezwykle interesująca w warstwie faktograficznej, szczera i pozbawiona jakiejkolwiek minoderii, oryginalnie skonstruowana. Zwraca szczególną uwagę umiejętnie i kompetentnie podanie warstwy politycznej, a liczne fragmenty mogą zainteresować nie tylko historyków życia społecznego. Czyta się bardzo dobrze.Wszystko co stanowi tę opowieść miało mie...
Książka przedstawia kolegiatę Sainte-Waudru w Mons jako architektoniczne dziedzictwo gotyckiego brabanckiego stylu. Opis katedry Sint-Rombouts w Mechelen (XIIIXIV w.) z wielką dzwonnicą miejską le Beffroi, pierwszego kościoła zbudowanego w tym stylu i jej porównanie z kolegiatą w Mons umacnia znaczenie architektury gotyckiej na ziemi belgijskiej. Dokonuje się przy tym odniesienia do źródła architektury gotyckiej, bazyliki Saint-Denis pod Paryżem (11401144). Jej twórca, opat S...
