Historia

Totalna opowieść o globalnym konflikcieWciąż żyjemy w świecie, który stworzyła. Druga wojna światowa była największą z dotychczasowych, konfliktem prawdziwie powszechnym w swojej skali. Nowe było też jej okrucieństwo: życie straciło od 60 do 75 milionów ludzi, pierwszy raz w historii więcej cywilów niż żołnierzy. Amerykański pisarz Kurt Vonnegut – jeniec wojenny w Dreźnie – nazwał ją „próbą samobójczą ludzkości”. Rany, które otworzyła tamta wojna, jeszcze się nie zabliźniły, ...

POLESIE – kraina omalże mityczna, a jednocześnie jeden z najbardziej skrwawionych obszarów Kresów Wschodnich. Polaków mordowali tu nie tylko Rosjanie i Niemcy, ale podobnie jak na Wołyniu, również ukraińscy nacjonaliści. Podczas wojny, w imię „samostijnej” Ukrainy i na rozkaz Kremla, zginęło wiele tysięcy naszych rodaków. Jednak mimo silnych represji wymierzonych w polskość nie udało się jej wykorzenić z tych ziem. Polacy bowiem nie wzięli się na Polesiu „znikąd”....

Nowe wydanie bestsellerowego albumu gromadzącego wspaniałe archiwalne zdjęcia Tatr i Zakopanego Poszczególne rozdziały zawierają najstarsze ujęcia Tatr, panoramy górskie, widoki Zakopanego, wówczas stacji klimatycznej, portrety górali, w tym słynnych osobowości jak Sabały czy Klemensa Bachledy, pierwsze wysokogórskie wyprawy, początki narciarstwa, wreszcie styl zakopiański i artystyczne, niepowtarzalne zdjęcia wykonane przez Witkacego. Uzupełnieniem zdjęć są cytat...

W latach 1941-1944 do kraju zostało skierowanych 28 kurierów i emisariuszy politycznych do Delegatury Rządu na Kraj-spadochroniarzy,którzy wykonali skok bojowy.(...) w odróżnieniu od cichociemnych spadochroniarzy ZWZ-AK,przez cały okres wojenny i powojenny w polskiej historiografii traktowani byli w pewien sposób krzywdząco.

Nieoficjalny środek płatniczy, wyraz buntu przeciw władzy, owoc rzemieślniczej pasji, źródło utrzymania, regionalny rarytas, mętny znieczulacz… To wszystko – a także dużo, dużo więcej – można powiedzieć o bimbrze, niezbywalnym elemencie społecznego pejzażu, który od wieków, jako towar równie mocno zakazany, co pożądany, skapuje do butelek, garnców i beczułek w kuchniach, piwnicach, chatkach i leśnych ostępach. Najnowsza książka Andrzeja Fiedoruka, znawcy historii kulinariów, ...

Dzięki swojej erudycji i własnym badaniom autor poddaje wnikliwej analizie wiele utartych założeń i sposobów opowiadania o Zagładzie: przygląda się kwestiom rzekomo już dawno ustalonym, rzuca więcej światła na mniej znane aspekty ludobójstwa Żydów i podkreśla tezy, które jego zdaniem nie wybrzmiewały dotąd zbyt głośno. Ani przez chwilę nie pozwala nam uwierzyć, że wydarzenia te należą już bezpiecznie do przeszłości. „W obliczu grozy Zagłady łatwo jest czuć się oszo...

Przełomowe śledztwo dotyczące współpracy nazistów z niemieckimi potentatami biznesu, którzy zarobili miliardy na potwornościach popełnianych przez Trzecią Rzeszę w czasie drugiej wojny światowej. Publikacja wyjaśnia także, dlaczego Stany Zjednoczone pozwoliły, by ludzie ci nie ponieśli żadnych konsekwencji. W roku 1946 Günther Quandt – założyciel najbardziej kultowego niemieckiego imperium przemysłowego i protoplasta dynastii, która do dzisiaj kontroluje firmę BMW ...

