Historia

Mimo że od wprowadzenia stanu wojennego w Polsce upłynęło ponad 40 lat, pamięć o nim nadal budzi dyskusje i spory. Tak zapewne będzie jeszcze długo. I nie mogą tego zmienić kolejne publikacje, z których jasno wynika, że stan wojenny nie był – jak jest często określany – „mniejszym złem”. Książka, którą oddajemy Czytelnikom, opisuje wybrane, ciekawsze zagadnienia z lat osiemdziesiątych. Do mniej znanych na pewno należą szokujące okoliczności uchwalenia dekretów stanu wojennego...

Prezentowana praca przedstawia „tradycję grunwaldzką” w świetle piśmiennictwa kaznodziejskiego końca średniowiecza oraz edycję krytyczną zidentyfikowanych dotychczas tekstów „kazań grunwaldzkich” i materiałów do kazań, głoszonych na święto Rozesłania Apostołów/Divisio Apostolorum (15 lipca), które prezentujemy w drugiej części pracy. „Tradycję grunwaldzką” przedstawiamy na szerszym tle długiego, polifonicznego procesu upamiętniania bitwy w polskim średniowieczu, jednej z najw...

Ilu z nas, śpiewając Mazurka Dąbrowskiego, zastanawia się, skąd w ziemi włoskiej wzięli się Polacy i co tam robili? Jeszcze mniej z nas przejmuje się rolą naszych rodaków na Półwyspie Iberyjskim, gdy mowa o słynnej szarży pod Somosierrą – kto i w jakim celu ich tam „zaprosił”? A już zupełnie nielicznych zajmuje pobyt polskich wojaków w XIX wieku na wyspach po drugiej stronie Atlantyku… Być może dlatego do dziś, żyjąc w niewiedzy – a może ignorancji – śpiewamy o Bonapartym, k...

Bez cenzury, upiększeń i mitów. Izrael utopił we krwi Strefę Gazy w odwecie za atak terrorystyczny Hamasu. Pod gruzami zginęło ponad 40 tysięcy ludzi. Dlaczego doszło do tej rzezi? Jaka jest geneza konfliktu między Izraelem a Palestyńczykami? Piotr Zychowicz zabiera czytelnika w niepoprawną politycznie podróż do źródeł syjonizmu. Pisze o pierwszych żydowskich osadnikach w Palestynie. O powstaniu Izraela i czystce etnicznej dokonanej na ludności arabskiej w 1948 rok...

Spór o to, kim są Łemkowie, mieszkańcy osad położonych na terenie Beskidu Sądeckiego i Beskidu Niskiego, rozpoczął się w drugiej połowie dziewiętnastego wieku i trwa do dziś. Czy są oni tylko grupą etniczną, czy może narodem — już od rewolucji francuskiej, jak pisał Frederico Chabod „nowym bóstwem współczesnego świata"? A jeśli są narodem, to jakie wynikają z tego dla Łemków prawa? Nie przerwało tych sporów nawet fizyczne unicestwienie łemkowskiej Arkadii i brutalne wysiedle...

Tom IV Źródeł do dziejów Uniwersytetu m. Adama Mickiewicza obejmuje protokoły posiedzeń Senatu Uniwersytetu Poznańskiego (UP) z pierwszych lat działalności Uczelni po II wojnie światowej (1945–1956), czyli z okresu sprawowania władzy rektorskiej przez Profesorów: Stefana Tytusa Dąbrowskiego, Stefana Błachowskiego, Kazimierza Ajdukiewicza oraz Jerzego Suszko. Był to czas wydzielenia z UP niektórych wydziałów i powstania na ich bazie nowych poznańskich uczelni oraz nadania Uniw...

Nowość Najnowsza monografia autorstwa prof. Marka Kornata to obszerne kompendium wiedzy na temat polskiej i europejskiej polityki w przededniu wybuchu II wojny światowej. Mimo upływu dziesięcioleci od tragicznego września 1939 r. temat sytuacji geopolitycznej Polski pod koniec lat trzydziestych XX w. wciąż prowadzi do wielu pytań. Opracowanie może być nieocenionym narzędziem badawczym dla historyków – zwłaszcza tych, którzy analizują wydarzenia rozgrywające się na are...

Nowe wydanie katalogu wystawy głównej Muzeum II Wojny Światowej to publikacja, która kompleksowo przybliża specyfikę jednej z największych wystaw narracyjnych w Europie poświęconych tragicznej historii XX w. Położona 14 m pod ziemią wystawa główna MIIWŚ już od ponad siedmiu lat porusza, zachwyca i fascynuje tysiące odwiedzających z całego świata. Dzięki katalogowi każda osoba zwiedzająca wystawę ma okazję pogłębić wiedzę dotyczącą tej niezwykłej i ekspozycji. Wojna, która z...

Profesor Jan Wiktor Sienkiewicz (UMK): „Książka Ryszarda Mączyńskiego, zatytułowana Ignacego Potockiego zabawy architekturą, jest monografią kreślącą portret szlachetnego dyletanta (w pozytywnym tego słowa znaczeniu). Ujawnia nieznane szerzej dokonania młodzieńca o wielkich ambicjach i znakomitych predyspozycjach, który potrafił w oparciu o odebraną edukację i własne lektury zyskać szeroką wiedzę na temat architektury, jej dziejów i praktycznego wykorzystania. Postrzegał tę p...

