Lew Karsawin (18821952) to jeden z najwybitniejszych filozofów i metafizyków rosyjskich Srebrnego Wieku. Po rewolucji bolszewickiej wywieziony z Rosji sowieckiej na tzw. statku filozofów, znalazł schronienie na Litwie. Po aneksji Litwy przez ZSRR, pozbawiony możliwości pracy na uniwersytecie, oskarżony o zdradę, został zagłodzony w stalinowskim łagrze. Poemat o śmierci uważany jest za dzieło wielkiej rangi, nie tylko jako utwór filozoficzny, ale także jako literacki esej. Sta...
Andrzej Niedoba urodził się 30 października 1940 roku w Nawsiu na Zaolziu. Jego stryj Władysław Niedoba, znany jako Jura spod Grónia, był jednym z założycieli Sceny Polskiej Teatru Cieszyńskiego w Czeskim Cieszynie i jej wieloletnim kierownikiem artystycznym. Ojciec Adam Niedoba w 1950 roku założył Zespół Regionalny „Wisła”. Pieśń „Szumi jawor”, którą Adam i Andrzej Niedobowie stworzyli pod koniec lat 60. XX wieku, stała się nieoficjalnym hymnem górali beskidzkich. Andrzej Ni...
Prezentujemy efekt mariażu dwóch serii: "Krytyki naukowej i literackiej" oraz "Katowickich Dialogów Literackich" – z takiego połączenia otrzymujemy dzieło nietuzinkowe: Blask arcydzieł to zbiór esejów prof. Paszka, wybitnego badacza literatury, publicysty, krytycznego czytelnika dzieł z literackiej najwyższej półki. Na kartach książki poznamy sekrety takich klasyków, jak m.in. Odyseja, Eneida, Eugeniusz Oniegin, Mistrz i Małgorzata oraz lepiej poznamy rodzimą Bogurodzicę, Pa...
Aspekt nowości towarzyszy mediom niemal od samego początku ich istnienia. Określone rozwiązania natury technicznej, technologicznej lub konceptualnej były w stanie wywołać idealny efekt złudzenia optycznego lub oddać realizm wydarzeń na ekranie. Obok dokumentalnego zapisu rzeczywistości wykorzystywano efekty, które były w stanie wywołać zadziwienie, zaskoczenie, odtworzyć niewiarygodne sytuacje. Gdzie aktualnie należy szukać pojęcia nowości w kontekście medium fotografii, fil...
W książce znalazły miejsce interpretacje filmów Aleksieja Bałabanowa, Andrieja Konczałowskiego, Siergieja Łoźnicy, Aleksandra Sokurowa, Aleksieja Uczitiela i Aleksandra Wieledynskiego. Przedmiotem namysłu stały się fabularne i dokumentalne dzieła filmowe powstałe po roku 2000., związane z wizualizacją centralnych dla Rosjan konfliktów militarnych, tj. z Wielką Wojną Ojczyźnianą, wojną radziecko-afgańską oraz wojnami czeczeńskimi w latach 1994-1996 oraz 1999-2009. [...] Chodzi...
Czterdziesty szósty tom serii: Studia o przekładzie, Cultural and Linguistic Issues in Translation pod redakcją Wacława M. Osadnika oraz Agnieszki Adamowic – Pospiech jest poświęcony kulturowym i językoznawczym aspektom tłumaczeń. Szereg autorów (W. M Osadnik, S. M. E. Jewell, I. L. Jewell, H. Wiens, J. M. Evjen, M. Czarnecka, D. Śledziona, W. Polanski) porusza problematykę kluczowego wpływu tłumaczenia na aspekt kontekstu kulturowego tekstu. Wśród omawianych w tomie tłumacze...
Stwierdzenia, iż rok 1918 zapisał się w dziejach kobiet złotymi zgłoskami, nie można uznać za przesadzone. To rok, w którym Austriaczki, ale także Niemki i Polki po trudnych i burzliwych działaniach zmierzających do zaakcentowania swojego istnienia na płaszczyźnie społeczno-polityczno--gospodarczej uzyskały prawa wyborcze, a przez to możliwość współdecydowania nie tylko w kwestiach ich bezpośrednio dotyczących, ale i w sprawach o randze narodowej. Aby pierwszy raz w historii...
