Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego Filozofia - książki, ebooki i audiobooki

Rozprawa stanowi (…) oryginalny głos w debacie na temat moralnej dopuszczalności stosowania ‘doskonalących’ technik medycznych. Oryginalność zaproponowanego przez Autorkę ujęcia tkwi w przyjętej przez Nią – meta-teoretycznej – perspektywie. W większości prac poświęconych etycznym aspektom ulepszania/doskonalenia medycznego można znaleźć różnego rodzaju argumenty pro i contra doskonaleniu medycznemu, wskazujące albo na jego wewnętrzną (nie)moralność, albo na jego (nie)pożądane...

Pochwała litości. Rzecz o wspólnocie to traktat antropologiczny, w którym autor prowadzi czytelnika aż do granicy języka filozoficznego, mierzącego się z dramatem ludzkiej egzystencji nie po to, by zagłuszyć ją słowami, lecz po to, by przygotować człowieka na mądre i milczące wejrzenie w otchłań irrealnego, przed-logicznego istnienia ludzkiej wspólnoty. Ta wspólnota na swym pierwotnym, archaicznym poziomie jest „lita”, czyli jednorodna, a przez to wolna jeszcze od struktur sp...

„Przygotowany przez Katarzynę Sonnenberg zbiór tekstów pióra trzech czołowych prozaików japońskich okresów Meiji i Taishó, a mianowicie Moriego Ogaia, Natsumego Sósekiego i Nagaia Kafu, został pomyślany jako kompendium umożliwiające bezpośrednie wniknięcie w sferę ich zagranicznych kontaktów intelektualnych, doświadczeń i bezpośrednich obserwacji Zachodu. Teksty te prezentują literackie reminiscencje z podróży pisane z perspektywy przeszłych doświadczeń, przemyślanych i zrein...

„W tomie zebrano piętnaście tekstów autorstwa zarówno uznanych polskich badaczy filozofii nowożytnej i współczesnej, jak i osób od niedawna zajmujących się tą dziedziną. W rezultacie uzyskaliśmy zróżnicowaną pod względem przedmiotowym, metodologicznym i interpretacyjnym panoramę filozofii i kultury Oświecenia, z interesującymi odniesieniami do myśli współczesnej, dzięki czemu znaczenie tego okresu dziejów intelektualnych w kulturze zachodniej zyskało dodatkowy wymiar. Bardzo ...

Jedno z najważniejszych opracowań poświęconych zen w XX wieku, książka ta jest cennym źródłem dla osób, które chcą zrozumieć idee zen w kontekście japońskiego życia i japońskiej sztuki. Prostym, często poetyckim językiem Daisetz Suzuki opisuje, czym jest zen, w jaki sposób zen rozwijał się i w jaki sposób nacisk, jaki zen kładzie na skrajną prostotę i skromność, pomógł ukształtować estetykę przenikającą kulturę japońską. Suzuki bada zadziwiającą rolę, jaką zen odgrywał w filo...

Zdaniem Jakuba Szczepańskiego Kantowską filozofię polityczną cechuje przekonanie o „prowizorycznym” charakterze polityki. Jest ono wyrazem uwzględnienia w filozoficznej refleksji obu wymiarów polityki, tj. jej pragmatycznego, empirycznego wymiaru oraz sfery jej powszechnej normatywności, a zatem wymiaru niejako idealnego. Kant – podobnie jak wszyscy myśliciele polityczni niezgadzający się ze skrajnie politycznie realistycznym i „fatalistycznym” stanowiskiem, według którego s...

Filozofia japońska jest napisana w sposób przystępny, jasny i prosty, ma też wiele walorów podręcznikowych. Stanowi nie tylko kopalnię wiedzy na temat filozofów japońskich różnych okresów, lecz także poglądową historię filozofii japońskiej, bogatą zarówno w rzetelne opracowania faktograficzne, jak i interpretacyjne. Autorzy podkreślają unikatowość mentalności japońskiej, kontestując utarty stereotyp o zapożyczonych od Chińczyków, Indusów i Europejczyków stylach filozofowania ...

Książka jest próbą wprowadzenia w najważniejsze problemy filozoficzne, a choć są to zagadnienia często bardzo trudne, przedstawia ona w sposób możliwie przystępny różnorodne szkoły i kierunki myśli filozoficznej Indii, Chin, a także Tybetu i Japonii, pozwalając czytelnikowi na zorientowanie się w całym zakresie różnorodnych pytań, problemów i ich rozwiązań.

„Znakomita praca na temat taoizmu, pióra jednej z najwybitniejszych specjalistek z tej dziedziny. Stanowi przystępne, przejrzyście uporządkowane wprowadzenie do tradycji taoistycznej”. Philip Clart, University of Missouri „Zwięźle i ciekawie napisana praca przybliżająca początkującemu badaczowi złożony świat taoizmu – jego filozofii i praktyki – od czasów starożytnych aż do dziś”. Alan Chan, National University of Singapore Livia Kohn analizuje podstawowe kierunki i sz...

