Książki o historii najnowszej

Ta książka powinna była zostać przetłumaczona na polski zaraz po jej rosyjskiej premierze. Dziś, mimo upływu kilkunastu lat, ustalenia, wnioski i hipotezy Borysa Sokołowa sformułowane w latach dziewięćdziesiątych XX wieku wciąż wytrzymują krytykę. Odwołują się do nich liczni historycy rosyjscy i zagraniczni. Można śmiało przyjąć, że prace historyczne Sokołowa, których głównym celem jest demitologizacja udziału Związku Sowieckiego w drugiej wojnie światowej, pokazały rosyjskim...

Jedna z najsłynniejszych jednostek warszawskiej konspiracji wojskowej została zorganizowana przez człowieka, który wcześniej z armią nie miał w ogóle do czynienia. Ludwik Berger był za to aktorem i reżyserem, wychowankiem Instytutu Reduty prowadzonego przez Juliusza Osterwę. Życie Ludwika Bergera opisuje historyk, który w "Baszcie" był jego podkomendnym.

Publikacja dotyczy szeroko pojętej problematyki tożsamości i jej kształtowania się w średniowieczu oraz związków między tożsamością a pamięcią, różnych nośników pamięci i mechanizmów budowania tożsamości zbiorowych. Dyskusje dotyczące tzw. polityki pamięci, jej znaków i symbolicznego panowania nad terytorium pokazują nowe wymiary zjawisk zbiorowej tożsamości, granic wspólnoty oraz funkcji ustnego i pisemnego przekazu pamięci dla poczucia wspólnej tożsamości. Autorzy podejmuj...

W historiografii medycyny z drugiej połowy XIX i pierwszej połowy XX w., inspirowanej przez filozofię pozytywistyczną, wzajemne związki medycyny i religii były rozpatrywane w kategoriach nie dającego się przezwyciężyć konfliktu. Zgodnie z tą koncepcją, medycyna miała stopniowo uwalniać się spod wpływu czynników kulturowych i światopoglądowych, uzyskując stopniowo całkowitą od nich autonomię, opartą na nieuprzedzonej interpretacji faktów empirycznych. Już w latach 20. i 30. XX...

Spis treści Wstęp ANDRZEJ OLEJKO Na Zachodzie zmiany, czyli o docenionej piątej broni słów kilka GERALD PENZ Die k.u.k. Fliegerkompagnien der 3. Armee an der Ostfront im Jahre 1916 ZBIGNIEW MOSZUMAŃSKI Artyleria przeciwlotnicza armii walczących na Froncie Wschodnim w okresie Wielkiej Wojny (1914–1916) PAWEŁ KORZENIOWSKI Operacje lotnicze HMS Ark Royal w rejonie Dardaneli (luty–maj 1915 roku) DAVID MECHIN Air war over Salonika front 1915–1916 WALERIJ ROMANENKO Eskadra O...

Nowoczesne badania sfragistyczne wymagają nie tylko stałej refleksji źródłowej lecz również metodologicznej. Musimy poszukiwać nie tylko nowych typów pieczęci i podejmować ich interpretację, lecz również zastanawiać się nad tym jak je nazywać i klasyfikować w ramach systemów sfragistycznych. Trzeba stworzyć „kompatybilny” język sfragistyki, który używany przez różnych autorów będzie znaczył to samo. Wprowadzenie przejrzystej typologii i jednolitego nazewnictwa powinno dać głę...

Badania nad starością i ludźmi w starszym wieku od pewnego czasu przeżywają wyraźny rozkwit, szczególnie w obszarze nauk społecznych. Wynika to z dość oczywistych względów: wydłużenia się życia ludzkiego i stałego, przynajmniej w państwach zamożniejszych, spadku urodzin, co ma zapowiadać szybki, zawrotny statystycznie wzrost udziału ludzi starych w społeczeństwach europejskich. Dość dynamicznie rozwija się też w tym kontekście historiografia starości — z niedostatecznym jedna...

Parafrazując słowa pewnego znanego bohatera filmowego: kwerenda jest jak pudełko czekoladek, nigdy nie wiadomo, na co można trafić, wertując archiwalia. Czasem odkryje się rarytas, a innym razem trudno „zjadliwe” dokumenty, niewiele wnoszące do prowadzonych badań. Analizowanie dziejów rodziny Stadnickich z Nawojowej obfitowało w rozmaite momenty badawcze. Brak istnienia obszernej i podsumowującej monografii otwierał niekiedy duże obszary dla owocnej eks-ploracji. W książce zo...

Rewolucję Francuską uważa się za symbol demokracji i tryumf praw człowieka. Tymczasem rewolucyjną codziennością byty zbrodnie i krwawe prześladowania tych, których uznawano za wrogów nowego porządku. Ofiarami rewolucyjnego aparatu represji kierowanego przez takich fanatyków jak Robespierre, Saint-Just i Marat stało się 40 000 osób: ściętych, rozstrzelanych, zamęczonych lub też zlinczowanych bez sądu. Do tego dochodzi 100 000 ofiar kampanii odwetowej w katolickiej Wandei, od d...

