Książki o historii najnowszej

"Każdy dowódca musi mieć potrzebne wiadomości o nieprzyjacielu". "Wiadomości o nieprzyjacielu są podstawą wszelkich działań wojennych i najlepszą rękojmią bezpieczeństwa sił własnych" (Ogólna instrukcja walki). ZASADY I METODA PRACY ODDZIAŁU II SZTABU” ppłk. dypl. Kazimierza BANACHA miały być podręcznikiem (109 stron, 4 załączniki) dla oficerów Wojska Polskiego, gdyż jak pisze ppłk S.G. M. Ścieżyński (Jeniec wojenny jako źródło wiadomości o nieprzyjacielu. Warszawa 1927): „Zn...

W ostatnich latach ukazało się wiele publikacji na temat historii Policji Państwowej. Prowadzono wiele prac badawczych na temat polskiej Policji okresu międzywojennego, jednak brak jest szczegółowych opracowań odnoszących się do formacji policyjnych, tworzonych w okresie międzywojennym na Śląsku. W pracach tych niemalże pominięta została sprawa Policji Województwa Śląskiego, drugiej obok Policji Państwowej, formacji sił porządkowych II Rzeczypospolitej Polskiej. Pomimo tego i...

Philippe Aries (1914-1984), jeden z najwybitniejszych w XX wieku francuskich mediewistów, był "odkrywcą dziecka" jako tematu badań historycznych. Niniejsza książka, opublikowana w 1960 roku, stanowi właśnie pionierskie dzieło w tej dziedzinie, kanon, do którego nadal odwołują się zarówno historycy, jak i socjologowie. Dzieciństwo bowiem, jak wynika z badań autora, nie jest "naturalną" formą biologiczną, lecz konstrukcją społeczną dość nie-dawnego pochodzenia. Średniowiecze ni...

Dziesiątki tysięcy zabitych cywilów, w tym kobiet, dzieci oraz starców, tysiące spalonych wsi oraz miasteczek, ponad półtora miliona wysiedlonych ludzi, zmuszonych do opuszczenia rodzinnych stron i pozostawienia dorobku swojego życia. Pod tymi liczbami kryje się porażający obraz historii, którą współdzielimy z Ukrainą. Pierwsza popularnonaukowa książka stanowiąca pełen zarys stosunków polsko ukraińskich w latach 1943 1947. Autor przedstawia przebieg krwawego konfliktu jaki r...

Cyrk Skalskiego, był nie tylko zespołem doskonałych pilotów, którzy pokazali swój kunszt podczas walk pod niebem Afryki w 1943 roku, kiedy to zestrzelili w miesiąc więcej samolotów, niż jakikolwiek polski dywizjon przez cały rok 1943. Siły Powietrzne otrzymały materiał ludzki z odpowiednim doświadczeniem, co wykorzystały skrupulatnie. Natomiast, jak wydaje się z posiadanej przez autorów wiedzy, zlekceważyły lub nie doceniły przygotowanego opracowania sztabowego.

Celem przedkładanego Czytelnikowi tomu jest ukazanie wybranych obszarów pracy socjalnej warunkowanych dynamiką zmian – głównie demogra?cznych i społeczno-gospodarczych – występujących we współczesnym społeczeństwie. Punktem wyjścia uczyniono tu proces przygotowania do zawodu pracownika socjalnego. Zebrany materiał przedstawiono w czterech częściach. Pierwszy blok zagadnień dotyczy re?eksji nad kształceniem do pracy socjalnej, czyli tendencji, wyzwań i dylematów edukacji w zak...

Ci, którzy widzieli Hitlera z bliska, zwykle reagowali zachwytem. Wspominali niesamowite spojrzenie, paraliż, jaki ich ogarniał w zetknięciu z nim, inni jednak mówili o całkowitej nijakości twarzy Führera – o emanującej z niej pustce. Badając relacje świadków i wizerunki Hitlera, autorka odpowiada na wiele pytań: Czy patrząc w twarz dyktatora, jesteśmy w stanie czegoś się o nim dowiedzieć? A może tylko dowiemy się czegoś o jego twarzy, wykreowanej na potrzeby propagandy? Czy ...

Wiek XX określa się jako erę uchodźców. W Europie już na początku stulecia popłynęły fale uciekinierów przed czystkami etnicznymi, które towarzyszyły powstawaniu państw narodowych. Pod koniec wieku główną przyczyną przymusowych migracji był upadek systemu komunistycznego. Między tymi dwoma cezurami przez nasz kontynent przemaszerowały miliony uchodźców, zesłańców i wygnańców, wprawione w ruch przez totalitaryzm i wojny. Jan M. Piskorski napisał na ten temat fascynującą książk...

