Podczas okupacji, w odległości około trzech kilometrów od centrum miasta, w przysiółku Jastrzębia Dolnego na Pochwaciu w gospodarstwie Dominika Kani funkcjonuje sztab Rybnickiego Inspektoratu Armii Krajowej. A niedaleko od tego miejsca stał dom Florentyny Ździebło, z którego wywodzi się legendarny Kordian, Dominik Ździebło, dowódca największego Zgrupowania AK Żelbet na południu Polski, który swoimi odpowiedzialnymi decyzjami dwukrotnie zapobiegł zniszczeniu Krakowa. Niezwykły...
Książka poświęcona władcom ziem, które od XVI wieku noszą nazwę Górny Śląsk - przede wszystkim dynastii piastowskiej, w mniejszym stopniu dynastii Przemyślidów Śląskich i biskupów wrocławskich, którzy byli jednocześnie książętami nyskimi. Autor przedstawia dzieje Śląska poprzez życie jego władców, rozpoczynając od powrotu synów Władysława Wygnańca na Śląsk co było początkiem tworzenia się autonomicznego bytu quasi-państwowego, w którym pojawić się miał sejm, system prawny i ...
Mimo że moc oddziaływania afektywnego języka uwidacznia się w wielu tekstach Zyty Rudzkiej, to do tej pory utwory te nie zostały poddane analizie i interpretacji we wspomnianym kontekście. Zamierzam więc przyjrzeć się twórczości autorki "Białych klisz" przez dwojaki pryzmat: języka i krytyki afektywnej. W trzech rozdziałach interpretacyjnych planuję uważnie zbadać formę narracyjną oraz konstrukcję utworów i bohaterów ze wspomnianej perspektywy. Szczególnie ważne będą zatem dl...
Roger remiks. Juliusa Rogerera Pieśni Ludu Polskiego w Górnym Śląsku to nowe wydanie jednego z najważniejszych zbiorów śląskich pieśni ludowych z XVIII i XIX wieku. Całość opracował, krytycznym wstępem oraz komentarzami opatrzył Grzegorz Płonka (muzyk, wokalista, pisarz i publicysta z Katowic). Juliusz Roger zapisywał pieśni w polszczyźnie literackiej, z zachowaniem znaków diakrytycznych charakterystycznych dla języka polskiego. Ocalił to, co najważniejsze sens, melodię i em...
Spróbowałem w niniejszej książce opisać to, co najbardziej fascynujące w poezji Leśmiana: przemianę jako zasadę istnienia świata, człowieka, natury i miłości. Przejawiającą się chociażby w niezwykłym, barwnym i ostrym obrazie czerwonego maku, który staje się krwistym kogutem, a także w intensywnych splotach natury wydarzających się w ogrodzie, lesie, kosmosie i w człowieku; szczególnie w miłości. W czasie lektury okazało się, iż owe metamorfozy wnikają w jego wierszach cora...
Łukasz Górnicki, jeden z najwybitniejszych pisarzy renesansowych i twórca wzoru klasycznej prozy w języku polskim, za życia oddał drukarskiej prasie tylko część napisanych przez siebie dzieł. Opublikowanie po jego śmierci pozostałych w rękopisie utworów można łączyć z sensacyjnymi losami jego traktatu politycznego pt. Rozmowa Polaka z Włochem, który padł łupem literackiego złodzieja w marcu 1616 roku. W sierpniu tegoż roku synowie pisarza, Jan i Łukasz, ujawnili dokonanie pla...
Dorobek literacki Wojciecha Albińskiego (1935- 2015) jest objętościowo skromny. Składa się nań sześć książek wypełnionych krótkimi opowiadaniami. Większość z nich dotyczy spraw afrykańskich fenomenów, które zaistniały w Republice Południowej Afryki i Botswanie na przełomie XX wieku i kolejnego stulecia, choć autor nie stronił od przedstawiania rzeczywistości bardziej odległej. Chodzi o sprawy warto podkreślić jakie wydarzyły się między ludźmi; pisarza interesowały doświad...
W publikacji tej liryka kameralna, należąca do ostatniego okresu twórczości Bolesława Leśmiana, odczytywana jest jako poezja żalu, wyrastająca z trudnego do przyjęcia rozpoznania utraty dostępu do przeszłości. Przedmiotem oglądu staje się psychosomatycznie odczuwany brak. Pióro poety podąża tu tropem doświadczenia egzystencjalnego, a prawda emocjonalna uwiarygodnia od strony psychologicznej chwyty literackie i dyskretny artyzm wypowiedzi na temat przeżywanej straty. Bohater ...
