Psychologia, Społeczeństwo, Polityka

Przymiotnikiem, który chyba najczęściej towarzyszy słowu „decyzja”, jest przymiotnik „racjonalna”, bądź „nieracjonalna”. Ten pierwszy przymiotnik chętnie stawiamy wtedy, gdy mówimy o decyzjach własnych, ten drugi – wtedy, gdy mówimy o decyzjach innych. Ale to nie ta stronnicza praktyka zadecydowała o tytule obecnej książki. Zadecydował powszechnie przyjęty podział teorii decyzji na normatywną i opisową. Pierwsza formułuje zasady racjonalnego podejmowania decyzji, druga pokazu...

Socjologowie polscy już od początku lat sześćdziesiątych XX wieku systematycznie podejmowali temat „żywej historii” – oddziaływania przeszłości na żyjące pokolenia. W ostatnich dekadach tematyka ta zyskała na znaczeniu, a w wielu krajach toczą się poważne, a często trudne i bolesne dyskusje o różnych sposobach reprezentowania zbiorowego doświadczenia. Prace przygotowane w ramach projektu badawczego „Współczesne społeczeństwo polskie wobec przeszłości” wnoszą do socjologicznej...

Genetyka zachowania w psychologii i psychiatrii to książka szczególna. Opisano w niej wyniki badań nad genetycznymi i środowiskowymi uwarunkowaniami ludzkich zachowań. Wszystkie cytowane badania zostały przeprowadzone w ostatniej dekadzie, przy wykorzystaniu metody bliźniąt oraz technik molekularnych. Nigdy dotąd nie opublikowano w Polsce tak obszernego przeglądu najważniejszych analiz dotyczących genetycznego podłoża ludzkich zachowań w normie i patologii. Autorzy skupili si...

Diagnozowanie i wydawanie opartych na diagnozach zaleceń jest – bodaj czy nie najważniejszym - elementem pracy psychologów wielu specjalności. Co jest przedmiotem diagnozowania psychologicznego? Jakie są relacje między pomiarem a testowaniem? Jakie są związki między diagnozowaniem a metodologią badań ilościowych i jakościowych? Jak życie weryfikuje diagnozy psychologiczne? Jaka jest relacja między diagnozowaniem a wyjaśnianiem i prognozowaniem? Czy i jakie istnieją związki mi...

Głównym adresatem książki są studenci socjologii i pokrewnych dyscyplin, a także wszyscy inni zainteresowani zmianami zachodzącymi w naszym społeczeństwie w ostatnich kilkunastu latach. Praca składa się z trzynastu rozdziałów podejmujących rozmaite aspekty procesu potocznie nazywanego „transformacją”. Czołowi polscy socjologowie przedstawiają w niej następujące zagadnienia: – polska transformacja przez pryzmat socjologicznych teorii zmiany, – formowanie się nowej struktury sp...

Profesor Piotr Sztompka między innymi tak o książce: Punktem wyjścia każdej teorii jest prosty pomysł. U Wiesława Gumuły jest to idea, że w toku każdego biegnącego pewnym prawidłowym torem procesu pojawiają się anomalie, „osobliwości” – będące zalążkiem procesów nowego rodzaju. Zmieniają one kierunek zdarzeń, a z czasem i same prawidłowości, zastępując je nowymi. Mechanizm ten stoi za nieustanną emergencją dziejową, pojawieniem się nowych zdarzeń i nowych „praw” czy inaczej –...

Ile nowego jest we współczesnych wojnach? Co to znaczy – wygrać wojnę? Jaką rolę w jej prowadzeniu odgrywa państwo? Piotr Chmielarz poszukuje odpowiedzi na pytanie o naturę wojen, z którymi stykają się bądź mogą zetknąć współczesne społeczeństwa europejskie. Wojna, podobnie jak społeczeństwo, a wraz z nim państwo, zmienia się nieustannie. Choć współcześnie rola państwa – w klasycznym ujęciu jedynego podmiotu działań wojennych – ulega redefinicji, nadal jawi się ono jako najwa...

Książka stanowi plon rozległych badań empirycznych nastawionych na ujawnienie orientacji Polaków w początkowym okresie transformacji. Konstelacje orientacji indywidualnych tworzą typy mentalności, które charakteryzuje znaczna trwałość. Mentalność jest uwarunkowana przez system społeczny, ale zarazem – przejawiając się w działaniach ludzi – wpływa na funkcjonowanie i przekształcenia systemu społecznego. To decyduje o randze podjętej problematyki i sprawia, że książka ta przyna...