Upaniszady to zbiór najważniejszych tekstów filozoficzno-religijnych stanowiących zwieńczenie tradycji wedyjskiej. Zawiera on przesłanie istotne dla całej późniejszej klasycznej filozoficznej myśli Indii. Ułożony w sanskrycie, tłumaczony był już niemal na wszystkie języki świata. W Polsce ukazuje się obecnie drugie wydanie pierwszego polskiego przekładu autorstwa Marty Kudelskiej, absolwentki indologii i doktora filozofii, pracownika Instytutu Filozofii Uniwersytetu Jagielloń...

Odsłony dehumanizacji wypełniają lukę w polskim piśmiennictwie naukowym, systematyzując i porządkując rozproszone, zróżnicowane źródła danych na temat dehumanizacji oraz dokonując syntezy głównych nurtów, teorii, koncepcji i przyczynków do studiów nad tym zjawiskiem. Co więcej, łączą dostępną wiedzę z solidną, pogłębioną, często wyczerpującą analizą i interpretacją różnorodnych form dehumanizacji. Prezentują je zarówno w formie wykładu akademickiego, jak i popularyzacji niekt...

Książkę Borowskiego czyta się „jednym tchem” nie tylko dlatego, że zawiera całą mnogość rozmaitych anegdot, niekiedy bardzo zabawnych, i udatnie buduje sylwetkę charakterologiczną filozofa, ale i – a może nawet przede wszystkim – dlatego, że czytamy przekład kongenialny zarówno co do struktury tekstu, jak i co do jego sensu. Przedsięwzięcie nie było proste, Borowski bowiem, być może zainfekowany stylem Kanta, częstokroć buduje labiryntowe zdania podrzędnie złożone, w których ...

Pieśni mniszek (Therigatha) to antologia poezji przypisywana starszym mniszkom buddyjskim (theri), które żyły w czasach historycznego Buddy. Ze względu na autorstwo kobiet jest to dzieło unikatowe w obrębie oficjalnego kanonu najstarszych zachowanych tekstów religijnych buddyzmu. W swoich pieśniach mniszki opisują drogę, jaką przeszły, aby na wzór Buddy osiągnąć wyzwolenie z kręgu ciągłego rodzenia się i umierania. Choć pieśni koncentrują się na aspekcie wyzwolenia, wiele utw...

Monografia Weroniki Chańskiej to książka „bioetycznie zaangażowana” – chce nie tylko opisywać, ale także zmieniać rzeczywistość. Autorka analizuje polski system badań prenatalnych. Stawia pytania o jego założenia i niewypowiadane wprost racje stojące za przyjęciem pewnych rozwiązań. Odsłania wartości, na jakich wspiera się diagnostyka prenatalna i towarzyszące jej poradnictwo genetyczne. Pozwala je lepiej zrozumieć i bardziej świadomie z nich korzystać. Niezależnie od swoich ...

The book Approaches to Death and Dying: Bioethical and Cultural Perspectives, edited by Marta Szabat and Jan Piasecki, is part of a still too narrow catalogue of works devoted to end-of-life themes. The volume consists of eleven articles arranged in four parts corresponding to a broad range of issues: law, ethics, philosophy, and cultural studies. The arrangement of the book is thus constructed around various perspectives upon which any reflection on death and dying must be b...

Andrzej Leder: „Zacznę od radości. Radość spływa na pasjonata filozofii czytającego prawdziwą filozofię. «Jak to możliwe?» - zadaje sobie pytanie. Jak to możliwe, że te myśli układające się w słowa czynią to, co niemożliwe; a właśnie czynienie niemożliwego zwraca nas w stronę tej szczególnej radości - filozoficznej. Więc tak czyta się eseje Graczyka. O wiele trudniej o nich pisać; jak w kryształkach odbijają się w nich wielkie fragmenty historycznej filozofii, a znowu odnos...

Teksty Zygmunta Pucko dotykają społecznego tabu, jakim jest utrata i związane z nią cierpienie. Wobec rzeczywistości intelektualnego i indoktrynalnego bełkotu słowa zawarte w monografii O utracie stanowią jej przeciwwagę, ukazując istotę rzetelnej nauki i analizy. Pomimo swojej delikatności i poetyczności w formie przekazu mają moc pioruna, bo stojąc naprzeciw rozkrzyczanych, pełnych banałów i propagandy sloganów, są piorunem CISZY i spokoju. Z recenzji prof. dr. hab. Józefa...

Podobnie jak w przypadku poprzedniej swej rozprawy (Przyjaźń w świetle etyki Arystotelesa, Kraków 2013), tak i w tej dr Maciej Smolak podjął się dogłębnego wniknięcia w złożone wywody, argumenty i kontrargumenty Stagiryty. Podziwiam w tym względzie cierpliwość i wnikliwość Autora rozprawy, który przytacza i obszernie dyskutuje stanowiska uczonych, a także analizuje wyimki i stawiane w nich argumenty, czyli wszystko, co wiąże się bezpośrednio bądź pośrednio z tematem tego stud...