Pierwsza kompletna monografia twórczości prozatorskiej Feliksa Netza, obejmująca całość jego prozy - od debiutanckiej powieści "Związek zgody" z 1968 po ostatnią "Dysharmonia caelestis" z 2005. "Coraz odważniej używa się pojęcia śląska szkoła eseju na zbiorcze określenie dorobku śląskich eseistów i eseistek, których wspólnym mianownikiem jest rozwinięta świadomość znaczenia miejsca i domu (oikologia Tadeusza Sławka i Aleksandry Kunce), historii i języka (Zbigniew Kadłubek...
"Uczeni śląscy, o jakich piszę w tym zbiorku, w dużej mierze należą już do porządku tradycji. Młodzi uczeni ich nie znają, nie czytają, mają nowych mistrzów. Dla mnie jednak to byli uniwersyteccy mentorzy i przyjaciele, którzy wciąż żyją ze mną w ich tekstach, w anegdocie, w rozmowie, jaką czasem prowadzę z tymi, którzy ich znali i byli dla nich ważni. Nie, nie jestem płaczką żałobną (z wiersza Miłosza). Raczej wdzięcznym przechodniem, który spotkał na swojej drodze pięknych...
Na książkę składają się interpretacje trzech utworów Józefa Wittlina. Pierwsza z nich dotyczy Elegii do Homera i wielokrotnie poprawianych przez tłumacza przekładów Odysei, w której poeta dostrzegał odbicie najtrudniejszych doświadczeń człowieka XX wieku. Druga, omówienie poematu Ból drzewa, pochodzącego z debiutanckich Hymnów, będących reakcją na koszmar I wojny światowej, eksponuje podmiotowy charakter tego, co nieludzkie, a co towarzyszy człowiekowi i z nim współodczuwa. B...
W historii literatury odnotowano jego nazwisko. Wspominają jego twórczość: Piotr Kuncewicz, Lesław Bartelski, Bogdan Snoch, jego dorobek jest zaznaczony w monografii W. Nawrockiego i M. Fazana: Katowickie środowisko literackie. Wyróżniono go m.in. w 1969 w Rybniku w trakcie Rybnickich Dni Literatury Złotą Lampką Górniczą. Długo był wśród nas, napisał wiele mądrych, ciekawych, artystycznie interesujących wierszy. Dlaczego o nim niemalże zapomnieliśmy...? [Z przedmowy Tadeusza ...
Teatr indygenny Floyda Favela i inne esejePomysł na książkę, zbierającą i komentującą twórczość eseistyczną Favela, powstał wiele lat temu i stopniowo krystalizował się w trakcie naszych kolejnych pobytów w rezerwacie Poundmaker. Serię spotkań z Floydem Favelem zapoczątkował w roku 2012 wywiad, który przeprowadziła z nim Eugenia Sojka, która rok później miała możliwość podpatrywania, jak powstaje adaptacja Antygony w jego reżyserii (autorką tekstu była Deanne Kasokeo), spekta...
Przemówienia z lat 1904-1918Kiedy otrzymałem z rąk Pana Senatora RP Bronisława Korfantego zbiór dokumentów niemieckiego parlamentu (Reichstagu) i sejmu pruskiego (Landtagu) z wystąpieniami Wojciecha Korfantego wygłoszonymi w latach 19041918, nie miałem najmniejszej wątpliwości. Ten właśnie tom powinien się ukazać. Nie tylko ze względu na osobę przemawiającego z czasem najwybitniejszego Ślązaka XX wieku przełomowy moment historyczny, w którym były one wygłaszane, sądy współkre...
Szanowni Czytelnicy, z pewnością nie jeden z Was zastanawia się co to cyklotymia. Otóż cyklotymia jest łagodniejszą formą choroby afektywnej dwubiegunowej. Obydwa te schorzenia charakteryzują się naprzemiennym występowaniem po sobie stanów manii/ hipomani oraz depresji. Taki emocjonalny rollercoaster. Cyklotymia to dolegliwość, która też dotknęła mnie. Pisanie wierszy jest dla mnie autoterapią, która pomaga mi zmagać się z tą chorobą. Czasem przelewam swoje smutki na papier, ...