Richard Siegert urodził się w 1922 r. w małym niemieckim miasteczku Auscha (Kreis Leitmeritz). Miasteczko to przed zakończeniem I wojny światowej należało do Austrii, później znalazło się na terytorium Czechosłowacji. Kiedy w 1933 r. Adolf Hitler doszedł do władzy, postanowił ponownie zjednoczyć wszystkich Niemców w jednej Rzeszy. Tym sposobem w 1938 r. doszło do okupacji, tzw. Sudetenlandu, a Richard Siegert ponownie stał się obywatelem Niemiec. W 1941 r. wcielono go do Wehr...

Monografia największej bitwy morskiej pierwszej wojny światowej, która - choć nie przyniosła decydującego rozstrzygnięcia - przyśpieszyła klęskę sił morskich Niemiec. Odtąd cesarska flota wojenna nie była w stanie zagrozić brytyjskiej Grand Fleet i przerwać brytyjskiej morskiej blokady Niemiec. Była to największa bitwa morska od czasu, kiedy Henryk VIII uzbroił swoje okręty w wielkie działa. Książka w porównaniu z pierwszym wydaniem jest uzupełniona przez autora o nowe, sto...

Kraków przez kilkaset lat był jednym z najważniejszych miast w żydowskim świecie. To tutaj mieszkali najwybitniejsi żydowscy uczeni, tutaj ukształtowała się aszkenazyjska tożsamość - tożsamość Żydów Europy Środkowowschodniej. Polacy na ogół wiedzą dużo o mieszkających ongiś w Krakowie wybitnych nie-Żydach i znają związane z tym miastem nie-żydowskiej legendy; niewiele (albo zgoła nic) nie wiedzą o mieszkających tutaj wybitnych Żydach i nie znają tutejszych żydowskich legend....

Niesłabnąca dyskusja wokół kary śmierci jest powodem tego, że powstają coraz to nowe i lepsze opracowania na jej temat. Nigdy i nigdzie społeczeństwo nie było aż tak bardzo podzielone, jak właśnie w tej kwestii. Teoria o słuszności wykonywania kary śmierci ma równie duże grono entuzjastów, co i jej całkowity zakaz. Czy kara śmierci jest czymś dobrym? Czy jej wykonywanie uchroni społeczeństwo od szerzenia się barbarzyńców? Jak kształtowała się nauka o karze śmierci z punktu w...

Obszerny tom Śladami bezpieki i partii jest niejako kontynuacją zbioru Oczami bezpieki (Kraków 2004). Przyświeca jej ten sam pomysł – chęć zebrania w jednym tomie najważniejszych tekstów autora z ostatnich lat, rozproszonych po różnych czasopismach naukowych, pracach zbiorowych oraz gazetach i tygodnikach. Zostały one jednak poprawione i uzupełnione, przez co stały się bardziej aktualne. Jak napisał we wstępie Sławomir Cenckiewicz „Śladami bezpieki i partii to kolejny mały kr...

Grigorij Rasputin żył w latach 1864-1916. Pochodził z rodziny chłopskiej. Został mnichem, a dzięki zręcznie prowadzonym intrygom w 1907 r. stał się pierwszoplanową postacią w Pałacu Zimowym. Bez jego zgody nie mianowano ministrów lub wyższych dowódców wojskowych. Miał opinię proroka lub świętego. W pewnym momencie stał się konkurencją dla dynastii Romanowów i prawdopodobnie dlatego musiał zginąć...

Mark Sołonin, autor bestselleru 22 czerwca 1941, czyli jak zaczęła się Wielka Wojna Ojczyźniana, który wstrząsnął Rosją nie mniej niż Lodołamacz Suworowa, kontynuuje w tej książce frapującą analizę tragicznych wydarzeń lata 1941 roku. Po wszechstronnych badaniach nad licznymi dokumentami z owych czasów, przestu­dio­wawszy przygotowania Związku Sowieckiego do wielkiej wojny oraz plany strategiczne, autor dochodzi do oszałamiającego wniosku: w czerwcu 1941 roku Hitler, sam się...