Redakcja naukowa: Wojciech Polak Maryna Mniszchówna – postać tajemnicza, podobnie jak jej mąż Dymitr I Samozwaniec. Co o niej wiadomo? Jaka była naprawdę? Co czuła? Czego pragnęła? Tę zagadkę niczym detektyw dziejów próbuje rozwikłać Aleksander Hirschberg. Zmaga się z mrokami historii, usiłując wyciągnąć na światło dzienne skrawki informacji przemycane w różnych źródłach, wyśledzić fakty ukrywające się w zakamarkach kronik, listów, pamiętników i stworzyć z nich logiczną cało...

W podręczniku przedstawiono metodykę opracowania zasobu archiwalnego, odnoszącą się przede wszystkim do zespołów aktowych wytworzonych w okresie kancelarii akt spraw. Opisany model opracowania ma w swoim zasadniczym kształcie charakter ponadczasowy i uniwersalny, aktualny do dziś. Obejmuje wszystkie działania i czynności prowadzące od wyodrębnienia zespołu archiwalnego, poprzez jego uporządkowanie, aż do stworzenia pomocy archiwalnych, czyli opisu archiwalnego, obecnie z wyko...

Autorzy przedstawiają wartości polityczne funkcjonujące w Rzeczypospolitej Obojga Narodów – przede wszystkim, choć nie tylko, we wspólnocie aktywnych politycznie szlacheckich obywateli. Starają się je odtworzyć na podstawie gruntownej analizy różnorodnych źródeł – traktatów i publicystyki politycznej, wystąpień publicznych na sejmie i sejmikach, ale także wypowiedzi nieoficjalnych, prywatnej wymiany poglądów między uczestnikami życia politycznego. Przedmiotem analizy jest m.i...

Żołnierze Wyklęci – Niezłomni, którzy walczyli za wolną Polskę, nie wątpiąc w to, czy warto. Po zakończeniu II wojny światowej nie wszyscy złożyli broń. Wciąż byli ludzie, dla których walka o wolność ojczyzny z każdym jej wrogiem stanowiła oczywistość. Tak zostali wychowani. Oto zbiór autentycznych relacji żołnierzy podziemia antykomunistycznego, którzy ocaleli z nierównej walki z komunistyczną władzą. Tych nielicznych, którzy wyszli cało z sowieckich więzień i katowni. Wielo...

Ta książka to kilkanaście esejów historycznych umieszczonych w różnych fazach dziejów antyku. Znajdziemy w niej szkic z historii starożytnego Egiptu (Kobieta - faraon), esej z dziejów Bliskiego Wschodu (Czarna legenda imperium perskiego), ale autor głównie skoncentrował się na historii Grecji i Rzymu, kładąc nacisk na sferę obyczajową. Dużo miejsca poświęca więc miłości greckiej i życiu prywatnemu ważnych person (Juliusz Cezar), ale jednocześnie, we właściwy sobie sposób, od...

Pomimo dogłębnych studiów nad dziejami reżimu, który doprowadził do wybuchu drugiej wojny światowej, jednostki specjalnego przeznaczenia Służby Bezpieczeństwa III Rzeszy (Einsatzgruppen) wciąż pozostają formacją owianą tajemnicą. Specyficzny rodzaj działalności, jak również wysiłek skierowany na zacieranie wszelkich jej śladów w obliczu klęski Niemiec, doprowadził do znacznych braków w zakresie materiału źródłowego, bezpośrednio związanego z aktywnością grup specjalnych do ch...

"Spędziłem lata na czytaniu erudytów na czele z Bayle'em, ale kroniki średniowieczne znałem bardzo wyrywkowo i, co gorsza, zupełnie nie rozumiałem zasad, jakimi kierowali się ich autorzy. Prawdę mówiąc, nie rozumiałem nie tylko kronik, ale i wszelkich innych tekstów średniowiecznych. Jak można było uznawać moc przekonywającą dowodów istnienia Boga? Jak można było uważać za realne demony i anioły? Jak można było układać byty dane w doświadczeniu wedle przypisywanej im doskonał...

Po raz kolejny dr Leszek Pietrzak przedstawia zbiór artykułów i esejów dotyczacych najnowszej historii Polski. Wszystkie mają jeden wspólny mianownik: odkłamuja najnowszą historię Polski. To już 8 tom tej serii.

Ponad 450 stron pełnych niezwykłych historii o losach kraju oraz ważnych dla Polski postaciach. Autorka we wstępie pisze: "W historji, pieśniach, podaniach, legendach znajdujemy obrazy dawno minionej przeszłości. Czy pragniemy je ujrzeć? […]" Książka zawiera 140 ilustracji, portretów, widoków, scen i obrazów Alchimowicza, Andriolli'ego, Gersona, Czesława B. Jankowskiego, Juliusza i Wojciecha Kossaków, Lessera, Matejki, Millera, Orłowskiego, Ksawerego Pilati'ego, Pruszkowskie...