Tajwan jest kwitnącą demokracją z prężnie działającą gospodarką. Jedna z tajwańskich firm odpowiada za 90% produkcji półprzewodników na świecie. Z Tajwanu pochodzi też znany na całym świecie przysmak – bubble tea. W oczach Stanów Zjednoczonych i Zachodu Tajwan stanowi bastion wolności powstrzymujący nieustępliwą politykę Chin. Mimo to pozostające pod rządami Xi Jinpinga Chiny coraz wyraźniej podkreślają, że Tajwan jest częścią ich terytorium i musi powrócić pod chi...

Historia zdobycia Berlina widziana oczami zwykłych ludzi, żołnierzy i cywilów, targanych rozpaczą i zawiedzionymi marzeniami. Nikt nigdy nie pisał o wojnie tak jak Ryan. „Bitwa o Berlin… rozpoczęła się punkt czwarta rano w poniedziałek 16 kwietnia 1945 roku… W tej właśnie chwili niecałe trzydzieści osiem mil od stolicy Niemiec na nocnym niebie nad wezbraną Odrą rozbłysły czerwone rakiety, wywołując – jak za ściągnięciem spustu – za­pie­rającą dech nawałę ogniową i...

Czternaście wieków wojny między islamem a Zachodem. Obszerna historia obfitującego w okrucieństwa konfliktu pomiędzy islamem a chrześcijaństwem, która rzuca nowe światło na ich współczesne antagonistyczne stosunki. Zachód i islam, czyli miecz i bułat, ścierają się ze sobą od VII wieku – prorok Mahomet wezwał wówczas cesarza bizantyjskiego Herakliusza do zrezygnowania z wiary chrześcijańskiej, a kiedy ta propozycja została odrzucona, rozpoczął dżihad. Miecz i buła...

Dr Leszek Pietrzak to historyk i publicysta, specjalista od historii najnowszej i tajnych służb. Był funkcjonariuszem Urzędu Ochrony Państwa, pracował w Instytucie Pamięci Narodowej oraz w Biurze Bezpieczeństwa Narodowego u śp. Prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego. Od lat popularyzuje polską historię XX wieku, opisując wydarzenia nieznane lub zakłamane, często omijane przez innych badaczy. Prowadzi m.in. popularny kanał „Zakazane historie” na YouTubie. Jego książka nosi prowokacy...

II wojna światowa obfitowała w wiele wydarzeń i epizodów, których szczegóły wolno przedostawały się do wiadomości opinii publicznej. Większość z nich nie wpłynęła w sposób zasadniczy na losy i przebieg wojny, jednak stanowią ciekawy materiał poznawczy. Front afrykański był wprawdzie drugorzędnym teatrem działań wojennych, lecz poznanie tych walk pozwala lepiej zrozumieć zależność sukcesów alianckich na froncie afrykańskim od tych odnoszonych w Europie. Tam bowiem rozstrzygały...

Barwny i dramatyczny opis ostatniej dużej operacji ofensywnej wojsk niemieckich na froncie zachodnim podczas II wojny światowej. Dowództwo armii niemieckiej zamierzało rozciąć siły aliantów, oddzielając wojska brytyjskie od amerykańskich, zdobyć Antwerpię, a następnie zaatakować w kierunku północnym, okrążając i niszcząc cztery armie alianckie. Miało to zmusić aliantów zachodnich do wynegocjowania pokoju z państwami Osi. Ofensywa niemiecka w Ardenach nie osiągnęła założonych ...

Działalność KG-200, jednostki specjalnego przeznaczenia w składzie hitlerowskiej Luftwaffe, przez wiele lat stanowiła zagadkę. Tylko nieliczni za Łabą wiedzieli o jej istnieniu, ale z różnych względów nie chcieli w tej kwestii zabierać głosu bądź świadomie tworzyli wokół niej otoczkę mitu. Nawet na procesie norymberskim, który odsłonił niejedną tajemnicę lotnictwa wojskowego III Rzeszy — demaskując między innymi szpiegowską eskadrę majora Theodora Rowehla — eksperci trybunału...