Prezentowana książka stanowi kontynuację podręcznika Filozofia Wschodu opublikowanego w Wydawnictwie UJ pod redakcją Beaty Szymańskiej, uzupełniając go tekstami źródłowymi. Zasadniczym celem tego wyboru tekstów jest umożliwienie polskiemu czytelnikowi kontaktu z najistotniejszymi problemami zawartymi w bogatej i różnorodnej literaturze filozoficznej Indii, Chin, Japonii i Tybetu od czasów najdawniejszych aż po współczesne. Doboru tekstów dokonano tak, by ukazać różne nurty i ...

Niniejsza książka łączy wiedzę o aktywnościach z zakresu współczesnej performatyki miejskiej z perspektywą badawczą wyrastającą z nurtu miejskiej somatyki, ruchu ufundowanego na tzw. metodologii pierwszoosobowej, wedle której doświadczenie ucieleśnionego podmiotu stać się może źródłem samowiedzy, a także służyć poprawie jakości doświadczenia estetycznego. W ramach owego innowacyjnego ujęcia nacisk położono na materialność performansu, która zaprezentowana zostaje jako kluczo...

Połączenie kunsztu analitycznego i dogłębnej znajomości literatury przedmiotu przyniosło znakomite efekty. Monografia bowiem obfituje w wiele oryginalnych ustaleń pojęciowych i filozoficznych. Ujmując rzecz krótko, lektura książki dr. Ciszewskiego to prawdziwa intelektualna przyjemność dla czytelnika ceniącego analityczny sposób uprawiania filozofii. Z recenzji wydawniczej prof. Wojciecha Załuskiego To znakomita praca, bardzo erudycyjna, oparta na obszernej i wnikliwej kwe...

Brentano i jego Arystoteles. Szkic o relacji Bóstwo–człowiek to obszerne, wnikliwe opracowanie poglądów Brentana na relację Bóg–człowiek, wziętych tak jak prezentują się one w dziełach poświęconych Arystotelesowi. Gdy w jakimś historycznym opracowaniu czytamy o Brentanie, to poznajemy go głównie jako tego, który wprowadził do filozofii współczesnej tematykę intencjonalności, dalej – jako jednego z ojców psychologii rozumianej jako samodzielna dyscyplina naukowa, wreszcie jako...

Siastra rozróżniająca świadomość uwarunkowaną i świadomość pierwotną jest jednym z najsłynniejszych dzieł kultury buddyjskiej Tybetu. Napisana w roku 1335 przez III Karmapę Rangdźunga Dordźe – wielkiego filozofa i mistrza medytacji – jest zapisem jego głębokiego zrozumienia i urzeczywistnienia nauk Uttaratantry stanowiących ukoronowanie mahajany i podstawę wadżrajany. Przedstawia esencję buddyzmu jako systemu transformacji świadomości uwarunkowanej będącej udziałem nieoświeco...

Publikacja jest znacząca z trzech powodów. Po pierwsze, pokazuje, w jaki sposób teoria i filozofia stają się praktyką nie tylko poznawczą, ale i doświadczeniową, emocjonalną i cielesną. W tym kontekście należy rozpatrywać także napięcie między fałszywymi mitami epistemologicznymi i Genderowymi (Kartezjusz jako bezcielesny rozum i twórca pojęć, Królowa Krystyna jako symbol ucieleśnionego myślenia, opierającego się na intuicji). Po drugie, książka stanowi wejrzenie w najrozmait...

Czym jest metamorfoza według Immanuela Kanta? Zmianą polityczną wraz z jej wszystkimi, często gwałtownymi przepoczwarzeniami, zupełnie tak, jak gdybyśmy obserwowali przemianę gąsienicy w motyla. Aby ta tematyka mogła zostać w pełni opisana, potrzebne są liczne rozstrzygnięcia na poziomie metodologicznym. Kantowskie podejście do zagadnienia zmiany rozpoczyna się bowiem od problemów związanych ze stosowaniem paradygmatów poznawczych, co prowadzi do postulatu uznania teleologicz...

Monografia Między Zachodem a Wschodem. To samo i inne Beaty Szymańskiej dotyka zagadnienia uniwersalnego i towarzyszącego człowiekowi od niepamiętnych czasów – mierzy się bowiem z pytaniami o możliwość zrozumienia innych kultur, o to, co je łączy, a co je dzieli, a także o współistnienie Wschodu i Zachodu. Autorka w sposób erudycyjny i wieloaspektowy odnosi się do literatury i sztuk plastycznych, relacji natura?człowiek (ukazanej tutaj na tle pejzaży ogrodów chińskich i japoń...

Czym jest kobiece doświadczenie? Czy i jaki ma ono wpływ na wiedzę? Czy i w jaki sposób wpływa na odbiór i interpretację sztuki przez kobiety? Te ważne i intrygujące pytania stały się inspiracją do podjęcia rozważań zawartych w książce Kobiety i kultura. O doświadczeniu w filozofii feministycznej. Autorka prezentuje w niej zarówno szerokie, informacyjne omówienie feminizmu jako ruchu emancypacyjnego oraz formacji teoretycznej, jak i szczegółowe rozważania dotyczące zagadnień ...