Spis treści Wstęp I. Wyzwolenie Katowic II. Wygląd miasta, obszar i ludność Wygląd miasta Obszar i ludność Tygiel ludnościowy III. Administracja IV. Życie polityczne a) Do połowy 1945 roku Propaganda b) Od sierpnia 1945 do października 1947 roku Referendum ludowe 30 czerwca 1946 roku Wybory do Sejmu Ustawodawczego 19 I 1947 c) Od listopada 1947 do lipca 1950 Organizacje społeczno-polityczne Organizacje młodzieżowe V. Podziemie, opór społeczny i aparat represji ...
Podczas okupacji, w odległości około trzech kilometrów od centrum miasta, w przysiółku Jastrzębia Dolnego na Pochwaciu w gospodarstwie Dominika Kani funkcjonuje sztab Rybnickiego Inspektoratu Armii Krajowej. A niedaleko od tego miejsca stał dom Florentyny Ździebło, z którego wywodzi się legendarny Kordian, Dominik Ździebło, dowódca największego Zgrupowania AK Żelbet na południu Polski, który swoimi odpowiedzialnymi decyzjami dwukrotnie zapobiegł zniszczeniu Krakowa. Niezwykły...
Książka poświęcona władcom ziem, które od XVI wieku noszą nazwę Górny Śląsk - przede wszystkim dynastii piastowskiej, w mniejszym stopniu dynastii Przemyślidów Śląskich i biskupów wrocławskich, którzy byli jednocześnie książętami nyskimi. Autor przedstawia dzieje Śląska poprzez życie jego władców, rozpoczynając od powrotu synów Władysława Wygnańca na Śląsk co było początkiem tworzenia się autonomicznego bytu quasi-państwowego, w którym pojawić się miał sejm, system prawny i ...
Mimo że moc oddziaływania afektywnego języka uwidacznia się w wielu tekstach Zyty Rudzkiej, to do tej pory utwory te nie zostały poddane analizie i interpretacji we wspomnianym kontekście. Zamierzam więc przyjrzeć się twórczości autorki "Białych klisz" przez dwojaki pryzmat: języka i krytyki afektywnej. W trzech rozdziałach interpretacyjnych planuję uważnie zbadać formę narracyjną oraz konstrukcję utworów i bohaterów ze wspomnianej perspektywy. Szczególnie ważne będą zatem dl...
Roger remiks. Juliusa Rogerera Pieśni Ludu Polskiego w Górnym Śląsku to nowe wydanie jednego z najważniejszych zbiorów śląskich pieśni ludowych z XVIII i XIX wieku. Całość opracował, krytycznym wstępem oraz komentarzami opatrzył Grzegorz Płonka (muzyk, wokalista, pisarz i publicysta z Katowic). Juliusz Roger zapisywał pieśni w polszczyźnie literackiej, z zachowaniem znaków diakrytycznych charakterystycznych dla języka polskiego. Ocalił to, co najważniejsze sens, melodię i em...
Spróbowałem w niniejszej książce opisać to, co najbardziej fascynujące w poezji Leśmiana: przemianę jako zasadę istnienia świata, człowieka, natury i miłości. Przejawiającą się chociażby w niezwykłym, barwnym i ostrym obrazie czerwonego maku, który staje się krwistym kogutem, a także w intensywnych splotach natury wydarzających się w ogrodzie, lesie, kosmosie i w człowieku; szczególnie w miłości. W czasie lektury okazało się, iż owe metamorfozy wnikają w jego wierszach cora...
Łukasz Górnicki, jeden z najwybitniejszych pisarzy renesansowych i twórca wzoru klasycznej prozy w języku polskim, za życia oddał drukarskiej prasie tylko część napisanych przez siebie dzieł. Opublikowanie po jego śmierci pozostałych w rękopisie utworów można łączyć z sensacyjnymi losami jego traktatu politycznego pt. Rozmowa Polaka z Włochem, który padł łupem literackiego złodzieja w marcu 1616 roku. W sierpniu tegoż roku synowie pisarza, Jan i Łukasz, ujawnili dokonanie pla...
Dorobek literacki Wojciecha Albińskiego (1935- 2015) jest objętościowo skromny. Składa się nań sześć książek wypełnionych krótkimi opowiadaniami. Większość z nich dotyczy spraw afrykańskich fenomenów, które zaistniały w Republice Południowej Afryki i Botswanie na przełomie XX wieku i kolejnego stulecia, choć autor nie stronił od przedstawiania rzeczywistości bardziej odległej. Chodzi o sprawy warto podkreślić jakie wydarzyły się między ludźmi; pisarza interesowały doświad...