Profesor Irena Rolska (KUL): „Książka Pijarski Joli Bord stanowi wynik długoletnich badań Ryszarda Mączyńskiego nad zakonem pijarów, który wniósł wielki wkład w rozwój oświaty w okresie I Rzeczypospolitej. Utworzone w 1740 roku przez Stanisława Konarskiego warszawskie Collegium Nobilium odegrało znaczącą rolę w kształtowaniu nie tylko wiedzy, lecz również postaw patriotycznych młodzieży szlacheckiej. Wydarzenia polityczne początku XIX wieku zmusiły pijarów do przeniesienia te...

Profesor Andrzej Witko (UPJPII): „Książka Znaki obecności obejmuje dziesięć studiów dotyczących szeroko pojętej kultury związanej z działalnością zakonu pijarów na ziemiach polskich, a przede wszystkim w Warszawie. Prace te powstawały na przestrzeni czterdziestu lat i znaczna ich część była publikowana na łamach naukowych periodyków, począwszy od roku 1988. Autor tychże artykułów, zebranych obecnie w jednym tomie, dał się już od dawna poznać jako wytrawny znawca tematyki doty...

Kamil Janicki – Pańszczyzna. Prawdziwa historia polskiego niewolnictwa Czy polscy chłopi byli niewolnikami? Odpowiedź jest więcej niż oczywista. O niewolnictwie wspominali nie tylko obrońcy ludności wiejskiej, ale i obcokrajowcy oburzeni polskimi stosunkami. Tak zresztą określał kmieci każdy, kto mówił o nich: chłopi pańszczyźniani, a w domyśle: niewolnicy pańszczyźniani. Dlatego pojawia się pytanie: czy w oczach polskiej elity chłopi byli w ogóle ludźmi? O tej najliczniejsz...

Prezentowana książka jest pierwszą na polskim rynku wydawniczym monografią w całości poświęconą zagadnieniu traktatu brytyjsko-irlandzkiego z 1921 r. Było to jedno z przełomowych wydarzeń w historii Irlandii, wyznaczające początek końca brytyjskiego panowania nad wyspą. Choć kwestia ta wspominana jest w licznych opracowaniach dotyczących procesu odzyskiwania przez Irlandię niezależności – zarówno na polskim, jak i anglosaskim rynku wydawniczym – to jednak nigdy jako całość, ...

Miejsca pamiętające opowiadają nam o tym, jak było kiedyś. Mogą to być różne miejscowości, kościoły, pałace, zrekonstruowane drewniane chaty. Grodziska otoczone wałami ziemnymi, jeszcze dzisiaj budzącymi podziw. Ruiny i relikty budynków, czasem dostępne tylko dla archeologów. Kopce i kurhany. Wreszcie – rzeki, drogi, wzgórza, nawet łąki. Były niemymi świadkami wydarzeń, działań ludzkich, pracy, walki, życia i śmierci. Teraz przemawiają do nas, gdy je odwiedzamy. Musimy po...

Niezwykła i pełna nagłych zwrotów akcji opowieść o fenickich żeglarzach wyruszających z misją do krainy Tarszisz położonej na dalekim zachodzie śródziemnomorskiego świata. Jest to świat zaskakujący, albowiem akcja powieści rozgrywa się na tysiąc lat przed Chrystusem. Nie ma w nim jeszcze Greków, których uważamy za twórców cywilizacji. Oni się dopiero nieśmiało wyłaniają z mroku dziejów i bardzo wolno uczą się od Fenicjan. Przede wszystkim uczą się pisma i tego, w jaki sposób ...

Bogato ilustrowany katalog wystawy czasowej „Wielkie i małe historie. Tworzenie kolekcji Muzeum Historii Polski” jest pierwszym opracowaniem prezentującym najważniejsze obiekty w zbiorach muzeum. Zawiera eseje kuratorskie, obszerne noty katalogowe wybranych zabytków oraz listę wszystkich muzealiów na ekspozycji, z ich podstawowymi danymi i fotografiami. Wystawa, zorganizowana z okazji otwarcia nowej siedziby muzeum na warszawskiej Cytadeli, opowiada o powstawaniu kolekcji, źr...

Współautorami tej książki są wybitni polscy badacze: historycy, prawnicy, ekonomiści. Nie tracąc z pola widzenia dziejów politycznych, prezentują oni prawdziwie całościowe spojrzenie na II Rzeczpospolitą. W obrazie tym polityka stanowi tylko jeden z elementów bogatej mozaiki dwudziestolecia. Stroniąc od banału i wytartych sloganów, autorzy próbują dokonać możliwie całościowego bilansu międzywojnia. Publikacja jest więc krytycznym spojrzeniem na społeczeństwo, które podjęło si...