Marcin Karas przedstawia heliocentryczną teorię Kopernika jako wynik jego badań astronomicznych, które zostały ukierunkowane przez dogłębną znajomość poprzedzających go dwóch tysięcy lat rozwoju astronomii. Dla historyka filozofii niezwykle przekonująco brzmi teza Kopernika wyakcentowana przez Karasa, że to rozwój astronomii, nawarstwiające się obserwacje nieba, kolejne próby ich zobrazowania i opisania doprowadziły najpierw do zakwestionowania geocentryzmu, z powodu nierozwi...

Tom zawiera pierwsze, długo oczekiwane, integralne tłumaczenie tekstów założycielskich nowoczesnej teorii literatury. Friedrich Schlegel (1772-1829) należał do najbardziej wpływowych filozofów i badaczy literatury romantyzmu niemieckiego. Jego eseje, studia i wykłady, oparte na gruntownej znajomości pokantowskiej filozofii niemieckiej zapoczątkowały nowoczesne podejście do literatury, do dziś uznawane za aktualne. Oryginalność punktu widzenia i stylu kazała jednemu z dwudzies...

Czy filozofia może być sensacyjna? Może. Max Stirner – niegdyś obrazoburczy, a dziś już tylko kontrowersyjny – wywołał niemałą sensację, publikując w 1844 roku swój egoistyczny manifest Jedyny i jego własność. Uważano go za ojca anarchizmu, prekursora nietzscheanizmu, egzystencjalizmu, psychoanalizy, feminizmu indywidualistycznego, demokracji liberalnej, poststrukturalizmu, a także satanizmu i faszyzmu. Jak to możliwe, że autorowi jednej książki nadano tak różne, przeciwstawn...

Wolność i odpowiedzialność – jak powiedział kiedyś Jacek Filek – są jak dwa brzegi rzeki, rozdzielone jej nurtem. Przywykliśmy do owego rozgraniczenia i wkraczając myślą od razu w nurt, łatwo akceptujemy oczywistość ich przeciwstawienia. Oto przyczyna niekończących się sporów o istotę relacji między wolnością a odpowiedzialnością; oto przyczyna jednostronności, z jaką zwykle rozstrzygała ten problem filozofia. Ale problem ten znika, gdy cofamy się do samego źródła. Tam, skąd ...

Czy śmierć jest stanem nieodwracalnym? Czy człowiek powinien godzić się ze śmiercią? Czy zdolny jest do wskrzeszenia umarłych? Pytania te zadał sobie niegdyś Nikołaj Fiodorow (1829-1903) - jeden z najoryginalniejszych rosyjskich myślicieli, wizjoner, twórca bodaj najbardziej maksymalistycznej koncepcji filozoficznej w dziejach, prekursor renesansu religijno-filozoficznego w Rosji. Odpowiedzią na nie stała się filozofia „wspólnego czynu". Fiodorow był niezachwianie przekonany...

Książka ukazuje konfucjanizm jako wielowymiarową, starożytną tradycję atrakcyjną dla człowieka współczesnego. W rezultacie czytelnik zyskuje bogatszy i bardziej zrozumiały obraz tego, jak konfucjanizm funkcjonował w przeszłości oraz jakie znaczenie ma obecnie. Xinzhong Yao przedstawia stan badań konfucjańskich zarówno na Zachodzie, jak i Wschodzie, nie tylko skupiając się na typowych dla tej tradycji doktrynach, szkołach, rytuałach, świętych miejscach i terminologii, lecz ta...

Czy wolno przeprowadzać eksperymenty na ludzkich zarodkach? Czy dopuszczalne jest pozyskiwanie komórek macierzystych z embrionów niewykorzystanych do wspomaganej prokreacji? Czy źródłem tych cennych komórek mogą być ludzkie zarodki wytwarzane specjalnie w celach badawczych? Te i tym podobne pytania, przyciągające uwagę nie tylko specjalistów, omawia się w ostatniej części tej książki. Właściwy sposób traktowania pewnych istot zależy od przyznawanego im statusu moralnego. Czy...

Nikt jeszcze umieścił rozważań nad myślą chińską w tak szerokiej perspektywie. (...) Książka Schwartza zasługuje, by zainteresowani historią idei ludzie Zachodu uznali ją za najbardziej wiarygodne spośród dostępnych opracowań chińskiej myśli. (Times Literary Supplement ) Swoją uczoną książką [Schwartz] rzucił wyzwanie tym, którzy ograniczyli swoją refleksję do zachodniego doświadczenia historycznego albo do «prymitywnych» społeczeństw, by wzięli pod uwagę również świat myśli...