Udany atak brytyjskich samolotów na port w Tarencie, przeprowadzony w nocy z 11 na 12 listopada sprawił, że układ sił na Morzy Śródziemnym uległ zasadniczej zmianie. Włosi znaleźli się w defensywie. Ocalałe z pogromu pancerniki wycofali natychmiast z tej dogodnej, wysuniętej w kierunku Afryki, bazy i umieścili je w Neapolu. Wydłużyło to znacznie ich drogi dochodzenia do rejonów operacyjnych, ale jednocześnie chroniło przed podobnym do tarenckiego atakiem.

Gdy na frontach Europy, Afryki i Azji grzmiał huk dział i bomb, w laboratoriach naukowych walczących państw było zazwyczaj cicho i spokojnie. Lecz skromna, nieznana nikomu, osłonięta pancerzem tajności praca naukowców dorównywała wysiłkowi wojennemu żołnierzy. Wpływ nowych, technicznych środków walki na przebieg działań wojennych szczególnie uwydatnił się w drugiej wojnie światowej. W czasie tej wojny pracownicy naukowi stworzyli ponad 300 nowych rodzajów uzbrojenia. Autor pr...

Celem niniejszej pracy jest wypełnienie istotnej luki w naszej literaturze wojskowo-technicznej, w części dotyczącej dziejów broni ręcznych; przy czym zamiarem autora było nie tylko opisanie różnorodnych konstrukcji stopniowo zmieniających się wzorów broni, ale również ukazanie całej historii wprowadzenia każdego z tych wzorów do uzbrojenia, warunków, w których one powstawały, oraz przebiegu ich prób. Fakty te pozwolą szerzej zrozumieć ogólną charakterystykę każdej oddzielnej...

Typy broni i uzbrojenia tom 255 Tomik przedstawia historię okrętu liniowego Giulio Cesare, który po zakończeniu drugiej woj ny światowej – w ramach reparacji wojennych – trafił pod banderę floty Związku Sowieckie go. W tomiku opisano genezę i konstrukcję pancernika, udział w I wojnie światowej, jego modernizację w okresie międzywojennym i działania w czasie II wojny światowej. Omówiono także służbę pod sowiecką banderą i liczne remonty oraz modernizacje. Znaczna część opraco...

Pierwsze polskie wydanie dzieła, dzięki któremu łatwiej zrozumieć słynnego Lewiatana. Dialogi o wojnie domowej w Anglii, ukazujące nie tylko przebieg ówczesnych wydarzeń i ich przyczyny, ale także stanowisko Thomasa Hobbesa (1588-1679) w kluczowych sporach tych burzliwych czasów. Doświadczenie tego krwawego konfliktu wpłynęło na jego koncepcje i przyczyniło się do powstania jednej z najważniejszych, najbardziej kontrowersyjnych i dyskutowanych koncepcji ideowo-politycznych w ...

Oddajemy w ręce Czytelników wspomnienia Tadeusza Mariana Areckiego, numer obozowy w KL Auschwitz 409. Historia ta jest świadectwem młodego Polaka, który w wieku zaledwie szesnastu lat został wciągnięty w tryby bezlitosnej machiny zła. Współpracując z podziemiem niepodległościowym, został aresztowany w Krynicy-Zdroju przez niemieckie siły bezpieczeństwa i po brutalnym śledztwie, w trakcie którego zachował wyjątkowo godną i dzielną postawę, trafił z pierwszym transportem do nie...

Celem niniejszej publikacji jest przedstawienie dziejów przysiąg polskiego żołnierza, tych wygłaszanych według przygotowanej roty, jak i ślubowań składanych pod wpływem emocji będącej wynikiem zaistniałej sytuacji. Monografia ta składa się z pięciu rozdziałów. W rozdziale pierwszym – Tradycja polskiej przysięgi wojskowej – przedstawiono kluczowe momenty kształtowania się ceremoniału oraz ewolucji tego szczególnego aktu w militarnej historii naszego państwa, zaczynając od czas...