W publikacji tej liryka kameralna, należąca do ostatniego okresu twórczości Bolesława Leśmiana, odczytywana jest jako poezja żalu, wyrastająca z trudnego do przyjęcia rozpoznania utraty dostępu do przeszłości. Przedmiotem oglądu staje się psychosomatycznie odczuwany brak. Pióro poety podąża tu tropem doświadczenia egzystencjalnego, a prawda emocjonalna uwiarygodnia od strony psychologicznej chwyty literackie i dyskretny artyzm wypowiedzi na temat przeżywanej straty. Bohater ...
Pierwsza kompletna monografia twórczości prozatorskiej Feliksa Netza, obejmująca całość jego prozy - od debiutanckiej powieści "Związek zgody" z 1968 po ostatnią "Dysharmonia caelestis" z 2005. "Coraz odważniej używa się pojęcia śląska szkoła eseju na zbiorcze określenie dorobku śląskich eseistów i eseistek, których wspólnym mianownikiem jest rozwinięta świadomość znaczenia miejsca i domu (oikologia Tadeusza Sławka i Aleksandry Kunce), historii i języka (Zbigniew Kadłubek...
Beata Tomanek od 18 lat zachęca słuchaczy Radia Katowice, żeby stawali się kronikarzami swoich czasów. Uświadamia wartość rodzinnych dokumentów, dzienników, starych kronik i fotografii oraz ich znaczenie dla historii powszechnej. Efektem tych spotkań i rozmów jest ksiązka zawierająca 15 zapisów takich właśnie spotkań - rozmów z osobami zapisującymi dzieje swoich prezodków, rodzinn, przyjaciół. Każda z postaci ma do opowiedzenia niezwykła historię, będącą elementem szerszej pa...
Praca składa się z trzech części tematycznych, w których zawiera się łącznie szesnaście rozdziałów. Każdy z tych rozdziałów dotyczy odrębnego zagadnienia tematycznego. Kolejne części pracy zawierają rozważania umiejscowione: najpierw w szerszym kontekście ekonomicznym i zarządczym, następnie w aspekcie bezpieczeństwa pracy w podmiotach branży górniczej, a w ostatniej części koncentrujące się na problemach funkcjonowania przedsiębiorstw górniczych w odniesieniu do bezpieczeńst...
Wieloaspektowość pojęcia wolności oraz naturalnie występujące w nim antagonizmy i konflikty powodują, że mówienie o wolności zaowocowało różnorodnymi ugruntowanymi kulturowo i filozoficznie ideami wolności. Do wielu z nich odwołują się dramaturdzy i ludzie teatru XX i XXI wieku, poruszając ten problem i budując literackie oraz teatralne obrazy wolności, a także nierzadko manifestując własne, artystyczne działania wolnościowe tworzonymi tekstami i spektaklami. Zadają z tych dw...
Język obrazów filmowych nazywany bywa często językiem uniwersalnym, co implikuje, że powinien być zrozumiały dla wszystkich. Jednakże podczas przygotowania nowej wersji językowej w procesie tłumaczenia nierzadko okazuje się, że istotne są nie tylko informacje zawarte w warstwie wizualnej, ale również te, które mają podłoże kulturowe. Trudno nie zgodzić się tutaj z konstatacją Marka Hendrykowskiego, który zauważa, że[] komunikat filmowy realizuje zazwyczaj dwa wewnętrznie sp...
Rosyjskojęzyczna literatura w Izraelu jest słabo znana w Polsce. A przecież podejmuje wielkie tematy i jest świadectwem wielkich dramatów. Pozostanie przy języku rosyjskim czyni z pisarzy rosyjsko-izraelskich emigrantów na wielkim terytorium języka hebrajskiego. Podejmowanie tematów współczesnych w kontekście żydowskiego dziedzictwa kulturowego sprawia, że ukazane zostają w nowym oświetleniu. Poezja Elizavety Mikhailichenko, Gali-Dany Singer i Siemiona Kraitmana, proza Dawida...
dr hab. inż. arch. prof. uczelni Mirosław Bogdan Absolwent Wydziału Architektury Politechniki Śląskiej oraz Studium dla Architekstów i Plastyków przy Papieskiej Akademii Teologicznej w Krakowie. W latach 19932010 adiunkt na Wydziale Architektury Politechniki Politechniki Śląskiej w Gliwicach. Od 2010 roku kontynuuje działalność naukową i dydaktyczną na Wydziale Budownictwa i Architektury Politechniki Opolskiej. Obecnie po awansie naukowym w 2015 roku, pracuje jako profesor ...