Niniejsza praca jest opowieścią o wielkiej i wyjątkowej przygodzie, bohaterskiej niczym wyczyny mitycznych Argonautów, i choć być może nie nadszedł jeszcze czas oceny roli, jaką w Wielkiej Wojnie odegrały czołgi, czuję, że jakkolwiek przyszły historyk oceni i osądzi Brytyjski Korpus Czołgów, zabraknie mu podstawowego składnika każdej prawdziwej historii - naocznego świadectwa wydarzeń.

Wszyscy znają dzieje podboju Ameryki Północnej: walk i Indianami, ekspansji i kolonizacji Dzikiego Zachodu. Były to czasy wielkich przygód, o których powstało wiele książek i filmów. Ale nie mniej dramatyczny podbój dokonał się na wschód od europejskich granic. Mowa tu o zdobywaniu przez Rosję w wiekach XVI i XVII Syberii. Syberię zamieszkiwały liczne tubylcze plemiona, od XIII wieku władzę nad nimi sprawowali Tatarzy, potomkowie mongolskich najeźdźców, zorganizo...

W zacisznym i przytulnym dworze korczyńskim mieszka piękna, ale uboga szlachcianka, Justyna Orzelska. Ma już za sobą nieszczęśliwe uczucie do Zygmunta Korczyńskiego, bogatego kuzyna, który ją porzucił. Czy tym razem Justyna dobrze ulokuje swoje uczucia? Czy dziewczyna potrafi docenić szczerą miłość Jana Bohatyrowicza?

Autor przedstawia dzieje średniowiecznej Polski przez podróże z synem. To fascynujące połączenie wykładu historycznego i literatury podróżniczej, wędrówka po najważniejszych zabytkach średniowiecznej Polski, obficie wzbogacona mało znanymi faktami i anegdotami. Razem z autorem odwiedzamy Ostrów Lednicki, Gniezno, Poznań, Giecz, Kraków. Słuchamy śpiewu mnichów benedyktyńskich w Tyńcu i koncertu organowego w Oliwie, oglądamy mauzoleum ostatnich Piastów w Legnicy. Wspinamy się n...

Publikacja Jerzego Mireckiego jest owocem długoletniego trudu, jaki włożył w zebranie, opracowanie i udostępnienie czytelnikom relacji dzieci, które uczestniczyły w Powstaniu Warszawskim bądź tylko patrzyły oczami dziecka na obraz tragedii walczącej, płonącej i burzonej Warszawy. Zbiór relacji zawiera nie tylko wspomnienia ówczesnych dzieci Warszawy, ale też relacje o dzieciach - tak jak je zapamiętali dorośli żołnierze Powstania. Publikacja zawiera kilkadziesiąt relacji, zło...

Fakt, że Polska w XVIII w. w „podnoszeniu się” zgasła, miał dla Polaków dwie konsekwencje: optymistyczną i pesymistyczną. Optymizm wiązał się z ich zdolnością do podjęcia reform wewnętrznych. Pesymizm – ze stosunkiem do sąsiadów, którzy rozdrapali odradzający się kraj. Upadek państwa, związane z tym poczucie niesprawiedliwości dziejowej i rozczarowanie Europą, w której niewielu zaprotestowało przeciw rozbiorom, tłumaczą podejście Polaków do przeszłości i sąsiadów aż po dziś ...

Mit przyzwoitego narodowego socjalisty, którym architekt Hitlera Albert Speer otaczał się aż do śmierci, był przez lata akceptowany przez znanych historyków. Mit ten polegał na odrzuceniu tego, co zostało dowiedzione ponad wszelką wątpliwość: że wykształceni, inteligentni i kulturalni ludzie mogą w pewnych okolicznościach zachowywać się jak bestie w ludzkim ciele i być równie moralnie odrażający jak psychopaci. Był to mit oparty na negacji faktu, że człowiek niewyróżniający s...

Dnia 14 października 1943 Żydzi uwięzieni w niemieckim obozie zagłady w Sobiborze z powodzeniem przygotowali i zorganizowali powstanie orz ucieczkę.
Powstanie w Sobiborze stanowi jedną z najbardziej heroicznych kart żydowskiego ruchu oporu w latach II wojny światowej. To jedyny taki przypadek udanej ucieczki więźniów, która spowodowała likwidację obozu.

Najnowsza książka jednego z najbardziej popularnych autorów książek historycznych. Jest to opowieść o ludziach, którym z różnych powodów nadano etykietę zdrajców. Autor stara się rozwikłać zagadki sprzed lat, poznać motywy działania i przebieg wydarzeń. Zaskakiwać może dobór tematów; wśród bohaterów książki znalazł się biskup Stanisław ze Szczepanowa, kanonizowany dwa wieki po śmierci, a następnie uznany za patrona kraju. Historycy do dzisiaj spierają się o jego ocenę, a grob...