Prawdziwy Maciek Chełmicki odnaleziony przez K. Kąkolewskiego, jak diament w spopielonym komunizmie. Każdy, lub prawie każdy, czytał znaną powieść Jerzego Andrzejewskiego. Z książki Kąkolewskiego dowiadujemy się, kto zlecił Andrzejewskiemu napisanie Popiołu i diamentu. Poznajemy kulisy perfidnej UB-ckiej manipulacji oraz losy pokoleń, które padły jej ofiarą. Poznajemy także historię życia człowieka, którego dossier przekazane Andrzejewskiemu przez komunistyczne służby specjal...

Chwile strachu i trwogi. Klęski żywiołowe, konflikty zbrojne i tumulty w średniowiecznym Wrocławiu. - Koniec świata zwiastować miało nadejście Antychrysta oraz przeróżne nietypowe znaki na niebie i ziemi. Trudno się zatem dziwić, że w niecodziennych zjawiskach, takich jak na przykład komety, wielki grad, trzęsienia ziemi, szarańcza, śnieg latem czy kwitnienie drzew owocowych zimą, upatrywano zbliżającego się Sądu Ostatecznego – pisze we wstępie dr Marek L. Wójcik, mediewista,...

Archeologia nieraz już dostarczyła dowodów na błędy w zapisach kronikarskich bądź zapełniła wiele białych plam w badaniach nad dziejami polskiego oręża. Praca pokazuje warsztat archeologa i wyniki badań w terenie na tle dotychczasowych ustaleń historycznych. Porusza wiele obszarów nieznanych dotąd z popularnych opracowań. W polu zainteresowania autora, absolwenta Uniwersytetu Łódzkiego, wychowanka prof. Mariana Głoska, znalazły się następujące bitwy: Cedynia, Legnica, Płowce,...

Znakomita pozycja znanego śląskiego mediewisty dr. Norberta Miki, oparta na analizie imponującej bazy źródłowej i literatury tematu. To pierwsze tak obszerne polskie opracowanie traktujące o początkach potęgi domu Habsburgów, o charakterze wręcz podręcznikowym dla badaczy dziejów XIII-wiecznej Europy Środkowo-Wschodniej. Jak pisze sam autor: - Wydarzenia toczące się w latach 1246-1278 można zaliczyć do bardziej burzliwych w dziejach Austrii. Ciągłe wojny – według zgodnej opin...

11 tom z serii "Klasycy Nauki Poznańskiej" to zbiór tekstów Witolda Jakóbczyka opracowany przez Lecha Trzeciakowskiego.

Żywa lekcja historii! Frapujący tekst prof. Władysława Bartoszewskiego przybliżający i analizujący Powstanie Warszawskie. Ponad 100 emocjonujących fotografii: Adama Bujaka oraz powstańczego fotoreportera Eugeniusza Lokajskiego "Broka". Na zdjęciach m.in. słynne ekspozycje, wnętrza i wystawy Muzeum Powstania Warszawskiego, zdjęcia walczącej Stolicy, fragmenty murów i ruin powstańczej Warszawy, listy powstańcze, życie codzienne pod obstrzałem wroga - powstańcze śluby, chrzty, d...

Praca dr. Piotra Pałysa z Opola odkrywa mało znany i rzadko podejmowany dotąd w rodzimej literaturze temat polsko-czechosłowackiego konfliktu granicznego o pas Kłodzko-Głubczyce-Racibórz w latach 1945-1947. Tematyka ta z oczywistych względów nie stała się przedmiotem pogłębionych badań w czasach PRL-u. Deficyt wiedzy w tym zakresie polska nauka zaczęła uzupełniać dopiero z końcem lat 90. Dr Piotr Pałys należy tu do największych autorytetów, a książka jest efektem jego wielole...

Monumentalna praca poświęcona chrystianizacji krajów skandynawskich (Dania, Szwecja, Norwegia, Islandia), wzbogacona o obszerny materiał ikonograficzny (m.in. kamienie runiczne, mapy, szkice), pełny aparat naukowy oraz bogatą bibliografię a także wyczerpujące streszczenie w języku angielskim. Jedyna jak dotąd tego typu pozycja na polskim rynku wydawniczym, jedna z nielicznych polskojęzycznych poświęcona Normanom. Autor, dr Przemysław Kulesza z Wrocławia, jest wytrawnym badacz...

Książka Wiesława Rozbickiego przypomina sylwetki 190 marszałków Polski, generałów i admirałów, z których wielu zapisało chlubne karty w dziejach Wojska Polskiego. Są wśród nich tacy, którzy w historii Polski zapisali się czarnymi zgłoskami i są symbolami wiernopoddańczego wypełniania poleceń płynących przez lata z Moskwy. Ale Auto nie zajmuje się wielką polityką lecz ukazuje cechy charakteru, sposób myślenia i zachowania swoich bohaterów w sytuacjach, które nie są znane zwykł...