Trzecia księga trylogii Blask Arcydzieł nosi podtytuł Kwintet polskich noblistów. I rzeczywiście prof. Jerzy Paszek daje tu charakterystykę pisarstwa Czesława Miłosza, Władysława S. Reymonta, Henryka Sienkiewicza, Wisławy Szymborskiej oraz Olgi Tokarczuk. Szczególnie interesujące dla Czytelnika będą zapewne rozważania dotyczące trojakiego dowcipu poetki z Krakowa oraz budowy potężnej objętościowo powieści o antytalmudyście Franku (17291791) w tomie pt. Księgi Jakubowe albo Wi...
Afrodyta i jej córki. Z zapisków domniemanego... Ptysia Alojzego to kolejna powieść znakomitego śląskiego prozaika, eseisty Witolda Turanta, jednak tym razem to dzieło stworzone z literackim rozmachem. Autor zabiera czytelnika w szalony i wyuzdany świat paryskich zaułków, gdzie główny bohater szuka... przygód? Uciech? Prawdziwego uczucia?Bezkompromisowe dzieło, które wciąga od pierwszego akapitu, ostrzegamy - bywa, że robi się bardzo gorąco! Jej babkę rżnął ponoć sam Hemingw...
Idol to powieść wprowadzająca w świat wrażliwej młodzieży, tęskniącej za przyjaźnią, akceptacją, miłością.To powieść o dojrzewaniu w dobie kultu ciała i o tym, jak trudno szukać miejsca w życiu, gdzie każdy chciałby zabłysnąć i odnieść sukces. To opowieść także dla dorosłych, którzy zbyt szybko zapominają, jakim ciężarem bywa dojrzewanie i jakiego potrzebuje wsparcia. Sonia, rozczarowana i zniechęcona, za wszelką cenę szuka autorytetu, na którym mogłaby zbudować swój wizerune...
Szychtownica to zeszyt, w którym sztygarzy odnotowują dniówki każdego górnika. Zapisy są tak ułożone, że po miesiącu można zorientować się: kto, co, kiedy robił i wycenić poszczególne zadania. Na tej podstawie oblicza się wynagrodzenie. W roku 1983 założyłem sobie również zeszyt, w którym przez kilka lat notowałem dialogi, spostrzeżenia i refleksje. Ale nie po to, żeby oceniać i nie po to, żeby wynagradzać. Interesowało mnie nade wszystko, jacy naprawdę są ci górnicy jako tac...
Mieszkałem we Wrocławiu w akademiku ze studentami z różnych krajów.Osiem lat z klubowymi przyjaciółmi eksplorowałem i zwiedzałem jaskinie.Obcokrajowcy w większości powrócili do swoich stron, koleżankii koledzy grotołazi rozpierzchli się po kilku kontynentach.Z tych kontaktów wzięły się niektóre opisane tutaj podróże.Ta książka to nie jest przewodnik.To autorskie opowiadania o odwiedzonych miejscach, o spotkanychludziach, czasami o zaskakujących zdarzeniach.Może to też zachęta...
Powstały album jest pewnego rodzaju niezwykłą opowieścią zapisem malowanym światłem, o tym, kim są dzisiejszy współcześni Żydzi, co znaczy być dziś Żydem w Polsce. Pokazuje żydowską tradycję, która jest rdzeniem żydowskiego doświadczenia odziedziczonego po przodkach, jak i tych, którzy odkryli swoją żydowskość oraz żydowską codzienność.Zamieszczone zdjęcia pokazują, że historia uczyniła z Żydów obywateli świata, którzy w diasporze budują swoją wspólnotę.
Zdecydowana większość czytelników rozpoczyna swoją znajomość z twórczością Olgi Tokarczuk od lektury jej powieści. Bieguni, Prowadź swój pług przez kości umarłych oraz Prawiek i inne czasy to według internetowych rankingów najpopularniejsze utwory tej autorki. Warto jednak skierować swoją uwagę ku mniej oczywistym rejonom dorobku Tokarczuk reprezentowanym przez jej książki eseistyczne. Lalka i perła (2001), Moment niedźwiedzia (2012) i Czuły narrator (2020) układają się bowie...
Legenda i prawda. Eliasz i Pistulka w kulturze śląskiej[Niniejsza praca] w serii kolejnych przybliżeń powinna doprowadzić nas do właściwego przedmiotu rozważań, do zapomnianych kart śląskiego pitavalu, którym będzie owa wspomniana na początku, niedokończona, mająca wszelkie szanse na długie trwanie, a mimo to zgasła regionalna legenda o pewnej parze łotrzyków, których wspólna pamięć bez wahania również zaliczyła do szlachetnych rozbójników i równaczy świata.Prawzorem owych he...