Czytelnik po raz pierwszy otrzymuje tak obszerną publikację, która w szerokim kontekście historycznym ukazuje proces zniewalania Polski, powtarzający się cyklicznie w jej tysiącletniej historii. Na ten proces składały się czynniki zewnętrzne i wewnętrzne. Wśród zewnętrznych dominowały: agresja militarna sąsiednich państw i ingerencja w wewnętrzne sprawy naszego kraju, poprzez narzucanie określonych koligacji dynastycznych, przekupstwo oraz propagandę szkalującą państwo polski...

"Można, unikając zbyt wielkiego uproszczenia, określić to dzieło jako niezwykle celne opracowanie najbardziej istotnych problemów z dziejów epistemologii nauk humanistycznych, w którym Autor umiał do dawnych tekstów poświęconych refleksji w tej właśnie dziedzinie zastosować niezwykle trafny i owocny kwestionariusz".
z recenzji Juliusza Domańskiego

Tematem książki jest myśl polityczna Kajetana Koźmiana w okresie, kiedy był czynnym politykiem, a więc do 1830 roku. Zagadnieniem dominującym w omawianych tekstach poety jest kształt przyszłej wspólnoty politycznej wyłaniającej się po katastrofie rozbiorów. Kolejne koncepcje tej wspólnoty bardzo się różniły - Koźmian przeszedł ewolucję od ziemiańskiego konserwatyzmu do przekonania, że nowy naród będzie tworzył się na bazie chłopskiej kultury z jej prostymi cnotami.

Na ścianach, pochodzących z czasów paleolitu, jaskiń w Addaurze na Sycylii wyryto obraz, na którym przedstawiono kilka ludzkich postaci zgrupowanych wokół skulonego mężczyzny, który wydaje się być związany w taki sposób, że każda próba uwolnienia się, skutkowałby uduszeniem. Uważane za najwcześniejsze świadectwo kary, malowidła te pokazują, że kara istnieje tak samo długo jak społeczność ludzka. Dla celów tej książki kara będzie rozumiana jako sankcja nakładana przez państw...

W II tomie powieści o zagładzie Elbląga poznajemy finał tragicznych walk jakie miały miejsce w Prusach Wschodnich na początku 1945 roku. Władze hitlerowskie nie zezwalają na ewakuację ludności cywilnej z miasta. Na wieść o radzieckiej ofensywie mieszkańcy wpadają w panikę. Pozostaje im tylko ucieczka albo walka na śmierć i życie. Śledząc dalsze losy bohaterów, stajemy się świadkami krwawego spektaklu, którego finałem będzie zagłada miasta. To nie fikcja, to drobiazgowy i prze...

Praca dra Aleksandra Kormana Stosunek UPA do Polaków na ziemiach południowo-wschodnich II Rzeczpospolitej wnosi nową wiedzę na ten temat. Autor w syntetycznej formie ukazał genezę tej zbrodniczej organizacji oraz jej cele i sposób działania. Zobrazował straty osobowe i materialne spowodowane przez nią oraz współczesną groźbę odradzania się banderowskiego ekstremalnego szowinizmu na Ukrainie. Czytelnicy mają możliwość zapoznania się z nieznanymi lub mało znanymi dokumentami i ...

Z wielką nieśmiałością i obawą, czy potrafię choć w małym stopniu wywiązać się z zadania — przystępuję do dzisiejszej gawędy. Temat tak piękny i tak wielki, tyleby można znaleźć myśli o nim znakomitych ludzi! Zadanie krótkiej gawędy musi się ograniczyć do przypomnienia najważniejszych zagadnień, do wskazania potrzeby i pomocy w pracy nad sobą. Resztę — całą istotną, przedmiotową stronę tej sprawy trzeba pozostawić waszej własnej pracy w drużynie, zastępie: samodzielnej, czy w...

Historja przejść i działań wojennych 4-tej Dywizji Strzelców Gen. ŻELIGOWSKIEGO, stanowi tak piękną kartę w dziejach naszej armji, że zasługuje w zupełności na to, by się z nią wszyscy zapoznali. Dokładając jedno mocne ogniwo do łańcucha bohaterskich wysiłków całego narodu, odegrała 4-ta Dywizja Strzelców ważną rolę w dziejach naszej wojskowości i ideologji młodej Polski. Mając to na względzie, polecono mi opracować w krótkim zarysie historję Dywizji od czasów formowania si...

Zdarzenia, w tej książce opisane, zaszły w czasach, gdy wschodnie granice Rzeczypospolitej krwawiły jeszcze, mimo zawartego z Rosją pokoju. Prawie codziennie przez rzadki kordon pogranicznej straży przedzierały się watahy uzbrojonych zbójów, wyszkolonych zagranicą w specjalnych „szkołach dywersyjnych“ dla wysadzania mostów, palenia dworów, zabijania żołnierzy. Nierzadko też widziano po nocach łuny płonących wsi; strwożona ludność słyszała trzask wystrzałów, a niejeden dwór ...