Wojna trojańska od początku istnienia kina interesowała filmowcó. Uniwersalne, odwieczne zagadnienia miłości, zdrady, wierności i honoru idealnie wpasowują się w dramaturgię filmowych scenariuszy.

Niniejsza książka przybliża kilkanaście postaci hetmanów, którzy swym życiem i czynami na stałe wkroczyli do panteonu narodowych bohaterów, odznaczyli się w działalności militarnej czy też politycznej lub zapisali w dziejach Polski trwały ślad swymi nietuzinkowymi osobowościami. Ponadto autor w przystępny sposób scharakteryzował urząd hetmana oraz zamieścił wykaz hetmanów koronnych i litewskich sprawujących urzędy w XVI i XVII wieku.

"Jesień średniowiecza" wybitnego holenderskiego pisarza, kulturoznawcy, historyka i etnologa Johana Huizingi (1872-1945) zaliczana jest do jednych z najbardziej klasycznych dzieł XX-wiecznej humanistyki. Jak pisze w przedmowie sam autor: "ta książka stara się ukazać czternaste i piętnaste stulecie nie tyle jako zapowiedź nadchodzącego renesansu, ale jako schyłek średniowiecza, jako wiek, w którym średniowieczne myślenie osiąga końcowe stadium swego żywota, na kształt drzewa o...

Polska w czasach panowania dynastii Piastów to szczegółowy opis dziejów historii Polski od X do XIV wieku z wątkami dotyczącymi także najważniejszych wydarzeń w krajach ościennych, które miały zasadniczy wpływ na polską historię. Książka została napisana na podstawie 50 innych książek i jest kompilacją, w której Autor starał się umiejscowić wszystkie ważne wątki z czasów Polski Piastowskiej. W książce zostały także zawarte rozbudowane szczegóły geograficzne. Celem Autora był...

The authors of the reviewed book explain the notion of political thought and its reference to an independent Poland (...). The question posed by the authors is as follows: What sort of state should the already existing Poland be? Among the politically active trends the following environments are selected to be the representative ones: the national democrats, the right-wing peasants' movement, the Pilsudskites and socialist parties. The selection is justified by the fact that ...

Przedstawiamy drugi tom wydawnictwa Polska pod okupacją 1939–1945. Na jego łamach publikujemy artykuły naukowe, materiały źródłowe, recenzje i omówienia publikacji naukowych oraz przegląd stanu badań, które są przygotowywane w ramach Centralnego Projektu Badawczego Ziemie polskie pod okupacją 1939–1945. Celem przedsięwzięcia jest krytyczna ocena dotychczasowego dorobku w badaniach nad dziejami Polski w latach 1939–1945 oraz poszerzenie istniejącego stanu wiedzy i wykorzystani...

W nocy 26 kwietnia 1986 roku w Czarnobylskiej Elektrowni Atomowej doszło do eksplozji reaktora. Przybrała ona rozmiary katastroficzne, dlatego że miała charakter wybuchu jądrowego. W niniejszej książce w sposób popularnonaukowy opisano złożone fizyko-techniczne przyczyny, które sprawiły, że reaktor eksplodował jak bomba atomowa. Trzy miesiące po katastrofie, w sierpniu 1986 roku, owe powody zostały w zafałszowanej formie przedstawione przez ZSRR ekspertom Międzynarodowej Agen...

Próba historycznej analizy dziejów Rosji mająca na celu rzucenie światła na teraźniejszość. Autor, brytyjski historyk, koncentruje się na pięciu tematach: jak nakazami cara, a potem partii komunistycznej można było zarządzać jedną szóstą powierzchni ziemi, w jaki sposób międzynarodowa pozycja Rosji oddziaływała na jej rozwój społeczno-polityczny, dlaczego właśnie w Rosji, najbardziej zacofanym z wielkich mocarstw, wybuchła najradykalniejsza socjalistyczna rewolucja, jak potęż...

Historia prawa od V wieku po współczesne systemy prawne Pierwsze podręcznikowe ujęcie ewolucji prawa w Europie Zachodniej i w państwach byłego bloku wschodniego Nowatorska prezentacja historii prawa na dwóch płaszczyznach: źródłowej i dogmatycznej Tematyczno-chronologiczne ujęcie takich problemów, jak historia źródeł prawa sądowego, historia prawa prywatnego, historia prawa karnego, historia procesu karnego, historia procesu cywilnego Ukazanie źródeł europejskiej kultury praw...