Książka zawiera filozoficzne refleksje odnoszące się do zagadnień wartości etycznych, moralno-osobowych i częściowo estetycznych w sztuce leczenia. Uświadamiają konieczność odwołania się tejże sztuki do aksjologicznej struktury rzeczywistości oraz wprowadzania jej do praktycznego scenariusza. Przedstawione wnioski stanowią zachętę do dalszych dociekań, a nawet proponują nowe, interdyscyplinarne kierunki badawcze. Lektura może okazać się pomocna nie tylko dla intelektualnej fo...

Celem książki jest wyróżnienie i analiza problemów etycznych wynikających z samego czasowego charakteru ludzkiego życia, tzn. z samego faktu, iż życie ludzkie toczy się w czasie. Problemy tego rodzaju, analizowane w książce, są następujące: (1) zagadnienia etyki pamięci, obejmujące m.in. moralność/niemoralność zapominania; relacje między zapominaniem i przebaczaniem; wierność pamięci; realizm pamięci; etyczny wymiar Proustowskiej pamięci mimowolnej; (2) wpisana w ludzką kondy...

Każdy myśliciel ma swe fundamentalne doznanie, wyznaczające początek i koniec drogi jego myślenia: doznanie skrycie wpływające też na jego poszczególne myśli; doznanie, którego czasami sam staje się świadom, co może być niemal tak bolesne jak dramat prawdy, która powoli odsłaniała się przed Edypem, by go na koniec oślepić. U Nietzschego takim wszechdoznaniem była groźba nihilizmu - realność nihilizmu - wszechobecność nihilizmu.

"To najbardziej wnikliwe omówienie i analiza złożonych zagadnień, z jaką miałem do tej pory do czynienia. Wszyscy moi studenci uważają tę książkę za , , i . Kompozycja tekstu zwiększa użyteczność całego tomu, a wysoki poziom naukowy czyni niezwykle cenny dodatek do badań nad Azją oraz kształcenia uniwersyteckiego studentów zaawansowanych".

Narracja wkracza u Blocha na miejsce, którego nie jest w stanie zapełnić filozofia konceptualna, a czyniąc to na nowo wprawia w ruch poszukiwanie filozoficzne. Na tym naprzemiennym uzupełnianiu się i ożywianiu we wspólnym nieustannym poszukiwaniu prawdy i istoty, na paradoksalnym sprzężeniu „spontaniczności i spekulatywności” , zasadza się myślenie narracyjne Śladów, książki, o której Bloch mówił, że należy do kategorii „ilustrowanych albumów metafizycznych”(...) Trudno prze...

Rozprawa ta jest nietuzinkowym, a przy tym błyskotliwym przykładem historycznego opracowania z pogranicza filozofii (antropologii filozoficznej), psychopatologii (filozofii psychiatrii) oraz aksjologii. Co szczególnie ważne, analizy i rozważania prowadzone przez autorkę jawią się współczesnemu czytelnikowi jako nadal istotne, pasjonujące i aktualne, mimo że opisywane w pracy wydarzenia rozegrały się niemal 150 lat temu. Trzeba podkreślić zarówno interdyscyplinarność książki (...

Czy w erze globalizacji, wyznaczanej z jednej strony przez oszałamiający rozwój technologii Zachodu, a z drugiej przez dezintegrację społeczną Trzeciego Świata, pojęcie utopii ma jeszcze jakiś sens? W Archeologiach przyszłości, swoim najobszerniejszym dziele od czasu Postmodernizmu. Logiki kulturowej późnego kapitalizmu, Jameson bada, jak rozwijała się forma utopii od czasów Morusa, zastanawia się też nad funkcją myślenia utopijnego w erze postkomunistycznej. Analizuje związk...

Dzieło Waltera Benjamina (1892–1940) stanowi jeden z zasadniczych punktów odniesienia dla całej współczesnej humanistyki. Niniejszy wybór obejmuje najważniejsze szkice teoretyczne autora Pasaży, jak również jego najdonioślejsze prace krytycznoliterackie, często obdarzone potężnym ładunkiem filozoficznym. Tom wypełniają niezwykłe rozważania nad językiem, mitem i historią, zadaniem tłumacza i krytyka literackiego, a także mistrzowskie analizy dzieł Goethego, Krausa, Kafki i B...

Książka jest poświęcona niektórym motywom pielęgniarki we współczesnej literaturze światowej. Kluczem do ich wyboru są zawarte w nich doniosłe idee lub zbiór ważnych kategorii myślowych ściśle z sobą powiązanych. Każdy z prezentowanych motywów pielęgniarki rządzi się własną logiką, ma swoje wyobrażenia normatywne i niepowtarzalne przesłanie. Dzięki temu wszystkie ukazują jakąś istotną prawdę o fenomenie kobiety parającej się pielęgniarstwem, która spełnia się w różnych kontek...

W bezliku przeciwieństw gubi się wszelką orientację („Czy jest jeszcze jakieś »na górze« i jakieś »na dole« "). A sam Nietzsche rzeczywiście staje się „dynamitem " („Nie jestem człowiekiem, jestem dynamitem "), który eksploduje na naszych oczach i dzięki naszym oczom, wszystko rozrywając, rozrzucając („Czy nie spadamy bez ustanku W tył, w bok, wprzód, we wszystkie strony"). W wyrwie pośród wszystkiego - i w wyrwie po oczach, bosko zwanej oczodołami - ukazuje się nic („Czy nie...