Najazdy węgierskie na Europę Zachodnią są zwykle fragmentarycznie opisywane w opracowaniach naukowych i popularnonaukowych. Tymczasem z kilku powodów temat ten zasługuje na szersze zbadanie i przedstawienie, także w formie popularyzatorskiej. Najbardziej widoczną cechą tych konfliktów jest ich zasięg i czas trwania. Obejmowały one wyjątkowo rozległe tereny Europy Zachodniej przez prawie kilkadziesiąt lat. Zwykle zasięg ten tłumaczono ruchliwością armii najeźdźców. Jak będzie...

"Zadupia" to powieść o wojnie, samotności, rozczarowaniu, gniewie. António Lobo Antunes nie oszczędza czytelnika – jego proza jest intensywna, gęsta od emocji, prowokująca do refleksji. Przenikliwie, brutalnie szczerze rozlicza się z portugalską przeszłością kolonialną. Opowiada o wojnie w Angoli jak nikt inny – bez upiększeń, bez patosu, z perspektywy człowieka wrzuconego w tryby bezdusznej dyktatorskiej machiny. To powieść autobiograficzna, ale jednocześnie reprez...

Od samego początku II wojny światowej niemieckie U-Booty udowodniły swoją wartość, atakując żeglugę atlantycką i ustanawiając blokadę alianckich szlaków zaopatrzeniowych. Zakłócenie szlaków dostaw do Wielkiej Brytanii miało wpływ na ograniczenie możliwości prowadzenia przez nią wojny. Z kolei na obszarze Pacyfiku okręty podwodne US Navy stanowiły poważne zagrożenie dla japońskich okrętów i statków, zatapiając przeszło 1000 jednostek, w tym jeden pancernik, osiem lot...

Tysiąc lat temu, w 1025 roku Bolesław Chrobry został pierwszym królem Polski, która tym samym stała się odtąd królestwem. Koronacja czyniła z Bolesława jedną z najważniejszych postaci ówczesnej Europy, a jego państwo stawiała w rzędzie monarchii, takich jak inne królestwa łacińskiej Europy, powstałe z imperium Karola Wielkiego, od imienia którego wywodzi się słowo „król”. Władza królewska, jak wierzono, pochodziła od samego Boga. Król jako pomazaniec sprawował władzę nad podd...

Mało jest w historii kwestii tak przyciągających powszechną uwagę jak żywoty władców, ich biografie bowiem to najczystsza synteza losów państwa i narodu. W ich żywotach skupiają się - jak w soczewce - blaski i cienie dawnej Polski. Pomazańcy Boży wpływali na bieg naszych dziejów, zmagając się równocześnie z problemami zwykłych śmiertelników - chorobami, troskami rodzinnymi, poczuciem zagrożenia. Autorzy książki potrafili w sposób zajmujący i przystępny ukazać ich zarówno jako...

To pierwsze tak obszerne, szczegółowe, kompetentne ujęcie budzącego od dziesięcioleci zainteresowanie i emocje tematu, pełne nowych ustaleń faktograficznych, oryginalnych interpretacji, prostujące wiele mitów, półprawd i fałszów dotyczących oblężenia Festung Breslau. Praca znakomicie napisana, oddaje często głos świadkom z epoki, konfrontująca obraz wyłaniający się z suchych niejednokrotnie zapisów w dokumentach sztabowych z przekazem indywidualnym, subiektywnym, emocjonalnym...

Prace nad historią Lubelszczyzny w XX w. trwają już od ponad dekady. Ze względu na zakres przedsięwzięcia są pracochłonne i wymagają zaangażowania wielu osób. Wydane dotychczas przez IPN Oddział w Lublinie opracowania obejmujące życie polityczne, społeczne, gospodarcze, oświatowe i kulturalne Lubelszczyzny w latach 1918–1939 (dwa tomy opublikowane w latach 2020–2023) i 1944–1956 (2016–2017) stanowią owoc pracy ponad trzydziestoosobowego zespołu badaczy. Niniejszy tom jest kol...