"Uczeni śląscy, o jakich piszę w tym zbiorku, w dużej mierze należą już do porządku tradycji. Młodzi uczeni ich nie znają, nie czytają, mają nowych mistrzów. Dla mnie jednak to byli uniwersyteccy mentorzy i przyjaciele, którzy wciąż żyją ze mną w ich tekstach, w anegdocie, w rozmowie, jaką czasem prowadzę z tymi, którzy ich znali i byli dla nich ważni. Nie, nie jestem płaczką żałobną (z wiersza Miłosza). Raczej wdzięcznym przechodniem, który spotkał na swojej drodze pięknych...
Na książkę składają się interpretacje trzech utworów Józefa Wittlina. Pierwsza z nich dotyczy Elegii do Homera i wielokrotnie poprawianych przez tłumacza przekładów Odysei, w której poeta dostrzegał odbicie najtrudniejszych doświadczeń człowieka XX wieku. Druga, omówienie poematu Ból drzewa, pochodzącego z debiutanckich Hymnów, będących reakcją na koszmar I wojny światowej, eksponuje podmiotowy charakter tego, co nieludzkie, a co towarzyszy człowiekowi i z nim współodczuwa. B...
W historii literatury odnotowano jego nazwisko. Wspominają jego twórczość: Piotr Kuncewicz, Lesław Bartelski, Bogdan Snoch, jego dorobek jest zaznaczony w monografii W. Nawrockiego i M. Fazana: Katowickie środowisko literackie. Wyróżniono go m.in. w 1969 w Rybniku w trakcie Rybnickich Dni Literatury Złotą Lampką Górniczą. Długo był wśród nas, napisał wiele mądrych, ciekawych, artystycznie interesujących wierszy. Dlaczego o nim niemalże zapomnieliśmy...? [Z przedmowy Tadeusza ...
Teatr indygenny Floyda Favela i inne esejePomysł na książkę, zbierającą i komentującą twórczość eseistyczną Favela, powstał wiele lat temu i stopniowo krystalizował się w trakcie naszych kolejnych pobytów w rezerwacie Poundmaker. Serię spotkań z Floydem Favelem zapoczątkował w roku 2012 wywiad, który przeprowadziła z nim Eugenia Sojka, która rok później miała możliwość podpatrywania, jak powstaje adaptacja Antygony w jego reżyserii (autorką tekstu była Deanne Kasokeo), spekta...
Przemówienia z lat 1904-1918Kiedy otrzymałem z rąk Pana Senatora RP Bronisława Korfantego zbiór dokumentów niemieckiego parlamentu (Reichstagu) i sejmu pruskiego (Landtagu) z wystąpieniami Wojciecha Korfantego wygłoszonymi w latach 19041918, nie miałem najmniejszej wątpliwości. Ten właśnie tom powinien się ukazać. Nie tylko ze względu na osobę przemawiającego z czasem najwybitniejszego Ślązaka XX wieku przełomowy moment historyczny, w którym były one wygłaszane, sądy współkre...
Szanowni Czytelnicy, z pewnością nie jeden z Was zastanawia się co to cyklotymia. Otóż cyklotymia jest łagodniejszą formą choroby afektywnej dwubiegunowej. Obydwa te schorzenia charakteryzują się naprzemiennym występowaniem po sobie stanów manii/ hipomani oraz depresji. Taki emocjonalny rollercoaster. Cyklotymia to dolegliwość, która też dotknęła mnie. Pisanie wierszy jest dla mnie autoterapią, która pomaga mi zmagać się z tą chorobą. Czasem przelewam swoje smutki na papier, ...
Oni, uważający się dotąd za animatorów postępu i rozwoju, okazują się wyrobnikami cynicznych łotrów, którzy imają się wszelkich, najpodlejszych sposobów tylko i wyłącznie w celu zdobywania i utrzymywania władzy. Jak gdyby sprawowanie władzy było celem samym w sobie, a nie środkiem do ulepszania homo sapiens, jego sposobu myślenia, pracy, rozwoju. Jasnym również było, że nie ma granic dla owejżądzy zdobywania, podboju. Założyli, że uda się wierząc w uczciwość i dyskrecję ucze...
Moja metoda pracy twórczej polega na konstruowaniu obrazów. Dlatego bliższa jest działaniu grafika lub malarza, a nie fotografa. Tak powstałe prace nie mają swojego konkretnego czasu, co jest istotą zapisu fotograficznego. Są zawieszone w nieokreślonej czasoprzestrzeni. Nie odnoszą się także do konkretnego fragmentu rzeczywistości, bo w moim działaniu jej po prostu nie ma. Została ona przeze mnie całkowicie wykreowana z fragmentów fotograficznych wizerunków, realnie istniejąc...