Nietzsche z najwyższą ochotą oddala się od współczesności i podąża wstecz ku najodleglejszym czasom, by dokonać anamnezy i rekognicji; przypomina i udowadnia, jak bardzo wyszedł człowiek poza swą prehistorię i jak bardzo oddalił się od praczłowieka – zwierza z krwi i kości. W tych „zamierzchłych praczasach (które notabene w każdym czasie są obecne czy ponownie możliwe)” wykształciła się nasza substancja. Historia jest już co najwyżej dzianiem się jej interpretacji. Wszystkie ...

Prezentowana książka ma długą historię. Pierwsze wersje rękopisów powstawały już w latach sześćdziesiątych, kiedy Władysław Stróżewski wykładał estetykę na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim. Późniejsza droga naukowa Profesora zaowocowała wieloma nowymi dziełami i publikacjami nie tylko z estetyki, ale także z aksjologii i ontologii. Wykłady lubelskie z estetyki czekały na swoją kolej aż do roku 2016 – dzięki pomocy Katedry Porównawczych Studiów Cywilizacji i pani prof. Marci...

Autor poddaje analizie dwa niezwykle ważne w myśli Tomasza tematy, mianowicie jego koncepcję woli i intelektu, a czyni to w sposób, który ukazuje Akwinatę jako pełnoprawnego uczestnika doniosłych współczesnych dyskusji filozoficznych. Penczek pokazuje, jak odczytywać teksty Tomaszowe, używając stosowanych dziś narzędzi interpretacyjnych, i właśnie tego rodzaju przeniesienie filozofii Akwinaty w kontekst współczesnego dyskursu jest, obok znakomitych analiz tekstów źródłowych, ...

Książka jest przystępnym wprowadzeniem w problematykę filozofii czynu i sprawstwa, widzianą z perspektywy badań logicznych. Autor stawia w niej tezę, że to badania logiczne powinny być punktem wyjścia do analizy sprawstwa i pojęć pokrewnych. Następnie stosuje jeden z rachunków logicznych do rozstrzygnięcia kilku szczegółowych zagadnień dyskutowanych w literaturze przedmiotu. Pracę traktować można jako przyczynek do wykorzystania narzędzi formalnych pomocnych w zrozumieniu po...

Czym jest nihilizm instynktowny? Dlaczego Octavio Paz uważał, że Meksykanie są nihilistami? Jak dalece można wiązać nihilizm ze specyfiką narodu? Autorka książki odpowiada na powyższe i wiele innych pytań, wziąwszy na warsztat eseje Paza oraz literackie obrazy Meksykanów u Eleny Poniatowskiej, Juana Rulfa, Carlosa Fuentesa i przedstawicieli Beat Generation. Istnieje pewna forma nihilizmu dotychczas niezauważona bądź przemilczana, a będąca przy tym najgłębiej wrośniętą w struk...

Jest więc ta książka nie tylko opracowaniem wszystkich ważniejszych świadectw dotyczących Talesa, nie jest też tylko podsumowaniem i krytycznym namysłem nad całą literaturą przedmiotu, lecz i nową, całościową interpretacją myśli Talesa, w której przyjęta perspektywa pozwoliła na wydobycie kilku ważnych i dotychczas niedostrzeganych kwestii. Podkreślenie wagi mitologii w myśli Talesa, analiza typów dyskursu stosowanych przez filozofa z Miletu oraz całościowe potraktowanie jego...

Antologia Filozofki na Uniwersytecie Jagiellońskim 1897–1967 jest pierwszym w Polsce zbiorem tekstów kobiet wykształconych i/bądź pracujących na krakowskiej Alma Mater. Prezentowane są utwory zarówno pierwszych adeptek filozofii na UJ oraz korespondencja i rozprawy naukowe znanych wykładowczyń z połowy XX wieku. Wśród wybranych pozycji znajdziemy publikację pierwszej doktorki filozofii – Stefanii Tatarówny, a także filozofki i pedagożki Cecylii Bańkowskiej, filozofki przyrody...

Kultura polska zwykła się kojarzyć z tradycjami chrześcijańskimi, by nie powiedzieć katolickimi, o charakterze raczej zachowawczym. Jeśli jednak przyjrzeć się bliżej, okazuje się, że jednym z jej istotnych aspektów pozostaje swoisty mariaż z przekonaniami i rytuałami, które można określić jako ezoteryczne. W niniejszym zbiorze mieszczą się bardzo różne elementy. […] Pierwszy wiąże się z wyjątkowo mocnym poczuciem „słowiańskości”, także tej nieoswojonej i nieraz manifestującej...