Pomysł napisania książki o liderach podziemia „Solidarności” pojawił się pod koniec 2018 roku podczas spotkania w Gdańsku, na którym byli obecni najważniejsi przedstawiciele związku: Krzysztof Pusz (gospodarz spotkania), Bogdan Borusewicz, Zbigniew Bujak, Zbigniew Janas, Jan Lityński, Bogdan Lis, Adam Michnik, Lech Wałęsa i autor. Dyskusja na temat przemian, jakie nastąpiły w programie i sposobach działania Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego „Solidarność” po odejści...

"Książka, którą macie Państwo w rękach przedstawia gminę Purda. Jej dzieje są silnie związane z Warmią i pograniczem z Mazurami. Historia administracyjna gminy to zaledwie pięćdziesiąt lat, ale dzieje tej ziemi jako części Warmii zaczęły się z chwilą założenia najstarszej miejscowości, Linowa w 1348 roku."
Od autora

Chris Niedenthal zaczął przyjezżdżać z Londynu do Polski jako nastolatek, ciekawy kraju, skąd pochodzili jego rodzice. Z czasem na stałe zamieszkał w Warszawie.
Wszystkie zdjęcia w tym albumie pochodzą z lat 70. Większość publikowana jest po raz pierwszy.
To zbiór obrazów ojczyzny z wyboru, którą Niedenthal dopiero poznawał, a zarazem wgląd w proces kształtowania się jego reporterskiego stylu.

Z urodzenia Stanisław Szczepanowski był Wielkopolaninem, przyszedł na świat w grudniu 1846 roku w Kościanie. Gimnazjum skończył w Chełmnie, ale potem wyjechał z ojcem, pochodzącym z Nagłowic w zaborze austriackim, wprost do Wiednia. Tam uczył się w szkole realnej i studiował na Politechnice. Uczęszczał na wydział ogólnotechniczny. Potem przeniósł się do Paryża, gdzie studiował chemię i ekonomię na École Centrale des Arts et Manufactures. Dyplom inżynierski uzyskał w Londynie,...

Obchodząca w ostatnich latach wiele jubileuszy Biblioteka Uniwersytecka w Toruniu na mapie kulturalnej Rzeczypospolitej zajmuje niepoślednie miejsce również dzisiaj. Postrzegana w krajowym i międzynarodowym środowisku bibliotekarskim jako przykład instytucji łączącej z powodzeniem walory nowoczesności z tradycją ma dzisiaj status największej książnicy w północnej Polsce i jednej z największych bibliotek akademickich w kraju. Tę rangę zawdzięcza w głównej mierze […] cennym i r...

Seria Historia i Polityka pod redakcją Jana Sadkiewicza Niepodległościowa retoryka naszych partii irytuje mnie. Nie dlatego, że niepodległość lekceważę, lecz z tego powodu, że ta retoryka brzmi fałszywie. Deklamacje niepodległościowe nie wyrastają ze zrozumienia rzeczy, są płytkie i nie towarzyszy im świadomość, co trzeba w obecnych warunkach historycznych robić, aby niepodległość zachować i mieć z niej wymierne korzyści. Bronisław Łagowski Łagowski stanowi wzór bezkomprom...

Prezentowany tom może wnieść poważny wkład w badanie procesów narodowo-kulturowych w regionie Europy Środkowo-Wschodniej w ogóle, a na Białorusi w szczególności. Istnieje nadzieja, że tego rodzaju publikacje pomogą stworzyć naukowe podstawy dla rozwoju bezkonfrontacyjnej polityki pamięci zarówno na Białorusi, jak i w krajach sąsiednich oraz pozwolą na szacunek i dialog między kulturami sąsiadujących krajów i narodów. (Z recenzji prof. dr. hab. Victora Shadurskiego z Uniwersyt...

Opracowanie oficerów oświatowych KOP pokazuje prawdziwy obraz Kresów Wschodnich II Rzeczypospolitej. Obraz, który we współczesnym polskim piśmiennictwie jest mocno zmitologizowany i tym samym zafałszowany. Zmitologizowana, „polukrowana” historia nie jest nauczycielką życia… Oficerowie KOP, dokonując opisu gmin kresowych, w których stacjonowali, czynili to rzetelnie, wszak sporządzony przez nich opis miał służyć ich formacji. Nie był przeznaczony dla zewnętrznego czytelnika. N...

Książka przedstawiająca historię, zabytki i życie parafialne w tak wyjątkowo przystępnej dla czytelnika formie jest dla wiernych i całej społeczności wyrzyskiej ogromnym darem. Daje kompendium wiedzy o miejscu, w którym się modlą, przyjmują sakramenty, umacniają swoją wiarę, przybliżają się do Boga. Sprawia, że w łatwy sposób można odpowiedzieć innym o swojej małej ojczyźnie, o swoim pochodzeniu, a także o przemianach, które miały miejsce. Pozwala być dumnym z osiągnięć kolej...