Krytyczny dyskurs na temat poezji kobiet chcemy rozpocząć od autorki, której nazwisko jest wprawdzie znane czytelnikom, lecz która jeszcze nie doczekała się szerszego omówienia swojej twórczości. Początki jej drogi poetyckiej związane są z wrocławską Odrą i Tymoteuszem Karpowiczem, jest autorką dziewięciu książek poetyckich, trzech wyborów wierszy (w tym dwóch w językach obcych), jednej antologii. W 2017 roku została finalistką Nagrody Literackiej Nike za tomik Paraliż przyse...
(...) Zdecydowałem się na opracowanie nowego wydania, ponieważ kolejne, czyli piąte wydanie tej książki po sześciu latach, jakie upłynęły od poprzedniej edycji, umożliwia bardziej wnikliwe i krytyczne spojrzenie na podjęte w niej problemy z nieco innej perspektywy czasowej zmienionej postępującymi szybko przeobrażeniami świata. Wiadomo, że nawet stosunkowo krótki dystans czasowy umożliwia ponowne przemyślenie wcześniejszych spojrzeń na podjęte problemy oraz na ich ocenę, w kt...
"Ulice i chodniki, czyli główne przestrzenie publiczne miasta, to jego najważniejsze narządy tak pisała Jane Jacobs w swojej słynnej książce Śmierć i życie wielkich amerykańskich miast, już w latach 60. XX wieku, która okazała się jednym z najważniejszych dzieł o mieście i architekturze. Ale czy my dzisiaj w Polsce o ulicach myślimy w kategoriach przestrzeni publicznych? Czy zastanawiamy się nad nimi w kategoriach dostępności? Dostępności dla kogo a dla kogo nie i na jakich...
W słownikach ortograficznych, zarówno tych dawnych, jak i współcześnie wydanych, występują rozbieżności co do zapisywania przysłówków śpieszno, spieszno z partykułą przeczącą nie. W jednych widuje się zapis łączny (nieśpieszno, niespieszno), w drugich rozdzielny (nie śpieszno, nie spieszno), a jeszcze w innych oboczny (nieśpieszno, niespieszno // nie śpieszno, nie spieszno). Różnice między stanowiskami leksykografów w tej sprawie biorą się z tego, że część z nich traktuje owe...
This book is the fruit of more than forty years of my research connected with the description, analysis, comparison and systematisation of architectonic forms interms of space. This research began in the 70s and first culminated in the thesis which established me as an assistant professor. Its title was On the spatial structureof works of architecture: the methodological principles of description, analysis and systematisation of spatial arrangements. It was published in 1979 ...
Album powstał z okazji stulecia konsekracji Bazyliki Ojców Franciszkanów w Katowicach-Panewnikach, jednej z najpiękniejszych budowli neoromańskich na Górnym Śląsku. Autor z niezwykłą starannością przedstawił w książce nie tylko historię bazyliki i kompleksu klasztornego, ale także jej architekturę i sztukę. Autor opisuje historię budowy kościoła, jego konsekracji, rozbudowy bazyliki i klasztoru, projekt i układ przestrzenny sanktuarium. Niezwykłą rolę pątniczą pełni Kalwaria ...
Książka stanowi pomoc dydaktyczną przeznaczoną głównie dla uczniów techników kształcących się w zawodzie technik górnictwa podziemnego. Znajdują się w niej treści z zakresu miernictwa górniczego przewidziane w podstawie programowej dla tego zawodu.W pracy opisano kolejno następujące zagadnienia: historię rozwoju geodezji, podstawy prawne miernictwa górniczego, sposoby prowadzenia podstawowych pomiarów geodezyjnych na powierzchni i pod ziemią kopalni z wykorzystaniem tradycyjn...
Lucyna Smykowska-Karaś absolwentka Uniwersytetu Śląskiego, kulturoznawca, doktor nauk humanistycznych, nauczycielka, animatorka kultury. Zajmuje się problematyką społeczną i kulturalną Górnego Śląska, a przede wszystkim obyczajowością i tożsamością Górnoślązaków. Twórczyni i gospodyni Kawiarenki Kulturalno- Literackiej (od 2007), w ramach której organizuje cykliczne spotkania popularnonaukowe i literackie w Bibliotece Śląskiej, jej gośćmi są uznane autorytety, naukowcy, ludzi...