W Anglji powstał niedawno nowy typ wychowania fizy- cznego, który, przyłączony do systematycznej gimnastyki, uzupełnić ją może znakomicie. Daje bowiem nietylko wszechstronne wyćwiczenie cielesne, tem skuteczniejsze, że prowadzone na wolnym powietrzu, wśród przyrody, zdala od zgiełku miejskiego, ale także wielki zasób podniet umysłowych i moralnych, które, nie wyczerpując tych władz wewnętrznych człowieka, krzepią je i potęgują. Typ ten zabawy jest równocześnie dla młodych tak...

Publikacja przedstawia wyniki badań przeprowadzonych w latach 2002-2011 w Archiwum Parlamentu w Wiedniu. Liczne przechowywane tam polonika dokumentują działalność Izby Posłów Rady Państwa (1861-1918) w sprawach dotyczących Galicji i Śląska Cieszyńskiego. Szczególną rolę odegrali posłowie polscy z Galicji, którzy wnieśli niemały wkład w rozwój austriackiego parlamentaryzmu, pełnili rolę konstruktywnej opozycji lub wspierali rząd, często na eksponowanych stanowiskach ministeria...

Książka dotyczy kontaktów kulturowych pomiędzy społecznościami Europy Środkowej i Grecji mykeńskiej na tle dalekosiężnych powiązań ludności mykeńskiej. Analizy źródeł archeologicznych, a w przypadku basenu Morza Śródziemnego również pisanych, wyraźnie wskazują, iż w drugim tysiącleciu p.n.e. ludność zamieszkującą obszary Europy kontynentalnej, Egei oraz Wschodniego Śródziemnomorza charakteryzowały intensywne kontakty międzykulturowe oraz mobilność na dużą skalę. Egea była wów...

Przeszłość praktyczna to kolejny tom antologii tekstów uznanego za najwybitniejszego teoretyka historii w świecie anglojęzycznym, amerykańskiego badacza teorii i historii historiografii - Haydena White’a. Po wydanej przez Universitas w 2000 roku Poetyce pisarstwa historycznego (red. Ewa Domańska i Marek Wilczyński; wydanie II poprawione i uzupełnione 2010) oraz tomie Proza historyczna (red. Ewa Domańska, 2009), proponowany zbiór będzie zawierać zarówno nowe teksty White’a opu...

Fragment książki: "To nie jest koniec. To nie jest nawet początek końca. Ale jest to może koniec początku." - tak mówił Winston Churchill 11 listopada 1942 roku, w orędziu adresowanym do Brytyjczyków. Jednak był to początek końca. Oddziały Wspólnoty Brytyjskiej przebijały się przez linie obronne Niemców pod El Alamein, a miesiąc później Armia Czerwona przeprowadziła swoją pierwszą wielką kontrofensywę na froncie wschodnim. Po raz pierwszy od początku wojny nazistowskie Niem...

Roztocze było od zarania dziejów krainą zamieszkałą przez ludność różniącą się pochodzeniem plemiennym i narodowościowym, językiem, religią, kulturą i obyczajami. Była poddawana procesom wzajemnego przenikania się rozlicznych elementów, głównie o charakterze kulturowym. Ale też często społeczności te, zwłaszcza w okresie zbrojnych konfliktów, rozpalały antagonizmy narodowościowe. Autor te gorące wciąż kwestie z niedawnej zwłaszcza przeszłości przedstawia, z dążeniem do zachow...

Życie i działalność Konstantego Regameya nie doczekały się do tej pory odrębnego opracowania w języku polskim. W języku francuskim ukazała się – w 1978 r., a więc jeszcze za życia kompozytora – biografia, w której główny nacisk położono na jego dokonania artystyczne. Nie ma ona poza tym charakteru pracy stricte naukowej. Autor książki, Nicole Loutan-Charbon, zbyt pobieżnie, w moim odczuciu, przedstawił lata spędzone przez Regameya w Polsce, a przecież ćwierćwiecze to było w ż...

Książka Katarzyny Rozmarynowskiej to monografia poświęcona gdańskim ogrodom publicznym: promenadom spacerowym, parkom i zieleńcom, niegdyś tętniącym życiem, dziś często zapomnianym i powoli znikającym z krajobrazu miasta. Autorka przedstawia historię prawie czterdziestu miejskich ogrodów – od Błędnika (1708) po modernistyczne zieleńce z lat trzydziestych XX wieku. Czytelnik znajdzie tu również informacje o sposobie zarządzania zielenią miejską i postaciach związanych z miejsc...

Pierwsza monografia poświęcona historii garnizonu poznańskiego w II Rzeczypospolitej. Wojsko w międzywojennym Poznaniu odgrywało ważną rolę w wielu dziedzinach życia. Mundur żołnierza Wojska Polskiego był na ulicach miasta symbolem odzyskanej z wielkim poświęceniem niepodległości i pięknych kart bojowych jednostek poznańskich w wojnie polsko-bolszewickiej. Defilady z okazji świąt pułkowych i oddziałowych, Święta Żołnierza czy wielkich rocznic przyciągały zawsze tłumy mieszkań...