W czasie bitwy pod Plewną szczególnie przysłużyły się tureckim obrońcom karabiny Winchester. W przededniu wybuchu konfliktu z Rosją, Imperium Osmańskie zamówiło w zakładach Winchestera 50 tysięcy egzemplarzy karabinów M1866. Ten powtarzalny karabin był śmiertelną bronią dla oblegających twierdzę wojsk rosyjsko-rumuńskich. To właśnie m.in. użyciu tej broni przypisuje się opóźnienie w zdobywaniu Plewny prawie o pół roku i ogromne straty atakujących. Wojsko osmańskie podczas bit...

„Łacińskie powiedzenie „człowiek człowiekowi wilkiem” przez długie stulecia zachowuje prawdziwość. Rozwojowi cywilizacji człowieka stale towarzyszyły tortury i egzekucje. Przemoc wobec drugiego człowieka, świadoma czy nie, jest zakorzeniona w naszej naturze tak głęboko, że nie potrafi my, a może i nie chcemy z niej zrezygnować. Świat grozy, w którym zło stawało się banalne, otworzył się dla człowieka z chwilą, gdy wyprodukowane przez niego dobra zaczęły kusić innych. Choć wsp...

Sean Longden, pisarz i znawca II wojny światowej, jako pierwszy opowiedział światu historię T-Force – tajnej jednostki armii brytyjskiej do zadań specjalnych podczas ostatnich miesięcy wojny. Longden, który dotarł do utajnionych dotychczas dokumentów i coraz mniej licznych uczestników tych wydarzeń, w pasjonujący sposób relacjonuje operacje, dzięki którym zachodni alianci zdobyli tajemnice wojskowe i przemysłowe III Rzeszy. T-Force udało się też przechwycić wybitnych niemiec...

Za pośrednictwem programów telewizyjnych [„Ocalić… od zapomnienia”, „Było… nie minęło”, „Z archiwum IPN”] historyk i dokumentalista Adam Sikorski pragnie przywrócić należną godność naszym narodowym bohaterom wojennym – zasłużonym, a tak często zapomnianym, odkurzyć karty odtajnionych dokumentów i ukazać prawdziwe oblicza historii, wskrzeszać i kultywować w pamięci to, co w tradycji wojska polskiego najpiękniejsze, a przede wszystkim przekonać młode pokolenie, że słowa: „Bóg, ...

Nowa publikacja Instytutu Pamięci Narodowej w Szczecinie „Nie było czasu na strach...” to zapis wielogodzinnych rozmów Marzeny Kruk i Edyty Wnuk z Janiną Wasiłojć-Smoleńską, żołnierzem pierwszego oddziału partyzanckiego na Wileńszczyźnie, dowodzonego przez Antoniego Burzyńskiego ps. „Kmicic”, a potem 5. Brygady Wileńskiej AK, dowodzonej przez mjr. Zygmunta Szendzielarza ps. „Łupaszka”. Bohaterka opowiada o swoim dzieciństwie, walce w partyzantce, a także działalności w podzie...

Pięcioletni konflikt zbrojny (1865-1870) w Brazylii, zwany wojną paragwajską (Guerra do Paraguai), a w Paragwaju wojną trójprzymierza (Guerra de la Triple Alianza). Został on wywołany istniejącym od czasów uzyskania niepodległości nacjonalizmem Argentyny i rosnącą po tęgą ekonomiczną Brazylii oraz wielki mi ambicjami prezydenta Paragwaju Francisco Solano Lópeza, który dążył do uczynienia swojego kraju regionalnym mocarstwem. Nieduży, położony w samym środku Ameryki Południowe...

Litwa, Łotwa i Estonia były i pozostają areną zarówno rywalizacji, jak i współpracy między Wschodem a Zachodem. Autor mistrzowsko śledzi rozwój tych trzech państw bałtyckich – od średniowiecznych krucjat przeciwko ostatnim poganom Europy i potędze Wielkiego Księstwa Litewskiego, przez przyłączenie ich do Imperium Rosyjskiego pod koniec XVIII wieku, aż po wyodrębnienie się nowoczesnych tożsamości narodowych w ubiegłym stuleciu. Czerpiąc z najnowszych badań i opracowań, Andres ...

Daniel Beauvois odkrywa całe połacie nieznanych faktów i problemów, pomaga w istotny sposób sprawie przywracania pamięci historycznej Polakom, Ukraińcom i Rosjanom. Czyni to naprawdę sine ira et studio w imię maksymalnej rzetelności badacza... Chyba tylko bezstronny i neutralny historyk może dojść do przedstawiania procesów społecznych obarczonych w dotychczasowej historiografii trzech zainteresowanych czy, inaczej mówiąc, biorących udział w ówczesnym rozwoju sytuacji stron, ...