1 września 1939 r., w dniu niemieckiego ataku na Polskę, dla jej mieszkańców rozpoczął się okres skomplikowany, tragiczny. W niniejszej publikacji ukazano zasługującą na utrwalenie postawę ludzi wobec agresorów i postępowanie tych ostatnich na podbijanych obszarach. Mimo braku sił i środków próbowano stawić im opór. Z drugiej strony ludność białoruska i żydowska oraz polscy komuniści wznosili bramy triumfalne na powitanie Sowietów. Obu okupantów łączyło prowadzenie masowych...

Na początku 1944 r. do zamku w Pieskowej Skale przyjeżdżają młodzi uciekinierzy z Wołynia. Ocaleli z rzezi. Znajdują tu schronienie i opiekę. Często nie wiedzą, co się stało z ich najbliższymi, więc piszą do nich listy. Nie dotrą one do adresatów, bo do Pieskowej Skały zbliża się front. Opiekunka dzieci zachowa 129 niewysłanych listów. 60 lat później autorzy tej książki przeczytają je, odnajdą nadawców i pojadą na Kresy śladami ich losów. To opowieści pełne emocji, które czyt...

W świadomości społecznej Polaków lata siedemdziesiąte do dziś budzą pozy¬tywne skojarzenia. Okres rządów Edwarda Gierka wspominany jest jako czas politycznego i kulturalnego otwarcia na świat oraz względnego dobrobytu Polaków. Jednak po kilku dostatnich latach, napędzanych konsumowanymi niefrasobliwie kredytami zagranicznymi, w oczy partyjnego kierownictwa zaj¬rzało widmo kryzysu, ponieważ ceną za dynamiczny rozwój na początku de¬kady było ogromne zadłużenie kraju i rozchwian...

Migracje, przemiany etniczne, kulturowe i ekonomiczne stanowią sól historii. Decydują o biegu dziejów, niosą postęp, ale i ból. Życie jednostkowe i zbiorowe to pewnego rodzaju bilans pożytków i deficytów. Wydawałoby się, że przy obecnym poziomie nauki i organizacji nic prostszego niż nauczyć się ograniczać straty związane z „twórczą destrukcją” człowieka. Jednak i nasza ostatnia, wciąż niedokończona transformacja pokazuje, że spójność społeczną łatwiej zburzyć niż odbudować....

Aleksander Brückner (1856-1939) - polski kulturoznawca, historyk literatury polskiej i słowiańskiej, autor m.in.. "Encyklopedii staropolskiej", "Dziejów kultury polskiej", "Różnowierców polskich", Słownika etymologicznego języka polskiego czy "Dziejów języka polskiego", doktor honoris causa Uniwersytetu Warszawskiego. W książce "Starożytna Litwa. Ludy i Bogi" autor twierdzi, iż Niezaprzeczona starożytność Litwy zasadza się na czymś innym, czym się ludy słowiańskie, germańskie...

Ninja. Dziś są mitycznymi postaciami z komiksów, filmów i gier komputerowych. Ale kiedyś byli rzeczywistym, średniowiecznym odpowiednikiem służb specjalnych: szpiegami, sabotażystami, skrytobójcami. W swojej tajemniczości, sekretnych działaniach i silnej woli przetrwania stanowili całkowite przeciwieństwo samurajów – z ich ostentacją i autodestrukcją. Czy umieli latać? Stawać się niewidzialni? Oczywiście, że nie. Ale ich zdumiewające umiejętności sprawiały, że towarzyszyła i...

In Polish historiography, geohistory is not part of the research mainstream. This discipline is still on the periphery of interest for Polish historians, although there are signs of change. These include a peer-reviewed volume of studies edited by Tomasz Kargol, entitled Studies and Materials on the Geohistory of Galicia. It is the result of the work of the ‘Seminar on the Geohistory of Galicia (1772–1918)’ Research Platform, an international and interdisciplinary research te...