Oddajemy do rąk czytelników, zainteresowanych problematyką językoznawczą, piąty tom wydawanej cyklicznie monografii wieloautorskiej Jednostki języka w systemie i w tekście, w której lingwiści krajowych i zagranicznych ośrodków naukowych prezentują wyniki badań dotyczące z jednej strony zjawisk historycznych, z drugiej zaś stanu współczesnych języków słowiańskich i niesłowiańskich(niemieckiego, ormiańskiego). Wzorem lat ubiegłych składające się na monografię artykuły charakt...
Monografia, którą mamy przyjemność Państwu zaprezentować, to siód-my już tom będący efektem corocznego spotkania badaczy i praktyków prze-kładu, które organizujemy w Uniwersytecie Śląskim w Katowicach. Podob-nie jak poprzednio głos w dyskusji zabrali przekładoznawcy reprezentującyróżne dyscypliny, różne języki, a także różne podejścia metodologiczne.Tom otwiera artykuł Ewy Białek, która podejmuje zagadnienie kreatywno-ści w tłumaczeniu i kreatywności tłumacza w ogóle. Jest to...
Autor analizuje późną twórczość Urszuli Kozioł, której początek można datować na rok 1989. Poza zestawieniem opinii na temat strategii poetyckich wykorzystywanych przez pisarkę od momentu debiutu, autor sprawdza operatywność kategorii stylu późnego zaproponowanej przez Edwarda Wadie Saida i Mieczysława Wallisa. W przypadku Kozioł próba dostrzeżenia jakiejkolwiek artystycznej wolty w najnowszych tomach okazuje się niemożliwa ze względu na wieloletnią konsekwencję, z jaką poetk...
Marek Zacharyasz urodził się w Krakowie w 1940 roku. Jest absolwentem Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach (filologia polska). Zadebiutował w Polskim Radiu Katowice 2 stycznia 1965 roku w audycji Trybuna debiutów poetyckich. Brał udział w konkursach poetyckich, gdzie wielokrotnie doceniono jego twórczość. W pierwszym z nich, ogłoszonym w 1976 roku przez Stowarzyszenie PAX w Katowicach, wiersz pt. Wmyślenia uzyskał pierwszą nagrodę. W tym samym roku przyznano mu wyróżnienie za...
Potężne fale nieuchronnie przechylały kadłub wbitego na mieliznę parowca Stella Maris. Wicher, mimo że ciepły, niemal wywracał wybiegających na pokład marynarzy. W końcu woda przedarła się przez otwarte luki do wnętrza statku. Rozległ się złowieszczy jęk giętego i pękającego kadłuba. Woda zalewała rozpalony kocioł, co groziło lada moment wybuchem. Niektórzy ludzie skakali do wody, inni próbowali jeszcze spuścić szalupę, jednak przy tych falach i silnym wietrze było to zadanie...
Ta książka to w głównej mierze kontynuacja wątków poprzedniej powieści autora, a mianowicie Krusząc mury Jerycha. W szczególności zaś tych, które stanowią bądź krytykę, bądź tworzywo świeżej propozycji odmiennego odczytania zarówno treści samych tekstów Nowego Testamentu, jak i jego przesłania. Odbiegających od tego, co powielane w powszechnym nauczaniu. Po części zaś, współczesna hagiografia. Do tego egzystencjalne okruchy.
Apologia pochwała i obronaHistoryk literatury poszukiwacz śladów każdej istoty w niepoliczalnej galaktyce pokoleń; kustosz szlachetnej przeszłości; strażnik pamięci na zawsze wplątany w perpetuum mobile człowieczego trwania; łowiciel niezwykłości literackich; rekonstruktor dopowiadający; odkrywca śladów i przewodnik po szybko a nieuchronnie zapominanych ludziach; o ich dokonaniach twórczych, artystycznych, pisarskich w czasach zmierzchu kultury książki. "Ślad komety. O ul...
Pamiętny 17 listopada 2013 roku w pociągu relacji Gliwice - Bytom, na wprost mnie eteryczna piękność w sukience podkreślającej kibić. Uwagę zwróciła orientalna uroda i niepokojąca młodość, żeby nie rzec nieletniość. Ogólnie wiadomo, że wielka uroda odmładza. Dziewczyna czarniawa, o smagłej cerze i wypukłych skułach, i mocno skośnym spojrzeniu. Delikatnie podkreślone usta, wysokie łęki brwi jak gdyby w zadziwieniu, długie włosy upięte w koński ogon, bez mała niebiesko krucza, ...