Pierwszy tom „Bitwy o Atlantyk” zawiera opis pierwszej fazy wojny Amerykanów z hitlerowskimi Niemcami. Nazywany jest on okresem „raju dla U-bootów”. Nieliczne niemieckie okręty podwodne, które zaatakowały okolice wschodniego wybrzeża amerykańskiego, a potem rejon Zatoki Meksykańskiej i Karaiby, odniosły tam oszołamiające sukcesy. W tym czasie U-booty nie zatapiały mniejszych statków, nie strzelały nawet do dużych, ale pustych jednostek, ponieważ żal było im torped na takie ce...

Popularne wyobrażenia o cesarskiej armii japońskiej wciąż umacniają w nas obraz samobójczych ataków i fanatycznych dowódców, ślepo oddanych swemu cesarzowi. Edward Drea sięga jednak głębiej niż te stereotypy, snując znacznie bardziej skomplikowaną opowieść o tym, jak armia ta rosła w siłę, rozszerzając swoje wpływy w kraju i za granicą, aby stać się jedną z najpotężniejszych na świecie machin wojennych. W tym napisanym ze znawstwem studium, obejmującym kwestie doktryny, stra...

Tom uważam za ważny w wypełnianiu istotnych luk dotyczących działalności NSZZ „Solidarność” w okresie 1980–1981. Tom ten uzupełnia inne, zawierające stenogramy i materiały towarzyszące, które ukazywały się dzięki staraniom Archiwum Solidarności od lat osiemdziesiątych. Publikacja została przygotowana wedle wypracowanej wtedy (i sprawdzonej) zasady edycji dokumentów. Mamy więc merytoryczne wprowadzenie o okolicznościach i przebiegu posiedzenia, zasadniczy stenogram i dokumenty...

Opracowanie źródłowe z połowy lat sześćdziesiątych XX w. zawiera cenne memorandum Rohana Butlera (1917–1996), wieloletniego doradcy historycznego ministrów spraw zagranicznych Wielkiej Brytanii. Przybliża ono ciekawe spojrzenie tego historyka, pracującego w Foreign Office w Londynie, na przynależność państwową Szczecina, rozpatrywaną przez pryzmat ustaleń międzynarodowych, dyskusji na różnych forach i opinii mężów stanu w czasie II wojny światowej i w pierwszych dekadach po j...

Książka adresowana szczególnie do uczniów interesujących się historią oraz przygotowujących się do olimpiad, konkursów i egzaminu maturalnego z historii, ale również do każdego, kto pasjonuje się tematyką II wojny światowej. Publikacja poświęcona jest problematyce walki cywilnej i zbrojnej w okupowanej Polsce. Omówiono w niej struktury organizacyjne państwa podziemnego oraz formy i przebieg walki, a także aktywność ruchu oporu na tle wydarzeń ogólnoeuropejskich i z uwzględni...

XIX Powszechny Zjazd Historyków w Szczecinie w 2014 r., zorganizowany w setną rocznicę wybuchu I wojny światowej, stał się dogodną okazją, aby zwrócić uwagę badaczy na wymiar egzystencjalny dwóch konfliktów światowych. Problematyka ta stała się głównym tematem sesji „Jak Polacy przeżywali wojny światowe?”, której materialnym efektem stała się publikacja. Sesję, a w ślad za nią również tom studiów podzielono na dwie zasadnicze części, dotyczące I oraz II wojny światowej. Kata...

Ziemie ukrainne są pełne śladów polskości. Na Rusi Czerwonej, Wołyniu, Podolu, w województwie bełskim, na Bracławszczyźnie, Czernihowszczyźnie, w Kijowskiem – wszędzie Polacy bądź spolonizowani kniaziowie i szlachta ruska odcisnęli swe piętno w historii i kulturze. Pałace, zamki, miasta, miasteczka, kościoły, cerkwie – obecnie często w zupełnej ruinie – powstawały z inicjatywy „polskich panów”, a ziemie zagospodarowywane były dzięki przywilejom polskich królów. Książka przybl...