Książka ma charakter historyczny, wojenny, martyrologiczny i patriotyczny. Oprócz Sierpca i jego okolic ukazuje również historię pobliskiego Torunia oraz szerzej – historię ziem utraconych na rzecz ZSRR, czyli Kresów Wschodnich. Ramy czasowe, które książka obejmuje, to okres głównie II wojny światowej (w szczególności lata 1939–1940). Materiały źródłowe dotyczą jednak praktycznie całego XX wieku. Do tej pory publikacje o oficerach ziemi sierpeckiej zamordowanych w Ka...

Edukacja w języku ojczystym jest najważniejszym warunkiem kształtowania się i rozwoju każdego narodu. Problem ten jest szczególnie istotny dla wspólnoty, która znalazła się w sytuacji mniejszości narodowej. Taki jest los Polaków na ziemiach białoruskich. Tom stanowi niezwykle cenne opracowanie dotyczące sytuacji oświaty polskiej na Białorusi od II połowy XIX wieku do dnia dzisiejszego. Należy podkreślić, że cały tom i poszczególne teksty mają oryginalny charakter. Całe opraco...

Pierwsze polskie wydanie jednej z najważniejszych książek o historii idei. Od opublikowania w 1975 r. inspiruje ona dyskusje o tradycji republikańskiej oraz źródłach i ewolucji nowożytnej i współczesnej myśli politycznej. John Greville Agard Pocock (1924-2023) – nowozelandzki historyk, czołowy przedstawiciel nurtu intelektualnego i naukowego znanego jako szkoła Cambridge – ukazuje w niej przełom, który przyniosła w refleksji o polityce twórczość Machiavellego i innych wpływow...

Książka o ideach, poglądach, obserwacjach i sporach Czesława Miłosza. Portret intelektualny słynnego poety i analiza jego napiętych i frapujących relacji z polskością. „Krzysztof Kloc nie tylko wychodzi daleko poza najczęściej przywoływaną przez badaczki i badaczy Wyprawę w Dwudziestolecie, odwołując się do wielu nieznanych lub marginalizowanych wypowiedzi noblisty, ale także daje dowód znakomitej znajomości epoki, swoistego zmysłu historycznego, pozwalającego mu umieszczać ...

Kiedy wojsko chrześcijańskie pokonane zamierzało uciekać, wielki książę litewski Aleksander-Witold zachęcał wojewodę krakowskiego Spytka, aby unikając grożącego niebezpieczeństwa ratował się ucieczką wraz z nim, twierdząc, że nie ściągnie na siebie z tego powodu żadnej hańby, ale raczej sławę, jeśli uratuje naczelnego wodza. Spytko uznawszy ucieczkę za rzecz haniebną pozostał i jak przystało rycerzowi, mężowi i chrześcijaninowi, wdzierając się nieustraszenie między wrogów i b...

Autor zaprasza czytelnika w podróż po historii – od Augusta do Kommodusa – i spuściźnie cesarstwa rzymskiego. Ukazuje je przede wszystkim jako imperium siły stosujące mieszankę przemocy, ucisku, porządku i taktycznego użycia władzy, by zapewnić trwanie jednolitej kultury. Czytelnik dowie się nie tylko, jak powstało imperium, jak nim zarządzano, jaka była religia i struktura społeczna, lecz także w jaki sposób lokalne kultury uległy romanizacji i jak ludzie w odległych krainac...

Esej, w którym autor z wielką erudycją ukazuje Marzec jako zdarzenie powiązane z Zagładą. Choć te dwa wydarzenia w polskiej historii mają swoją specyfikę, kontekst i w wielu aspektach nie da się ich porównywać (liczby, realia społeczne i etyczne dylematy), obydwa stały się fundamentalne dla naszej tożsamości; dotykają nie tylko tych, którzy byli ich uczestnikami lub świadkami, ale i kolejnych pokoleń. Sławomir Buryła wyznacza cztery płaszczyzny, w których podobieństwa między ...

Proponujemy zastanowienie się nad ideałem wolności archiwalnej. Wolności zarówno w znaczeniu slowness, jak i freedom. Wolności polegającej na niepośpiesznym, uważnym, dogłębnym zajęciu się tymi zadaniami, które braku pośpiechu, uwagi i dogłębności wymagają. Wolności polegającej na swobodnym decydowaniu o sposobach postępowania z archiwaliami dla dobra zasobu archiwalnego w wymiarze globalnym. Wolności od nacisków ideologicznych, politycznych i administracyjnych. Wolności zatr...

Celem niniejszej publikacji jest poddanie naukowej analizie wielowymiarowej problematyki bezpieczeństwa w nowej, zmienionej sytuacji międzynarodowej. Autorzy w swoich rozważaniach słusznie zwracają uwagę na nasilenie niepokojących zjawisk, na fakt, że postrzeganie zagrożeń wymusza użycie na różnych poziomach organizacyjnych odpowiednich narzędzi. które pozwolą efektywnie wykorzystać zasoby danych w celu zapobiegania i przeciwdziałania niekorzystnym zjawiskom, zidentyfikować ...