Polska demokracja znalazła się w kryzysie. Wadliwie działają główne instytucje państwa. Nie są w stanie należycie wypełniać swoich podstawowych funkcji, przez co społeczne zaufanie do nich spada do niepokojąco niskiego poziomu. Jednym z elementów kryzysu jest nikłe uczestnictwo obywateli w demokratycznych procedurach, owocujące poważnym deficytem legitymizacyjnym. Warto się zastanowić, dlaczego tak wielu Polaków rezygnuje z prawa głosu, kim oni są, co decyduje o ich zachowani...

W artykułach, esejach, prelekcjach i wywiadach zawartych w tej książce znać tradycję naukową Uniwersytetu Oksfordzkiego, gdzie Autor studiował, a potem wykładał nauki polityczne. Ich wątkiem przewodnim jest analiza in statu nascendi procesu powolnego rozkładu komunizmu. Po upadku systemu stalinowskiego w Polsce Zbigniew Pełczyński, jako jeden z pierwszych, opisywał pojawianie się elementów pluralizmu politycznego w jednopartyjnym systemie władzy, początkowo głównie za sprawą ...

Książka Iwony Grzegorzewskiej jest jedną z nielicznych, jak dotychczas, monografii opisujących warunki rozwoju dzieci i młodzieży z rodzin, w których uzależniony ojciec podjął leczenie. Autorka w sposób pogłębiony i systematyczny omawia wpływ abstynencji i trzeźwienia ojca alkoholika na przebieg realizacji zadań rozwojowych u dzieci wkraczających w okres dorastania.Zebrany materiał empiryczny, zinterpretowany zgodnie z najnowszą wiedzą o psychopatologii rozwojowej dzieci i mł...

Literatura, kultura i polityka przez wieki stanowiły historyczne przestrzenie w polsko-niemieckim dialogu i wciąż stanowią płaszczyzny dokonujących się w nim spotkań, wymiany i tarć. Niemieckie oświecenie zrodziło w swojej narracji o Polsce krytyczne wyobrażenia, które, mniej lub bardziej potem ewoluując, trwale określiły niemiecki wizerunek Polski i Polaków – często konfrontacyjnie nieprzyjazny – aż po obecne czasy w gruncie rzeczy. Na pewno żywe były one jeszcze w min...

Współczesność daje możliwość poznawania wielu różnych kultur, jednak doświadczanie międzykulturowości niejednokrotnie bywa wyzwaniem dla osób pochodzenia żydowskiego. Wymaga przezwyciężenia wielu trudności, ale też przyczynia się do rozwoju. Symboliczną inspiracją do podjęcia badań stała się historia Łodzi – miasta, które w początkach swego istnienia było związane z kulturą żydowską. Autorka przeprowadziła je w orientacji jakościowej, a do analizy zebranego materiału opracowa...

Zebrany w tomie materiał ma walor dokumentu. Oddaje osobiste uczucia osób doświadczających skutków epidemii w różnych momentach ich życia. Ludzi niejako zanurzonych w procesie degradacji i zmagających się z sytuacją wszechogarniającego kryzysu.

Jest to pierwsze w Polsce tak obszerne i wszechstronne opracowanie problemów etyki badań socjologicznych. Konfrontując postulaty normatywne z praktyką badań jakościowych, zwłaszcza związanych z narażeniem osób badanych na zranienie (krzywdę), Adrianna Surmiak uświadamia czytelnikowi, jak duża część tej praktyki wymaga wrażliwości, intuicji etycznej, empatii, a ponadto jak wiele szczegółowych kwestii należałoby jeśli nie uregulować kodeksowo, to przynajmniej poddać środowiskow...

Książka Magdaleny Jelonek na temat relacji między kształceniem na poziomie wyższym a sytuacją absolwentów na rynku pracy jest ciekawa, momentami inspirująca. (...) Jej ogromną zaletą jest podjęcie próby zrozumienia i interpretacji mechanizmów społecznych regulujących proces transferu absolwentów z instytucji szkolnictwa wyższego na rynek pracy w kontekście trzech głównych nurtów teoretycznych: przede wszystkim teorii zasobów ludzkich oraz krytycznych wobec niej teorii kolejko...