Monografia „W cieniu Dżesera. Badania polskich archeologów w Sakkarze” jest syntezą osiągnięć naukowych polsko-egipskiej misji archeologicznej prowadzonej od 1987 roku wykopaliska po zachodniej stronie piramidy, tzw. piramidy schodkowej, zbudowanej w początkach III dynastii (ok. 2650 rok p.n.e.) przez legendarnego architekta i imieniu Imhotep. Misją kieruje autor książki. Efektem dwudziestu dotychczasowych kampanii wykopaliskowych było odkrycie dwu cmentarzysk z epok odległyc...

Album Utracone miasto Warszawa wczoraj i dziś to wyjątkowe wydawnictwo, bo powstało z połączenia pasji dwóch osób zakochanych w starych zdjęciach stolicy. Z jednej strony, Rafał Bielski, kolekcjoner, posiadający jedną z największych kolekcji zdjęć, pocztówek i planów Warszawy, który wybrał ze swoich zbiorów najciekawsze widoki miasta, często dotąd niepublikowane. Z drugiej Jakub Jastrzębski, pasjonat historii Warszawy i jej ikonografii, który opatrzył je krótkim, acz szczegół...

Historia polsko-rosyjskich interakcji intelektualnych, sporów i wzajemnych inspiracji ideowych jest zagadnieniem mało znanym, a poza Polską bardzo często pomijanym. Na straży ignorancji stoi szeroko rozpowszechniony stereotyp sprowadzający opowieść o tych stosunkach do kampanii wojennych, rozbiorów, powstań, martyrologii.

Rozstrzelanie w 1940 roku polskich jeńców wojennych, oficerów i cywili, było najbardziej krwawą zbrodnią od zakończenia Wielkiego Terroru. Nikita Pietrow, rosyjski historyk i działacz na rzecz ochrony praw człowieka, nakreślił specjalnie dla polskiego czytelnika portret zbiorowy katyńskich oprawców. Począwszy od członków Biura Politycznego, których podpisy figurują pod notatką Berii z 5 marca, skończywszy na „personelu obsługującym maszynę śmierci”. Autor szuka prawidłowości...

Dolny Śląsk obfituje w tajemnice z czasów odległych, ale i z lat II wojny światowej. Niektóre sekrety udało się wyjaśnić, lecz wiele skarbów nadal czeka w ukryciu, aż ktoś je znajdzie. Robert Primke i Maciej Szczerepa uchylają rąbka tajemnicy, jaka otacza ludzi i wydarzenia związane z okolicami Lwówka Śląskiego, Wlenia, Krzeszowa, Bystrzycy i uroczymi zakątkami Sudetów. Podążając tropem skarbów i zagadek historii, wyjaśniają między innymi: Gdzie jest skarb Nositzów?, Co zawie...

Wrocław przełomu XIX i XX wieku, przez pewien czas trzecie co do wielkości zaludnienia miasto (po Berlinie i Hamburgu), tętnił życiem. Działało tu bractwo biesiadne o nietypowej nazwie „Tu Panuje Porządek”. W jego lokalu można było zamówić między innymi „kapelana polowego” i „Wielkiego Mogoła”... Spragnionych piwa zapraszała najdłużej działająca piwiarnia Europy – Piwnica Świdnicka, ale także inne lokale oferujące złocisty trunek, jak choćby Czarny Orzeł, Świński Ryj czy Czer...

Dom Radziwiłłów należał do najznakomitszych i najsilniejszych na Litwie. Jego początki sięgają cza­sów pogańskich i według podań familijnych i narodowych wypływa ze szczepu wielkich książąt litewskich, z dynastii Dowsprunga. Głową i przodkiem tego domu ma być Lizdejko, od lizda (po litewsku: gniazdo) tak nazwany, dlatego, że został znaleziony w orlim gnieździe. Podanie o tym jest następujące; w roku 1283 Dowmund, książę uciański i połocki, brat wielkiego księcia litewskiego N...

„Postrach całego świata” – tak w XVI w. Europejczycy nazywali Imperium Osmańskie. Turcy seldżuccy [tak w oryginale, w rzeczywistości tu i dalej chodzi oczywiście o Turków osmańskich – przyp. tłum.], którzy pojawili się w Azji Mniejszej pod koniec XIII w., już półtora stulecia później podbili znaczną część Półwyspu Bałkańskiego i zajęli stolicę Cesarstwa Bizantyńskiego – Konstantynopol. I chociaż początkowo mało kto traktował ich poważnie, jako że walki prowadzone przez Seldżu...