Dwukrotna zwycięska obrona Wilna przez polską załogę jest dzisiaj nieznana w polskiej literaturze historycznej i kulturze popularnej. Starcia te były ledwie wzmiankowane w KrzyżakachSienkiewicza, a obecne prace naukowe i popularnonaukowe także nie zgłębiają tego tematu. Jest to dziwne z dwóch powodów. Po pierwsze, przebieg obu oblężeń, a zwłaszcza rola polskich łuczników, są dobrze opisane w źródłach. Przynajmniej dwa z nich, czyli Kronika Wiganda z Marburga i Roczniki Jana ...

Książka jest poprawioną i rozszerzoną wersją pracy poświęconej udziałowi kobiet w odzyskaniu przez Polskę niepodległości w 1918 r. Jej pierwsze wydanie ukazało się w 2001 r. Przedstawia różne formy zaangażowania Polek w działalność zorganizowanego i kierowanego przez Józefa Piłsudskiego ruchu paramilitarnego i wojskowego, m.in. funkcjonującej w okresie rewolucji 1905 r. Organizacji Bojowej PPS, żeńskich jednostek strzeleckich tworzonych w Krakowie i Lwowie przed wybuchem I wo...

Hans-Jürgen Bömelburg prezentuje nowatorskie, całościowe i bogato udokumentowane ujęcie historii Łodzi, snując pasjonującą opowieść o tym drugim co do wielkości przez cały wiek XX polskim mieście z perspektywy wielokulturowości i wielojęzyczności. Rozkwit tej miejscowości był zasługą niemieckich, żydowskich i polskich fabrykantów tekstylnych, kupców, a także robotników, zwłaszcza robotnic, żyjących często w warunkach ubóstwa i niepewności. Ta społeczność kształtowała wizerune...

Punktem zwrotnym toczących się walk był kontratak Młodej Gwardii, który rozpoczął się o godz. 18. Rosjanie Rotha i Prusacy von Ziethena przeżyli szok, gdy w chwilach najcięższych zmagań, kiedy wydawało im się, że ostatni wysiłek w końcu przełamie obronę francuską i wojska sprzymierzonych wedrą się do miasta, usłyszeli narastające odgłosy zbliżających się oddziałów napoleońskich. Od strony Pirnaische Vorstadt i sąsiednich ogrodów szybko nadciągały trzy kolumny marsz. Mortiera....

Książka Patricka Starczewskiego nie jest jedynie przyczynkiem do dziejów Wrocławia. Przedstawia bowiem — zapoczątkowane niedługo przed 1850 rokiem — zmiany w krajobrazie całego miasta. Nietypowo, bo przez pryzmat rozwijającego się lokalnego przemysłu. Osią rozważań jest utworzona w 1839r., bodaj najdłużej nieprzerwanie funkcjonująca na terenie stolicy Dolnego Śląska — firma Gottfrieda Linkego (Wagenbauanstalt Gottfried Linke). Lektura dostarcza szczegółowych informacji o jej ...

"Tożsamość Międzymorza" to swoiste opus magnum historiozoficzno-kulturowej refleksji Leszka Szarugi, pisarza, Współpracownika Jerzego Giedroycia i profesora w Instytucie Stosunków Interkulturowych Europy Środkowo-Wschodniej UW. Książka jest opisem powstawania i dziejów tego terytorium Europy, które od końca XVIII wieku do roku 1989 obejmowało kraje pozbawione - wyłączając krótką pauzę okresu międzywojennego - bytu politycznego. Tłem losów Międzymorza są dzieje Europy Zachodni...

Spór o to, kim są Łemkowie, mieszkańcy osad położonych na terenie Beskidu Sądeckiego i Beskidu Niskiego, rozpoczął się w drugiej połowie dziewiętnastego wieku i trwa do dziś. Czy są oni tylko grupą etniczną, czy może narodem — już od rewolucji francuskiej, jak pisał Frederico Chabod „nowym bóstwem współczesnego świata"? A jeśli są narodem, to jakie wynikają z tego dla Łemków prawa? Nie przerwało tych sporów nawet fizyczne unicestwienie łemkowskiej Arkadii i brutalne wysiedle...

„Nie, prehistoryczne kobiety nie spędzały czasu wyłącznie na zamiataniu jaskiń i pilnowaniu dzieci, czekając, aż mężczyźni wrócą z polowania. Postrzeganie tych kobiet jedynie w kategoriach gospodyń domowych i matek wynika ze stereotypu. One również uczestniczyły w polowaniach na duże ssaki, wytwarzały narzędzia i ozdoby, budowały obozowiska i sięgały po różne formy ekspresji symbolicznej. Nie ma żadnych archeologicznych dowodów na to, że w najdawniejszych społeczeńs...

Andrew Freshet, ścigany przez cienie przeszłości nowojorski finansista, próbuje odnaleźć się w chaosie własnego życia. Po krótkiej bezczynności powraca do bezwzględnego świata wielkich pieniędzy. Kto okaże się sojusznikiem, a kto wrogiem? Czy uda mu się zwyciężyć w partii biznesowych szachów, gdzie najmniejszy błąd może kosztować fortunę? Recenzje okładkowe: „Świat grubych ryb i rekinów biznesu, codzienność, w którą zostało wpisane ryzyko oraz ważne decyzje. Te, od których...