Tematem książki jest próba nowego spojrzenia na epokę Oświecenia, w której biorą początek idee mające znaczenie dla formowania się kultury i świadomości zbiorowej współczesnych czasów. Zawiera ona artykuły napisane przez grono najwybitniejszych światowych i polskich badaczy Oświecenia, którzy - przedstawiając nowe interpretacje filozofii i kultury tego okresu - uważają, że warto ponownie sięgnąć do tej epoki by zrozumieć procesy, które zachodzą we współczesnym społeczeństwie....

Platon to jeden z najważniejszych przedstawicieli, można powiedzieć „filar”, filozofii Zachodu. To jednocześnie filozof, który w IV wieku p.n.e. w jednym ze swoich głównych dzieł napisał wprost, że nie ma powodu, aby kobiety były traktowane przez prawo inaczej niż mężczyźni, że powinny mieć taki sam dostęp do edukacji, a wreszcie – do rządów. Te postulaty sprawiają, że chciałoby się nazwać Platona „pierwszym feministą”. Sprawa nie jest jednak taka prosta – w pismach tego filo...

Podstawowe pytanie etyki okazuje się dzisiaj postawione na nowo. Dotychczas było nim pytanie: jak żyć? Ale wydaje się, że pojawiła się potrzeba, by zastąpić je innym, mianowicie: kim jest człowiek? Pytanie to jest pytaniem etycznym, ponieważ wskazuje na to, co stanowi cechę wyróżniającą człowieka na tle przyrody: zdolność do odróżniania dobra od zła, a zatem do pojmowania dobra i zła, która jest dyspozycją wybitnie ludzką. Dla istot prymitywnych dobre jest to, co zaspokaja ic...

Sprawiedliwość społeczna jest jedną z najważniejszych filozoficznych idei. Czy może być urzeczywistniona we współczesnym liberalno-demokratycznym państwie? Odpowiedź na to pytanie zawierała ogłoszona w drugiej połowie XX wieku teoria sprawiedliwości Johna Rawlsa, która postulowała ograniczenie nierówności społecznych i zapoczątkowała dyskusje na ten temat trwające do dziś. Wyrastające z tej tradycji najnowsze teorie sprawiedliwości liberalnej: Amartyi Sena i Marthy Nussbaum ...

Co się zmieniło w świadomości zbiorowej Polaków po roku 1989? Jaki jest stan obecnej refleksji nad polityką w Polsce? W jaki sposób filozofia polityki uczestniczyła w dziejącym się na naszych oczach politycznym procesie transformacji? Pytania te zadają sobie i próbują na nie odpowiedzieć autorzy prezentowanych w tomie tekstów - wybitni uczeni, którzy te polityczne przemiany współtworzyli, ale także filozofowie należący do młodszej generacji, którzy swą naukową karierę rozpocz...

Materiały pomocnicze do ćwiczeń z logiki powstały w odpowiedzi na zapotrzebowanie studentów kierunków filozofia oraz kognitywistyka i są przede wszystkim do nich adresowane. Mogą być użyteczne także dla studentów pierwszych lat różnych kierunków humanistycznych, dla których logika stanowi ważny element kształcenia ogólnego przygotowującego do recepcji różnorodnych treści z danej dyscypliny. Sprawdzony w praktyce podręcznik nadaje się idealnie do samodzielnej pracy — zawiera w...

Autorka w jasny, uporządkowany (chronologicznie i tematycznie) sposób przedstawiła początki filozofii chińskiej, główne nurty myśli i podstawowe pojęcia oraz sylwetki starożytnych myślicieli i ich argumentację. Dodatkowym walorem jest obszerne przedstawienie szkół buddyzmu chińskiego – bodaj po raz pierwszy w takim szerokim wymiarze – które mają swoją historyczną kontynuację we współczesnych Chinach i Japonii oraz nadal odgrywają ważną rolę w życiu milionów wyznawców buddyzmu...

Jak postępuje polityk decydujący się na poddanie torturom terrorysty, który wie, gdzie znajdują się mające wybuchnąć bomby? Czy należy zestrzelić samolot pasażerski skierowany przez terrorystów na cel cywilny? Czy polityk ma brudzić sobie ręce? Czy w ogóle je brudzi? Czy obywatele mają moralny obowiązek przestrzegania prawa? Kiedy z powodów etycznych można złamać prawo? Czy istnieje moralność między państwami? Pytania te zadaje autor książki Sokrates w Waszyngtonie. Etyczne d...

Antologia ta jest pierwszym w Polsce, autorskim wyborem prac poświęconych rozwojowi literackich badań porównawczych od lat dziewięćdziesiątych XX wieku do chwili obecnej. Zamieszczone tutaj teksty publikowane są w języku polskim po raz pierwszy lub pojawiają się w nowym polskim przekładzie; reprezentują różne style myślenia o tradycji, kondycji i przyszłości badań porównawczych. Tom otwiera wybór esejów poświęconych teorii porównania i filozoficznym kontekstom tej kategorii....