Dziś "prawdziwych" Niemców już nie ma? W pół setki gawędach Janusz Plewniak opowiada o współczesnych Niemczech, regionach, miastach, ludziach, ciekawostkach. Autor zaprasza do prywatnego spojrzenia na kraj i ludzi mieszkających na zachód od Odry. Janusz Plewniak urodzony w Piekarach Śląskich, z wykształcenia fizyk po wydziale Matematyczno-Fizyczno-Chemicznym na Uniwersytecie Wrocławskim. Imał się w życiu wielu zajęć i profesji: grotołaz, meteorolog, nauczyciel, reporter, dzie...
Tom drugi, noszący podtytuł O lśnieniach i olśnieniach, przynosi charakterystyki wierszy lirycznych (Asnyka, Barańczaka, Fika, Herberta, Kisiela i Łobodowskiego), poematów (Byrona i Lubosza), powieści (Bartnickiego, Berenta, Cervantesa, Cortzara, Dąbrowskiej, Eco, Haszka i Jarczewskiego), prozy poetyckiej (Iwaszkiewicza), opowiadania (Borgesa), esejów literackich (Harolda Blooma, Borowego, Głowińskiego i Jakóbczyka), biografii pisarzy (Golińskiego), syntezy epoki literackiej ...
Teoria wielosystemowa zakłada, że literatura to dynamiczny system funkcjonalny. Przekład tak rozumianej literatury odrzuca wymóg adekwatności na rzecz akceptowalności. Analiza przekładu angielskiego Wojny polsko-ruskiej pod flagą biało-czerwoną Doroty Masłowskiej pokazuje skalę trudności, jaką miał przed sobą tłumacz, aby uzyskać tekst docelowy, który mógłby się wpisać w kulturę amerykańską. Istotą analizy w tym rozdziale jest pytanie o typy ekwiwalencji wybierane w strategii...
Historia niezwykłego znaleziska dokonanego w carskiej Rosji Lubimy się bać pod warunkiem, że seans ma happy end. Życie jednak pisze swoje scenariusze. Przyszła pandemia, potem podły car wywołał wojnę. Czy warto się dodatkowo stresować? Zaryzykujmy. Co łączy znalezione w tajdze przed stu laty przedmioty, ze Ślązakiem uciekającym z sowieckiej niewoli? Właściwości tych przedmiotów budziły zdumienie. Oficerowie, uczeni ZSRR i III Rzeszy robili wszystko, by je zdobyć i wykorzyst...
Cechą szczególną współczesnych badań przekładoznawczych jest interdyscyplinarność, która pozwala traktować je jako wielowymiarowy fenomen z pogranicza wielu dziedzin humanistyki. Ta interdyscyplinarna otwartość widoczna jest również w artykułach, które prezentujemy w kolejnym szóstym już tomie monografii Przestrzenie przekładu. Przyjęta przez nas formuła wymiana doświadczeń pomiędzy traduktologami reprezentującymi nie tylko różne języki, ale też różne obszary zainteresowań po...
W książce zawarłem głównie eseje, szkice i opowieści, które ukazały się łamach miesięczników "Śląsk", "Odra" i "Twórczość" w latach 2009-2020. Jest tutaj też kilka tekstów dotychczas niepublikowanych. W przypadku tych pierwszych uznałem za stosowne, pod naporem pojawiających się wydarzeń, dokonać nieznacznej aktualizacji, tak, aby nie znalazły się w sprzeczności z zaistniałymi faktami. No cóż, historia nigdy nie zatrzymuje się i może się okazać, iż gdy Czytelnik weźmie tę ks...
Kobieta postrzegana jest często jako przedstawicielka tak zwanej słabej płci. Ów stereotyp mógł się przyjąć z uwagi na jej z pozoru słabsze uwarunkowania fizyczne. Drobna budowa ciała, mniejsza siła oraz brak chęci dominacji sprawiły, że kobieta z założenia znalazła się na nieuprzywilejowanej pozycji. Jednak przyjęcie na siebie trudów życia codziennego plasuje ją niekwestionowanie na najwyższym stopniu podium, przeznaczonym dla zawodników walczących na ringu codzienności wbre...
Celem podjętych w prezentowanej rozprawie badań jest analiza semantyczna i pragmatyczna aforyzmów rosyjskich. Wybrane zostały aforyzmy zawierające frazemy pochodzenia biblijnego [...]. Jako cezura, pozwalająca określić ramy współczesnej aforystyki, posłużył 1991 rok, czyli początek wielkich rosyjskich przemian, jakie nastąpiły zarówno w sferze politycznej, gospodarczej, jak i kulturowej, mentalnej oraz religijnej. Istotny był przy tym rok publikacji danego aforyzmu, bądź to w...