Podczas ataku na nasze pozycje w Dąbiu, Rosjanie przeprowadzili wczesnym rankiem ostrzał huraganowy. Było to największe piekło jakiego doświadczyłem podczas całego odwrotu. Rosjanie strzelali ze wszystkiego co tylko posiadali. Trwało to całą godzinę. Po tym nastąpiła cisza, która została przerwana przez znienawidzony, rosyjski okrzyk „urraa”. Chłopaki musieli się odkopać z pozostałości stanowisk strzeleckich. Zwolniłem ich od poświęcenia. Przebiegłem wzdłuż naszych pozycji, k...

Książka jest wynikiem pięcioletniego projektu badawczego. Nazwa regionu Naddniestrze pochodzi od terenu leżącego wzdłuż rzeki Dniestr i znaczy „ziemie nad Dniestrem”. Terytorium to leży na lewym brzegu Dniestru, a miasto Bendery na prawym brzegu tej rzeki. Naddniestrze zajmuje obszar 4 163 km², od strony Słoboda-Raszków i Raszkowa graniczy w Ukrainą. Obecnie liczba mieszkańców w Naddniestrzu coraz bardziej maleje. Naddniestrzańska Republika Mołdawska posiada swój rząd, parlam...

W nocy z 14 na 15 kwietnia 1912 roku, kilka dni po rozpoczęciu rejsu transatlantyckiego z Southampton do Nowego Jorku, największy luksusowy statek wycieczkowy na świecie uderzył w górę lodową. Wielki okręt okrzyknięty „niezatapialnym” wkrótce pogrążył się w zimnych odmętach Oceanu Atlantyckiego. Spośród ponad 2200 pasażerów i członków załogi przebywających na pokładzie około 1500 zginęło, co czyni zatonięcie jednym z najbardziej śmiercionośnych w historii pojedynczego statku....

"W dniach 21-23 września 2022 r. na Wydziale Humanistycznym Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach odbył się VII Kongres Mediewistów Polskich. Temat przewodni kongresu - "Wielokulturowość średniowiecza. Ludzie i idee" świadomie nawiązywał do historycznie wielokulturowego społeczeństwa, które od średniowiecza zamieszkiwało (i do dziś zamieszkuje) Górny Śląsk. [...] Obrady zgromadziły ponad 250 badaczy i badaczek zajmujących się szeroko rozumianą problematyką epoki średniowiecza, ...

"W dniach 21-23 września 2022 r. na Wydziale Humanistycznym Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach odbył się VII Kongres Mediewistów Polskich. Temat przewodni kongresu - "Wielokulturowość średniowiecza. Ludzie i idee" świadomie nawiązywał do historycznie wielokulturowego społeczeństwa, które od średniowiecza zamieszkiwało (i do dziś zamieszkuje) Górny Śląsk. [...] Obrady zgromadziły ponad 250 badaczy i badaczek zajmujących się szeroko rozumianą problematyką epoki średniowiecza, ...

"W dniach 21-23 września 2022 r. na Wydziale Humanistycznym Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach odbył się VII Kongres Mediewistów Polskich. Temat przewodni kongresu - "Wielokulturowość średniowiecza. Ludzie i idee" świadomie nawiązywał do historycznie wielokulturowego społeczeństwa, które od średniowiecza zamieszkiwało (i do dziś zamieszkuje) Górny Śląsk. [...] Obrady zgromadziły ponad 250 badaczy i badaczek zajmujących się szeroko rozumianą problematyką epoki średniowiecza, ...

"W dniach 21-23 września 2022 r. na Wydziale Humanistycznym Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach odbył się VII Kongres Mediewistów Polskich. Temat przewodni kongresu - "Wielokulturowość średniowiecza. Ludzie i idee" świadomie nawiązywał do historycznie wielokulturowego społeczeństwa, które od średniowiecza zamieszkiwało (i do dziś zamieszkuje) Górny Śląsk. [...] Obrady zgromadziły ponad 250 badaczy i badaczek zajmujących się szeroko rozumianą problematyką epoki średniowiecza, ...

Agenor Gołuchowski młodszy (1849–1921) był polskim politykiem i dyplomatą, synem „ojca autonomii galicyjskiej”. W latach 1895–1906 piastował stanowisko ministra spraw zagranicznych Austro-Węgier. Książka jest pierwszą biografią Gołuchowskiego, przedstawiającą jego życie i karierę. Opisuje dzieciństwo spędzone w rodzinnej Skale i Lwowie, początkową karierę dyplomatyczną w Berlinie, Paryżu i Bukareszcie, małżeństwo z francuską księżniczką Murat (prawnuczką Joachima Murata, król...

The presented book was created based on a documents analysis – formerly operational, today historical – containing secrets marked with the once highest “secret of special importance” clause and accounts of witnesses of those times, both officers and victims against whom operational activities were carried out. The monograph contains interesting information about the tactics and techniques of operational control (surveillance). It presents in great detail the four basic princ...