A kto chce być wolny… to książka o oporze wobec władzy komunistycznej, podjętym przez środowiska niepodległościowe w PRL i sposobach, jakimi komuniści próbowali ten opór zdławić. Autorzy tomu przedstawiają losy często zapomnianych dziś bohaterów walki o wolność, obalając zarazem wiele stereotypów dotyczących pracy peerelowskiego aparatu represji i działalności ówczesnej opozycji. Artykuły przedstawiają bezkompromisową wersję historii, politycznie niepoprawną i daleką od ideol...

Bogusław Homicki ur. 27.06.1941 r. w Warszawie, od dzieciństwa mieszkaniec warszawskiej Pragi. Jako tzw. „dziecko ulicy” stał się wychowankiem Kazimierza Lisickiego „Dziadka” założyciela ognisk Towarzystwa Przyjaciół Dzieci Ulicy. Absolwent wieczorowych studiów na Wydziale Prawa Uniwersytetu Warszawskiego i podyplomowego Studium Handlu Zagranicznego na SGPiS. Posiada też kwalifikacje pedagogiczne. Autor książki „Opowieść o Naczelnym Dziecku Ulicy i jego ferajnie” oraz wielu p...

Historia Karla i Ilse Kochów, pary nazistów, która rządziła obozem Buchenwald twardą ręką od 1937 do 1941 roku. Rządy terroru, które obejmowały bicie, tortury i zabijanie niewinnych więźniów, by ich wytatuowane skóry mogły zdobić abażury i inne osobiste przedmioty, zakończyły się egzekucją Karla, a dla Ilse najgłośniejszym procesem o zbrodnie wojenne XX wieku. W dziesiątki lat po tragediach nazistowskich obozów koncentracyjnych i obozów śmierci, ludzie wciąż zadają te same p...

W przedstawianiu działalności Chmielnickiego, oparty nie o teorie polityczne i sentymentalny romantyzm historyczny, lecz o fakty i tylko o fakty, doszedłem do zupełnie innego przekonania w poglądach moich na Kozaczyznę i jej walki niż większość moich poprzedników. Jeżeli o winach może być mowa, to winnymi byli Kozacy i ich przywódcy, pozbawieni wszelkiego zmysłu politycznego, a popychani w wir bezbrzeżnej swawoli, dzięki jedynie dzikości swoich uczuć, niepohamowanej rozlewnoś...

We Wrocławiu mogłem mieć willę, bo tam stały puste. Przyjechałem tutaj: gruzy, światła nie ma. Ale to Warszawa. Przeżyło się w Warszawie tyle lat… (Marian Traczyk, Powroty. Warszawa 1945–46). W styczniu 1945 roku zakończyła się wojna dla Warszawy. Do lewobrzeżnej części miasta wkroczyły jednostki Armii Czerwonej i Ludowego Wojska Polskiego, wojska niemieckie wycofały się. W 70. rocznicę tych wydarzeń prezentujemy wybór relacji z Archiwum Historii Mówionej o powrotach do zrujn...

To pierwsza książka z serii Historia Mówiona jest wielogłosem o tak skrajnym doświadczeniu, jak przejście przez nazistowski obóz koncentracyjny. Opowiada o tym ponad stu byłych więźniów Mauthausen-Gusen. Nagrano 164 świadectwa byłych więźniów niemieckiego obozu koncentracyjnego Mauthausen. Ich opowieści (świadectwa, zeznania, wyznania) pogrupowano częściowo chronologicznie, częściowo tematycznie. Chronologiczne rozdziały przedstawiają nam przedwojenne życiorysy rozmówców, dr...

Książka Jacka Leociaka Spojrzenia na warszawskie getto to połączenie autorskiego przewodnika, eseju historycznego i albumu varsavianistycznego. Autor zabiera czytelników na wędrówki po getcie warszawskim, prowadząc ich ulicami Muranowa – Krochmalną, Leszno, Karmelicką, Nowolipie, Miłą i Stawki – wykorzystując różnorodne źródła: świadectwa ofiar spisywane w czasie wojny, wydane po latach wspomnienia, dokumentację niemiecką, żydowską, polską, wycinki z prasy oraz fotografie prz...

Wśród nieprzeliczonej rzeszy świętych, żaden nie posiadł tak wielkiej w dzisiejszych czasach sławy jak św. Franciszek. U niego to miłość Boża uwydatniła się w cnotach, najbardziej wzruszających serce teraźniejszego człowieka; tym bardziej mu imponują, im mniej sam jest skłonny je pełnić: w miłości bliźniego i ubóstwie. Chwała św. Franciszka trwała przez całe średniowiecze, podczas nowowierstwa w. XVI i oświecenia wolteriańskiego doznała zaciemnienia; dzisiejsze czasy dopiero...