Niniejszy zbiór tekstów jest owocem studencko-doktoranckiej konferencji „Granice wolności w starożytnej myśli greckiej, rzymskiej i judaistycznej” zorganizowanej w dniach 18–19 czerwca 2012 roku na Wydziale Polonistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego. Konferencja poświęcona problemowi wolności była w zamierzeniu próbą przybliżenia dawnych sensów oraz formą komentarza do współczesnych, niejednokrotnie wartościujących i obciążonych spuścizną chrześcijańską, odczytań antyku. Podąża...

Monografia jest poświęcona idei troski w teorii pielęgniarstwa, która w tej dyscyplinie stanowi najważniejszy paradygmat. Dzięki niemu pielęgniarstwo zachowuje swoją tożsamość. Można zatem przypuszczać, że jego wykładnia jest precyzyjnie określona. Tymczasem sens owego paradygmatu jest wieloznaczny i ma postać płynną. Nieuchwytność jego kwintesencji dała asumpt do tworzenia rozmaitych interpretacji. Liczba koncepcji, którą obrósł ten temat, zwłaszcza na Zachodzie, jest wpros...

"Droga prawdy" to jeden z najważniejszych i najwybitniejszych tekstów w dorobku Jerzego Perzanowskiego. Zamyka on okres wieloletnich badań uczonego nad jądrowymi pytaniami ontologii. Zawarte tu stwierdzenie generalne: „Wszystko jest jakimś bytem, a zatem nic nie jest jakimś niebytem" stanowi najszersze i najogólniejsze określenie bytu, możliwe do sformułowania. Warto więc prześledzić drogę, która wiodła uczonego do tegoż stwierdzenia, drogę prawdy.

Zbiór tekstów zatytułowany Rozumienie wartości w kulturach Wschodu ukazuje, jak trudno jest dopasować nasze zachodnie, europejskie poglądy na temat na wartości do tego, co w tej kwestii prezentują filozofie wschodnie. Oprócz zagadnień doskonale mieszczących się w obrębie klasycznej aksjologii zachodniej, obejmujących wartości estetyczne i etyczne, czytelnik znajdzie tutaj rozważania nad wartością poznania i rodzajami wiedzy, charakterystykę szczególnych postaw religijnych i d...

Ponownie narodzisz się w jakimś łonie, ponownie ukształtuje się twój szkielet, ponownie trafi ta właśnie stronica do tych samych twoich rąk, ponownie przemierzysz wszystkie godziny aż do godziny twej niepojętej śmierci [Borges, Doktryna cykli]. Sformułowanie Jorge Luisa Borgesa wydobywa inspirującą siłę Nietzscheańskiej myśli o wiecznym powrocie, a równocześnie uwypukla jej przenikliwy i dojmujący charakter. Zdanie sobie sprawy z możliwości takiego powtórzenia może prowadzić...

Przyjaźń to jedno z najbardziej pasjonujących zagadnień w etyce Arystotelesa.
Czym ona jest? Co jest jej powodem? Jakie są jej typy?
Dlaczego działanie dobroczynne staje się najbardziej chwalebne, gdy jego adresatem jest przyjaciel?
Co to znaczy, że przyjaciel jest "innym samym"?
Dlaczego ten, kto prowadzi szczęśliwe życie, będzie potrzebował przyjaciół?

Na te i inne intrygujące pytania próbuje znaleźć odpowiedź niniejsza książka.

Rozprawa Radosława Strzeleckiego konfrontuje radykalne rozumienie odpowiedzialności z zagadnieniem wolności. Perspektywę badawczą wyznacza tu przede wszystkim refleksja nad myślą Martina Heideggera i Emmanuela Lévinasa. Autor stawia pytania, na ile dialogiczna wykładnia odpowiedzialności pozwala również na pogłębienie rozumienia wolności i czy te dwie perspektywy – myślenie wolności i myślenie odpowiedzialności – zbiegają się ostatecznie w jednym punkcie. Decydujące znaczenie...

Indie mają długą, trwającą dwa i pół tysiąca lat, bogatą i zróżnicowaną tradycję myśli filozoficznej nawiązującą do kilku wielkich tradycji religijnych. Do niedawna Indie powszechnie kojarzono z „mistycznością” a Zachód z „racjonalnością”. Wielu ludzi nadal w to wierzy, ale – jak wyjaśnia autorka niniejszej ksiązki – myśl indyjska posiada także silną tradycję racjonalną. Zaczynając od samych początków filozofowania w Indiach, Sue Hamilton przedstawia jak i dlaczego rozwijała ...

Książka dotyczy trzech powiązanych z sobą zagadnień: internalizmu racji działania, internalizmu motywacyjnego i tzw. hume’owskiej teorii motywacji. Próbuje odpowiedzieć m.in. na następujące pytania: Czy wolno nam stwierdzić, że ktoś powinien coś zrobić, nawet gdy nie może być motywowany do tego działania? Czy można szczerze akceptować jakiś osąd moralny i nie być motywowanym do postępowania zgodnie z jego zaleceniami? Czy normy moralne służą tak naprawdę realizacji egoistyczn...