Oni, uważający się dotąd za animatorów postępu i rozwoju, okazują się wyrobnikami cynicznych łotrów, którzy imają się wszelkich, najpodlejszych sposobów tylko i wyłącznie w celu zdobywania i utrzymywania władzy. Jak gdyby sprawowanie władzy było celem samym w sobie, a nie środkiem do ulepszania homo sapiens, jego sposobu myślenia, pracy, rozwoju. Jasnym również było, że nie ma granic dla owejżądzy zdobywania, podboju. Założyli, że uda się wierząc w uczciwość i dyskrecję ucze...
Moja metoda pracy twórczej polega na konstruowaniu obrazów. Dlatego bliższa jest działaniu grafika lub malarza, a nie fotografa. Tak powstałe prace nie mają swojego konkretnego czasu, co jest istotą zapisu fotograficznego. Są zawieszone w nieokreślonej czasoprzestrzeni. Nie odnoszą się także do konkretnego fragmentu rzeczywistości, bo w moim działaniu jej po prostu nie ma. Została ona przeze mnie całkowicie wykreowana z fragmentów fotograficznych wizerunków, realnie istniejąc...
Andrzej Niedoba urodził się 30 października 1940 roku w Nawsiu na Zaolziu. Jego stryj Władysław Niedoba, znany jako Jura spod Grónia, był jednym z założycieli Sceny Polskiej Teatru Cieszyńskiego w Czeskim Cieszynie i jej wieloletnim kierownikiem artystycznym. Ojciec Adam Niedoba w 1950 roku założył Zespół Regionalny „Wisła”. Pieśń „Szumi jawor”, którą Adam i Andrzej Niedobowie stworzyli pod koniec lat 60. XX wieku, stała się nieoficjalnym hymnem górali beskidzkich. Andrzej Ni...
Prezentujemy efekt mariażu dwóch serii: "Krytyki naukowej i literackiej" oraz "Katowickich Dialogów Literackich" – z takiego połączenia otrzymujemy dzieło nietuzinkowe: Blask arcydzieł to zbiór esejów prof. Paszka, wybitnego badacza literatury, publicysty, krytycznego czytelnika dzieł z literackiej najwyższej półki. Na kartach książki poznamy sekrety takich klasyków, jak m.in. Odyseja, Eneida, Eugeniusz Oniegin, Mistrz i Małgorzata oraz lepiej poznamy rodzimą Bogurodzicę, Pa...
Aspekt nowości towarzyszy mediom niemal od samego początku ich istnienia. Określone rozwiązania natury technicznej, technologicznej lub konceptualnej były w stanie wywołać idealny efekt złudzenia optycznego lub oddać realizm wydarzeń na ekranie. Obok dokumentalnego zapisu rzeczywistości wykorzystywano efekty, które były w stanie wywołać zadziwienie, zaskoczenie, odtworzyć niewiarygodne sytuacje. Gdzie aktualnie należy szukać pojęcia nowości w kontekście medium fotografii, fil...
W książce znalazły miejsce interpretacje filmów Aleksieja Bałabanowa, Andrieja Konczałowskiego, Siergieja Łoźnicy, Aleksandra Sokurowa, Aleksieja Uczitiela i Aleksandra Wieledynskiego. Przedmiotem namysłu stały się fabularne i dokumentalne dzieła filmowe powstałe po roku 2000., związane z wizualizacją centralnych dla Rosjan konfliktów militarnych, tj. z Wielką Wojną Ojczyźnianą, wojną radziecko-afgańską oraz wojnami czeczeńskimi w latach 1994-1996 oraz 1999-2009. [...] Chodzi...
Czterdziesty szósty tom serii: Studia o przekładzie, Cultural and Linguistic Issues in Translation pod redakcją Wacława M. Osadnika oraz Agnieszki Adamowic – Pospiech jest poświęcony kulturowym i językoznawczym aspektom tłumaczeń. Szereg autorów (W. M Osadnik, S. M. E. Jewell, I. L. Jewell, H. Wiens, J. M. Evjen, M. Czarnecka, D. Śledziona, W. Polanski) porusza problematykę kluczowego wpływu tłumaczenia na aspekt kontekstu kulturowego tekstu. Wśród omawianych w tomie tłumacze...
Stwierdzenia, iż rok 1918 zapisał się w dziejach kobiet złotymi zgłoskami, nie można uznać za przesadzone. To rok, w którym Austriaczki, ale także Niemki i Polki po trudnych i burzliwych działaniach zmierzających do zaakcentowania swojego istnienia na płaszczyźnie społeczno-polityczno--gospodarczej uzyskały prawa wyborcze, a przez to możliwość współdecydowania nie tylko w kwestiach ich bezpośrednio dotyczących, ale i w sprawach o randze narodowej. Aby pierwszy raz w historii...