Inca Garcilasso de la Vega, pisarz i uczony, podjął się trudu wytłumaczenia, czym była cywilizacja środkowoandyjska przed Hiszpanami. Autor był potomkiem hiszpańskiego konkwistadora i inkaskiej księżniczki, znał więc inkaską tradycję ustną. Oficjalna historiografia hiszpańska przedstawiała władców Inków jako bezwzględnych tyranów, co miało uzasadnić hiszpańskie panowanie w Andach. Autor twierdzi, że panowanie Inków wprowadzało porządek, zwiększało produkcję żywności, likwidow...

Książka ta stanowi efekt dziesięcioletnich badań autora i bazuje na ogromnej liczbie dokumentów oraz wspomnień dostępnych wyłącznie po rosyjsku. Chociaż Smiersz formalnie istniał od wiosny 1943 roku do wiosny 1946 roku, autor nie ogranicza się wyłącznie do tego okresu, lecz przedstawia dziej sowieckiego kontrwywiadu wojskowego od jego początków w roku 1917, ze szczególnym uwzględnieniem lat 1939-1941 oraz pierwszego okresu zmagań niemiecko-sowieckich na froncie wschodnim (194...

Mieli być wyklęci – Okazali się zwycięscy „Cherezińska pokazuje trudne ludzkie wybory, nie zawsze dobrowolne, i głębokie dylematy. Jedną z takich postaw prezentuje Jakub, PPS-owiec, żołnierz AL, który widzi, że Polska, która przychodzi wraz z Armią Czerwoną, nie jest tą, o którą walczył i o której marzył. Współpracuje nieraz z »ideologicznym wrogiem«, a prywatnie dobrym znajomym, dowódcą oddziału NSZ, Żbikiem. Innym przykładem jest epizod z berlingowskimi skoczkami przeszkolo...

Praca stanowi pierwszy przekład zachowanych fragmentów z dzieł Manethona z Sebennytos, egipskiego kapłana żyjącego na przełomie IV i III wieku p.n.e., który na polecenie jednego z pierwszych władców z dynastii Ptolemeuszy spisał po grecku historię swego kraju. Zastosowany przez Manethona podział władców egipskich na dynastie, mimo licznych niedoskonałości, stosowany jest w egiptologii do dnia dzisiejszego. Co więcej, niektóre z informacji przekazanych przez kapłana z Sebennyt...

Publikacja dotyczy wzajemnych relacji architektów i polityki w latach 1944-1989. Autor przybliża losy wybranych jednostek, które uznać można za reprezentatywne dla całego środowiska. Projekty i realizacje, jakkolwiek niezwykle ważne, stanowią tło dla opisanych historii. Narrację budują osobiste wspomnienia architektów zawarte w pamiętnikach lub przekazane osobiście autorowi podczas kilkudziesięciu przeprowadzonych wywiadów. Książka jest kierowana nie tylko do historyków rodzi...

Książka omawia wszystkie ważniejsze wątki związane z panowaniem i osobą księcia czeskiego Bolesława II, któremu kronikarz Kosmas nadał przydomek Pobożny. Rządy tego władcy przypadły na burzliwy okres w dziejach regionu. Bolesław II czynnie angażował się w bunty cesarskiego krewniaka Henryka Kłótnika. Za jego panowania rozpoczęło swoją działalność biskupstwo praskie. Fascynuje też osoba i pochodzenie małżonki księcia, Emmy, która tytułowała się na monecie bitej w książęcych Cz...

Otrzymaliśmy pierwszą pracę, w której dokonano na tak szeroką skalę analizy fascynującego socjologicznie zjawiska, jakim był żydowski ruch młodzieżowy w PRL, i to w oparciu o inne źródła niż tylko przefiltrowane przez upływ czasu wspomnienia emigrantów marcowych. Na podkreślenie zasługuje także wyważone podejście Autora, który nie uległ fascynacji ani >>mroczną stroną ludzkości...

Kwestia bałtycka, wydana po raz pierwszy w 1947 r. praca prof. Władysława Konopczyńskiego (1880-1952), należy do klasycznych dzieł historiografii polskiej. Jest przekrojowym studium dziejów zmagań o dominację lub choćby obecność nad Bałtykiem, toczonych przez zmieniające się organizmy polityczne, powstające i upadające w tym regionie na przestrzeni jego historii pisanej aż do II wojny światowej. Autor analizuje politykę najważniejszych aktorów nadbałtyckiej rozgrywki - Duńczy...

Trzeci tom miniserii prezentującej wojska niemieckie w I wojnie światowej omawia oddziały, które w kulminacyjnym okresie wojny walczyły na wszystkich frontach: uczestniczyły w ostatnich wielkich bitwach na wyniszczenie na froncie zachodnim (Arras, Messines, trzecia bitwa pod Ypres oraz Cambrai w 1917 r.) i przyczyniły się do upadku Rosji na Wschodzie. Omówiona została „Kaiserschlacht” – ofensywa marcowa 1918 roku, a także działania Niemców na froncie włoskim, na Bałkanach ora...