[…] in many respects the work goes beyond the outlined timeframe, generally its beginning was set in 1944. After the Allied invasion of Normandy, on June 6, 1944, the gradual liberation of occupied France began. This gave the Polish authorities in exile and the communists preparing to take over power in the country a new opportunity to create their own policy towards the Polish emigration living on Seine and Loire. […] The final time caesura is symbolic, also for the situatio...

Poznanie przeszłości własnej „małej ojczyzny” to nie tylko hasło, to realna potrzeba ludzi myślących, odczuwających więzi z tym, co minione, miejscem i ludźmi, kultywowaniem pamięci o nich. (…) Monografia dziejów Kamienia Pomorskiego jest niezwykle interesującym dziełem, wypełnia odczuwalną lukę w polskiej historiografii. (…) Tom został przygotowany przez grono wybitnych znawców dziejów Pomorza. (z recenzji dra hab. Dariusza Główki, prof. IAE PAN) Oddajemy w Państwa ręce pi...

Po godzinie 13.00 gen. Mond złożył krótki meldunek dowódcy GO „Bielsko”, znajdującemu się w Kętach gen. Borucie Spiechowiczowi informując, że „(-) pozycja pszczyńska została przełamana przez masowe uderzenie czołgów”. Wiadomość ta była o tyle bolesna dla dowódcy GO, ponieważ na kilka godzin przed niemieckim atakiem był pod Ćwiklicami, wizytował dywizję, przy okazji uspokajając atmosferę podenerwowania i niewielkiej paniki, spowodowanych spodziewanym atakiem czołgów. Dostrzega...

Benito Mussolini, włoski dyktator nazywany powszechnie Duce (wodzem), był człowiekiem szalenie impulsywnym, który w mgnieniu oka podejmował decyzje o daleko idących konsekwencjach. Podobnie było z udziałem w niemieckiej inwazji na kolosa, jakim w latach czterdziestych minionego wieku był Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich. Dla Duce udział w kampanii na wschodzie był kwestią honoru. Była to decyzja o podłożu politycznym, nie militarnym. Walczono z dala od włoskiej s...

Niemieckie czołgi stanowiły główny sprzęt Panzerwaffe w czasie drugiej wojny światowej i należą do symboli tego największego konfliktu w dziejach. Niemcy w tajemnicy opracowywali czołgi na długo przed wybuchem drugiej wojny światowej. W 1939 roku, w czasie inwazji na Polskę, broń pancerna Wehrmachtu nie była wyjątkowo nowoczesna. To nowatorska taktyka jej użycia, a nie przewaga technologiczna nad wozami bojowymi przeciwników przesądziła o błyskotliwych sukcesach niemieckich d...

Władcy, rycerze i duchowni, a dalej miejscy kupcy i pisarze - w tak rozległą panoramę górnych warstw społeczeństwa doby średniowiecza i nowożytności wpisują się studia udostępnione w kolejnym tomie serii Scripta Historica Medievalia. Zasilają zatem utrwalony już w niej nurt badań nad formowaniem się grup społecznych i form życia zbiorowego w dawnej Europie. Tym razem ich horyzont geograficzny rozpościera się nader rozlegle: od miast nad Bałtykiem po Sycylię. (fragment Wstępu...

Wydarzenia drugiej i trzeciej dekady XII stulecia przesądziły o trwałym poszerzeniu kręgu średniowiecznej cywilizacji europejskiej o Pomorze. Wówczas jego zachodnią rubież wyznaczały ziemie nad dolną Odrą, a wschodnią – obszary nad dolną Wisłą. W efekcie podbojów Bolesława Krzywoustego tamtejsze społeczności zdecydowały się nie tylko na uznanie polskiej zwierzchności, lecz także na akcesję do kręgu chrześcijaństwa. Grunt pod ten przełom był już w znacznym stopniu przygotowany...

W 1. poł. XII w. Pomorze zostało trwale włączone do układu politycznego państw obejmujących kulturowy krąg łacińskiej Christianitas. W nauce historycznej XIX i XX w. kluczową rolę w tym procesie przyznano polskiej ekspansji militarnej, przy założeniu, że ziemie wschodnie nadmorskiej krainy zostały wskutek podboju bezpośrednio przyłączone do Polski (najpóźniej do roku 1119) i następnie schrystianizowane w ramach polskiej organizacji kościelnej. Odmiennie potoczyły się losy ksi...

W 2024 r. przypada 85. rocznica wybuchu II wojny światowej. Historiografia światowa dotycząca tego konfliktu jest nad wyraz bogata, jednak uważny jej badacz znajdzie w niej warte uzupełnienia luki. Rok wcześniej w 2023 r. minęło 100 rocznica powstania MDLot. w Pucku, świętowana jedynie przez środowisko cywilne (Festiwal Lotniczy Puck) oraz 90. rocznica wejścia MDLot w skład struktur polskiej Floty, zupełnie nie dostrzeżona przez Dowództwo Floty jak i wojskowe środowisko lotni...