Książka zainteresuje nie tylko wszystkich zajmujących się związkami zawodowymi, ruchami społecznymi i losami „Solidarności”, lecz także tych, którym nie jest obojętne położenie, postawy, wartości, aspiracje polskiego świata pracy. (…)To bardzo ważne opracowanie losów „Solidarności” i ich szerokiego kontekstu. Autorka zdobyła unikalny materiał, którym, o ile wiem, nie może się poszczycić żaden z badaczy związków zawodowych – systematycznie przeprowadzone wywiady ze wszystkimi ...

Urugwaj, a właściwie Wschodnia Republika Urugwaju, jest z wielu względów krajem niezwykłym. Już sama jego nazwa, tłumaczona z języka guaraní jako „rzeka malowanych ptaków”, daje przedsmak tej wyjątkowości. Do światowej prasy Urugwaj trafia regularnie za sprawą przełomowych, bezprecedensowych posunięć, które przyciągają uwagę innych społeczeństw (…). Urugwaj jako pierwszy kraj na świecie ustanowił państwo opiekuńcze. W wyniku splotu wyjątkowych okoliczności stał się krajem świ...

Nasze spojrzenie na starość uległo daleko idącej zmianie, co można dobrze pokazać, odwołując się do koncepcji cyklów życia zaproponowanej przez Eriksona i jednocześnie dokonując pewnej jej rewizji. Nieodłącznym elementem towarzyszącym starości staje się longlife education. Cechą współczesnego świata są bowiem niezwykle szybkie zmiany zarówno w sferze wiedzy, jak i technologii. W tym procesie nieformalnej edukacji znaczącą, ale też budzącą wiele krytycznych uwag rolę odgrywa U...

Karolina Pawlak – doktor habilitowany nauk ekonomicznych, profesor uczelni na Wydziale Ekonomicznym Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu. W badaniach koncentruje się na zagadnieniach związanych z handlem międzynarodowym i konkurencyjnością międzynarodową sektora rolno-spożywczego oraz zastosowaniach modeli równowagi do oceny skutków zmian polityki rolnej i handlowej dla sektora rolno-spożywczego. Autorka lub współautorka około 150 prac naukowych. Kierownik lub wykonawca kil...

W tomie opisane zostały teorie wyjaśniające procesy różnicowania władzy, statusu i prestiżu w sieciach i grupach społecznych, a także procesy związane z dylematami kooperacji i wyzwaniami dla współpracy w grupach. Miarą rozwoju omawianych teorii jest to, jak bardzo zmieniały się w czasie. Zarówno teoria stanów oczekiwań, jak też teoria władzy i zależności, a także inne teorie, o których tu mowa, w pierwotnej wersji dotyczyły jedynie stosunkowo prostych problemów. Obecnie obej...

Nowoczesność jest rozdarta, uwikłana w sprzeczności. Próbując wyrwać się z zamętu świata, odwołaliśmy się do autorytetu rozumu. Dziś świetnie już wiemy, że zamęt związany może być także z rozumem. Optymistyczne przesłanie Wieku Świateł załamało się. Symbolika Oświecenia to symbolika dobroczynnej iluminacji. Już rewolucja francuska stawia nam jednak przed oczami obraz paroksyzmów ludzkiego szaleństwa. A dzisiaj? Ze wszystkich stron wkrada się wieloznaczność i niepewność. Czy j...

Naruszanie norm sprawiedliwości zazwyczaj napotyka sprzeciw, który może przerodzić się w napięcia społeczne. Przedstawione w tej książce wyniki analiz dotyczą preferowanych przez ludzi norm sprawiedliwej dystrybucji zarobków. Normy te wywierają pewien wpływ na postawy jednostek. Przykładowo, im bardziej nierówności zarobków odbiegają – zdaniem ludzi – od norm sprawiedliwości społecznej, tym bardziej skłonni jesteśmy negatywnie oceniać funkcjonowanie demokracji i rządu.Jedno z...

Jakie koszty i jakie korzyści wynikają z konieczności wykonywania czynności intelektualnych wymagających od nas wysiłku? Kiedy sprawowanie kontroli nad czynnościami wysiłkowymi się załamuje, a kiedy człowiek zdolny jest do mobilizacji i zintensyfikowania wysiłku poznawczego? Prezentowana Czytelnikowi monografia stanowi pierwszą w języku polskim, tak rozległą próbę zebrania wiedzy na temat wysiłkowych uwarunkowań sprawności funkcjonowania intelektualnego.Człowiek, przynajmniej...