Theodor Mommsen w 1848 r. opublikował słynny traktat De collegiis et sodaliciis Romanorum. Naszkicowana przez niego sugestywna wizja rzymskich kolegiów, które – tak jak to miały czynić ich średniowieczne odpowiedniki – używały kultu jako parawanu pozwalającego im istnieć i realizować rzeczywiste cele ich członków, bardzo mocno przemawiała nie tylko do dziewiętnastowiecznych humanistów szukających w świecie antycznym odpowiedzi na pytania pojawiające się w związku z przemianam...

Adam Smith wykazał, że system gospodarczy z wolną konkurencją zapewnia najwyższą efektywność i bogactwo wszystkim członkom społeczeństwa. Jednakże nie wszyscy skorzystali z dobrodziejstw systemu kapitalistycznego. Postulaty naprawy kapitalizmu przedstawili – zaprezentowani w tym tomie – reprezentanci nurtu socjalistycznego, natomiast marksiści nawoływali do przemocy i rewolucji. Z kolei reprezentanci historyzmu wskazywali na potrzebę zwiększenia roli państwa w gospodarce, a t...

(...) nic nie jest w stanie zastąpić tej porcji wiedzy o polskim średniowieczu, jakiej dostarczył kronikarz wielkopolski jako świadek opisanych faktów oraz dziejopis skrzętnie zestawiający w swoim dziele nie najmniejszą biblioteczkę źródeł historycznych, z których wiele nie dochowało się do naszych czasów. Kronika obejmuje okres dziejów Polski od czasów bajecznych aż po 1271 (a może nawet 1273) rok. Rozpoczyna się prologiem, w którym autor zapowiada przedstawienie dziejów Pol...

„Jedną z najbardziej zagadkowych postaci w dziejach powszechnych, był niewątpliwie pierwszy Dymitr Samozwaniec. Jeżeli już sama tajemniczość jego pochodzenia zwracała nań uwagę historyków i poetów, jeszcze więcej pociągały ich jego niepospolite zdolności, śmiałe i daleko sięgające plany, zrazu powodzenie zdumiewające, a w końcu śmierć tragiczna. To też nie masz prawie literatury europejskiej, w której nie byłoby większej, lub mniejszej ilości dzieł mu poświęconych, w której w...

Książka poświęcona jest terminologii misteriów w epickiej Parafrazie Ewangelii wg św. Jana napisanej przez Nonnosa z Panopolis. Temat ten jest podwójnie tajemniczy. Postać Nonnosa, późnoantycznego poety greckiego z Egiptu, który najprawdopodobniej żył i tworzył w kosmopolitycznej Aleksandrii w V w. n.e., do dziś pozostaje zagadką. Niemal wszystko, co możemy o niej powiedzieć jest wynikiem naukowej spekulacji. Jest to tym bardziej frapujące, że Nonnos uznawany jest za jednego ...

Na monografię składa się unikalny zbiór wypowiedzi odzwierciedlających nasz dzisiejszy sposób myślenia o ochronie dziedzictwa kulturowego z XIX i XX w. Artykuły umieszczone w tomie nie wyczerpują tej problematyki, są jednak zapisem przemyśleń i doświadczeń przedstawicieli środowiska konserwatorskiego - zarówno pracowników naukowo-badawczych, jak i konserwatorów-restauratorów działających w ramach instytucji państwowych oraz prywatnych pracowni. Zróżnicowane pod względem form...

Przedstawiony zbiór zawiera teksty reprezentatywne dla różnych perspektyw badawczych dotyczących współczesnej komunikacji naukowej. Większość z nich opiera się na dorobku informatologii, niemniej kilku autorów korzysta z metodologii innych nauk albo też wprost lub pośrednio porusza wątki charakterystyczne dla podejścia naukoznawczego. Tę różnorodność należy uznać za zaletę oraz cechę charakterystyczną prowadzonych dziś badań, potwierdzającą zjawisko szybszego rozwoju nauki na...

Autor bada dokumenty osobiste z getta warszawskiego (dzienniki, pamiętniki, zapiski kronikarskie, raporty) pisane tam i wtedy. Podejmuje – po raz pierwszy w takiej skali – analizę tych tekstów z perspektywy literaturoznawczej (przedstawia odmiany gatunkowe, formy i typy dyskursu, strategie opisu i opowiadania, sposoby kreacji podmiotu mówiącego). Rozważania w tej książce wpisują się w ostatecznym rachunku w horyzont hermeneutyczny – próbę odczytania i zrozumienia ocalałych z...

W historiografii Ziemomysł uchodził przez długie stulecia za pozostającego pod wpływem Krzyżaków, przenoszącego niemieckich rycerskich przybyszów ponad miejscowych, miłośnika "cudzoziemszczyzny". Autor monografii ukazuje, że wcale tak nie było, niemniej punktuje też cechy księcia, które powodowały, że - niezależnie od niesprzyjających mu okoliczności - nie mógł stać się on władcą większego formatu.