Św. Otton z Bambergu (ok. 1060 - 1139) dziś słynie przede wszystkim jako Apostoł Pomorzan, których spektakularnie nawracał podczas dwóch wypraw misyjnych nad Bałtyk w latach 20. XII w. Ta apostolska tytulatura zaczęła się jednoznacznie utrwalać w odniesieniu do jego osoby na etapie kanonizacji w 1189 r. Wprawdzie papież Klemens III - wzywając biskupów Merseburga i Eichstatt, a dalej duchowieństwo i wiernych Bambergu oraz konwent benedyktynów z pobliskiego Michelsbergu do jej ...

Pomiędzy bitwą pod Fornovo a pokojem zawartym w Cateau-Cambresis rozciąga się jeden z najsmutniejszych okresów w dziejach Italii, w którym była ona grabiona, rozdzierana, skonfliktowana politycznie i militarnie, rozbita wewnętrznie. (...) Jak pisał Charles Oman, między rokiem 1494 a 1559 Italia stała się tym, czym były wcześniej (a później stały się po raz drugi) Niderlandy: areną Europy, regionem, w którym rozgrywały się największe kontynentalne rywalizacje w wydających się...

Nowa historia austriacko-prusko-włoskiej wojny roku 1866, otwierającej drogę do zjednoczenia Włoch oraz Niemiec. Geoffrey Wawro opisuje udaną inwazję Prus na habsburskie Czechy i żałosny upadek austriackiej armii w lipcu 1866. Łącząc historię militarną ze społeczną, opowiada o panice dotykającej pułki austriackie w każdym starciu z Prusakami i ukazuje nieudolność ich głównodowodzącego, który roztrwonił strategiczną przewagę, a następnie przegrał przełomową w historii monarchi...

Helena Grossówna – jedna z najwybitniejszych gwiazd polskiego kina przedwojennego, zaangażowana w działalność konspiracyjną podczas II wojny światowej, uczestniczka powstania warszawskiego – jest bohaterką kolejnej książki Zbigniewa Grochowskiego, napisanej w ramach serii Wielkie Osobowości. Publikacja oparta na najnowszych ustaleniach w przystępny i ciekawy sposób przybliża postać znakomitej aktorki, piosenkarki i tancerki – „Helenki z Torunia”. Jest wartościowym źródłem i...

Na przełomie XIX i XX wieku "duże krążowniki" były dość rozpowszechnione we flotach świata. Oczywiście określenie co było "duże" , a co "małe" zmieniało się w czasie i z czasem generalnie rozmiary jednostek rosły, niemniej krążowniki o znaczącej wyporności, nieraz porównywalnej z pancernikami, były budowane w relatywnie dużych ilościach. Maksymalnie upraszczając, duże jednostki tych klas z przełomu wieków można podzielić na dwie kategorie - służące do walki o żeglugę (rajder...

The monograph presents the results of research outstanding security experts and scientists representing a diverse range of academic centers. They are devoted to the experiences and conclusions resulting from the Russian-Ukrainian war. The main contents of the monograph focus around the strategic and operational aspects of the conflict and its consequences for international security. The monograph is addressed to theoreticians and practitioners dealing with the issues of the ...

Nieurodzaje, braki żywności, wreszcie klęski głodu były zjawiskiem powszechnym w przednowoczesnej Europie, ale słabo zbadanym w przypadku ziem polskich. Dzięki wykorzystaniu wielu różnorodnych materiałów archiwalnych, w tym ksiąg metrykalnych, udało się ustalić, że dla południowej Małopolski nie tylko katastrofa roku 1847, będąca efektem zarazy ziemniaczanej, ale też klęski głodu z XVIII wieku skutkowały ogromną umieralnością i spadkiem urodzeń. Ich skutki demograficzne i gos...

Wojna krymska była okrutnym konfliktem i kluczowym wydarzeniem połowy XIX wieku. W jej wyniku zginęło co najmniej milion ludzi, a Rosja została zmuszona do walki z potężną koalicją Wielkiej Brytanii, Francji i Imperium Osmańskiego. Była to wojna o terytorium, toczona ze strachu, iż ewentualny upadek państwa Osmanów pozwoli Rosji opanować ogromne obszary rozciągające się od Bałkanów do Zatoki Perskiej. Równocześnie konflikt miał charakter religijny. Podsycał go żarliwy, populi...

Przedstawiona do oceny książka wychodzi poza standardy narracji zabytkoznawczych, skupiających się przede wszystkim na analizie materiału zabytkowego obiektu. Głębokie osadzenie młynarstwa wodnego i krajobrazu kulturowego w sferze niematerialnego dziedzictwa - świadomościowej i odczuwalnej przez lokalną społeczność – ukazuje, że tworzą one mentalne mapy wartościujące przestrzeń, są też kluczem do kodów znaczeniowych sentencji i słów, przekładających się na więź tożsamościową ...

Książka została przygotowana przez pracowników Instytutu Pamięci Narodowej, Służby Bezpieczeństwa Ukrainy oraz Instytutu Badań Politycznych i Narodowościowych Narodowej Akademii Nauk Ukrainy im. I.F. Kurasa. Opublikowano w niej dokumenty dotyczące organizacji i przebiegu operacji deportacyjnych w latach 1940–1941, za pomocą których ZSRS spacyfikował okupowane od września 1939 r. tereny dawnej II Rzeczypospolitej.