W roku 1886 na mocy rozkazu Jego Cesarskiej Mości Księcia Franciszka Józefa, cesarza Austro-Węgier do Sarajewa przybywa Alois Seyfried, mający pełnić tam funkcję państwowego kata. Od tego momentu staje się on postacią powszechnie rozpoznawalną na ulicach i wśród mieszkańców miasta, którzy nie darzą nowego obywatela zbyt dużą sympatią. Powiernikami jego spraw i rozterek stają się z czasem doktor Kretschmar, były turecki kat Mustafa, kobiety lekkich obyczajów, a nade wszystko j...

Prezentowana książka to krótkie wprowadzenie do historii starożytnego, przedhellenistycznego Bliskiego Wschodu, pomyślana jako podstawowa lektura przybliżająca wiedzę o starożytnym okresie historii ludzkości i o tych cywilizacjach, które były świadkami, jak człowiek stworzył pismo. Autorka przywołuje główne i konstytutywne wyróżniki tych cywilizacji, które dominowały podczas trzech tysięcy lat przed narodzinami Chrystusa. Wydarzenia polityczne i militarne opisane są w kontekś...

SS-Galizien" - pionierska praca prof. Edwarda Prusa na temat tej esesmańskiej dywizji policyjnej, utworzonej na Kresach wschodnich w 1943 roku, w której wiernie służyli Hitlerowi nacjonaliści ukraińscy. Dywizja powstała w wyniku usilnych starań nacjonalistów ukraińskich spod znaku Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów. Utworzenie tej dywizji stanowi niezbity dowód ścisłej współpracy nacjonalistów ukraińskich z hitlerowskimi Niemcami, której obecnie usiłują zaprzeczać. Zbrodni...

Na znaczenie problematyki Złotej Ordy zwróciliśmy uwagę w sposób zupełnie nieoczekiwany w toku pracy nad zespołowym Projektem Rosyjskiego Funduszu Badań Podstawowych „Geneza kryzysów przyrody i społeczeństwa w Rosji” (1992–1995). Przystępując do realizacji Projektu, uważaliśmy, że najazd tatarski był inwazją barbarzyńców, którzy potrafili wstrzymać i zahamować na dłużej ewolucję narodów Europy Wschodniej, nie wywierając zresztą na nią gruntownego wpływu. Musieliśmy jednakże p...

Publikacja ma na celu przedstawienie polityki władz partyjnych i państwowych wobec Ludowego Wojska Polskiego w latach 1949–1956. Praca dotyczy zagadnień związanych z funkcjonowaniem polskiej armii w warunkach reżimu stalinowskiego (bierutowskiego), a także problematyki relacji: partia (PZPR) – państwo – armia. Autor przedstawia genezę Ludowego Wojska Polskiego. Opisane zostały kolejne etapy tworzenia Polskich Sił Zbrojnych podległych Moskwie, które zostają zwieńczone poprzez...

W Archiwum OO. Franciszkanów reformatów w Krakowie przechowuje się kilka obszernych relacji z podróży polskich reformatów na kapituły generalne w XVIII w. Relacje te stanowią ważne źródła historyczne do badań nad historią zakonu, ale też szerzej - nad kulturą staropolską. W niniejszym wydawnictwie przedstawiany diariusz podróży franciszkanina reformata Stanisława Dominika Kleczewskiego (1714-1776) ze Lwowa, który dokumentuje jego wyprawę z 1750 r. na kapitułę do Rzymu. Podróż...

Intrygująco przedstawiona historia ludzi i Ziemi została zapoczątkowana w „Alternative” wydanej we wrześniu 2015 roku. Jej kontynuacją stała się „Alternative. Powrót na Ziemię”, która ukazała się na rynku wydawniczym rok później. Ta publikacja jest zakończeniem historii. Autor pokazał w niej świat w bardzo odkrywczy sposób. Przedstawiona alternatywna wersja historii ludzkości i naszej planety, okraszona niezwykle ciekawymi teoriami, niewątpliwie każe się zatrzymać i zastanow...

Książka zawiera ogrom wiedzy o różnych cywilizacjach, jakie pojawiły się w toku rozwoju Europy i jej państw oraz narodów. Imponująca jest wiedza autora nie tylko o faktach z rzwoju historii, kultury, gospodarki europejskiej, ale także o wzajemnych związkach między tymi różnorodnymi i tak bogatymi dziedzinami. Książka stanowi niewątpliwie całość, ale każdy wątek jest bogaty w treści i ciekawy sam w sobie, w dużym stopniu ze względu na interdyscyplinarne ujęcie tematu....

Sedan, miasto w północnej Francji, dwukrotnie stał się symbolem haniebnej klęski w dziejach tego kraju. We wrześniu 1870 roku dowodzona przez marszałka Mac-Mahona francuska Armia Szalońska znalazła się w kotle na skutek udanego manewru wojsk niemieckich gen. Moltkego. Stłoczona na niewielkiej przestrzeni armia po rozpaczliwych, ale chaotycznych próbach wyrwania się z okrążenia musiała kapitulować. Do niewoli poszedł cesarz Napoleon III i 83 tysięcy żołnierzy. Klęska przesądzi...